Duurzaamheid, veiligheid en milieu

Studiegidsnr:1001WETDVM
Vakgebied:Chemie
Academiejaar:2019-2020
Semester:1e semester
Contacturen:24
Studiepunten:3
Studiebelasting:84
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Vera Meynen

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

Deze cursus legt de nadruk op inleiding tot milieu, duurzaamheid en veiligheid met een link naar technologie, verschillende disciplines/vakgebieden binnen en buiten Chemie en een attitude (beroepshouding) naar veilig, duurzaam en milieuvriendelijk werken. Er wordt besproken hoe milieu, duurzaamheid en veiligheid wordt bepaald en beïnvloed door verschillende factoren, wat er aan de basis ligt van veiligheid, milieu en duurzaamheid en hoe dit geïnterpreteerd en gebruikt moet worden. Daarnaast wordt de invloed op en door de maatschappij (actoren: beleid, organisaties, sectoren, normen enz.) besproken.
Bij zowel milieu, duurzaamheid als veiligheid wordt aandacht besteed aan het ontwikkelen van de juiste attitudes naar milieubewust, duurzaam en veilig omgaan met chemicaliën tijdens de opleiding, in het later beroepsleven en in de maatschappij.
De verschillen en de gelijkenissen evenals de multi-en interdisciplinariteit van milieu, duurzaamheid en veiligheid onderling worden aangeleerd.
 
Deel 1: Milieu
Tijdens de eerste les worden basisbegrippen en de belangrijkste algemene aspecten in milieuchemie aangeleerd. In de daarop volgende lessen worden de belangrijkste luchtpolluenten besproken specifiek naar hun antropogene en natuurlijke bronnen, verdere interacties na uitstoot en verspreiding, bezinking en oplossingen/preventie. De invloed van polluenten op milieu, gezondheid, maatschappij enz. wordt kort aangehaald. De polluenten welke aangehaald worden zijn o.a. NOx, SOx, ozon, organische polluenten algemeen (zonder verder op te delen) en aerosolen. De nodige inzichten in het multi- en interdisciplinair karakter van pollutie worden aangeleerd.
Waterpollutie wordt eveneens algemeen besproken. Er wordt enkel een opdeling gemaakt in type pollutie (chemische, thermisch, sedimentair) zonder in veel detail in te gaan op de verschillende chemicaliën. Dit gedeelte is inleidend zodat inzicht verkregen wordt in het algemene beeld van waterpollutie en de verschillende actoren en factoren die millieuchemie beïnvloeden.
Tevens wordt de nadruk gelegd op de verschillende maatschappelijke impact van bv. energie, transport, chemische productie, enz. en de rol van verschillende actoren (zoals beleidsmakers in bedrijven, politici, wetenschappers op verschillende niveaus van leidinggevende tot technisch personeel, , enz. ) op de eigen attitude en de rol van de chemicus in dit geheel.

Er wordt expliciet aandacht besteed aan mechanismen van pollutie maar ook naar zinvolle analyse en de nexus met onderzoek om oplossingen mogelijk te maken voor de maatschappij en het milieu.

Deel 2: Veiligheid
 
Veiligheid wordt terecht steeds meer benadrukt en het werkveld en de maatschappij verwacht hierin een grote verantwoordelijkheid vanuit chemisten en ingenieurs. De verschillende aspecten van veiligheid met betrekking tot chemie zullen worden toegelicht. De perceptie van veiligheid in de maatschappij en in chemische bedrijven en de rol van de chemicus hierin zullen worden aangekaart.
Volgende leerinhoud zal worden gedoceerd:
 
- principes, cultuur en ethiek van veiligheid
- chemische en toestand risico's in functie van de omgeving
         * Algemene principes
         * Chemische risico's- aard van de stof
         * Risico's verbonden aan de toestand van de stof 
         * Omgevingsfactoren
- veiligheidsinformatie vinden en interpreteren en toepassen (inclusief de fysische eigenschappen)
- risico's voorkomen en beperken
- Risico analyse: preventie en incident controle 

Deel 3: Duurzaamheid:  De verschillende begrippen en varianten van duurzaamheid worden toegelicht (green chemistry, duurzaamheid, cleantech, enz.) evenals een aantal indicatoren die hiervoor gehanteerd worden. Ook hier wordt aandacht gegeven aan de impact van chemie evenals aan de verschillende factoren en actoren die hierbij betrokken zijn en elkaar beïnvloeden. Er zal gewerkt worden met voorbeelden uit verschillende  chemische sectoren en vanuit de Vlaamse en Europese sector federaties (Essenscia en CEFIC).  Anderzijds wordt net als bij het gedeelte milieu de relatie met de maatschappij besproken.