Gedragsbiologie

Studiegidsnr:1001WETGED
Vakgebied:Biologie
Academiejaar:2017-2018
Semester:1e semester
Contacturen:45
Studiepunten:5
Studiebelasting:140
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder examencontracten
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Marcel Eens

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

De grote verscheidenheid aan gedragingen die men in het dierenrijk kan terugvinden, is vaak overweldigend. De gedragsbiologie zoekt naar verklaringen voor gedrag. Daarbij wordt gebruik gemaakt van zo objectief mogelijke waarnemingen, interspecifieke vergelijkingen en van experimenten, zowel in de directe leefomgeving van dieren, als in het laboratorium. In de loop der jaren werd een conceptueel kader ontwikkeld om de vraag te beantwoorden waarom dieren inclusief mensen zich op een bepaalde manier gedragen. Deze vraag kan op vier verschillende manieren gesteld en beantwoord worden. Met de vraag waardoor richt men zich op de machinerie (fysiologie/hersenen) die nodig is voor het uitvoeren van gedrag (veroorzaking). De vraag waarlangs heeft betrekking op de ontwikkelingsprocessen die het gedrag tijdens het leven van een individu ondergaat (ontwikkeling). De vraag waartoe heeft te maken met de functie van het gedrag, of wel het doel waarvoor het gedrag tijdens de evolutie door natuurlijke selectie is ontworpen (functie). Tenslotte, ook de vraag waaruit verwijst naar het evolutieproces, maar dan vooral naar het gedrag van voorouders en naar de overeenkomsten en verschillen in het gedrag tussen verwante soorten (evolutie). Deze vier aspecten komen uitvoerig aan bod in deze cursus, initieel afzonderlijk, maar vaak is er ook aandacht voor hun onderlinge samenhang. Bijzondere aandacht zal besteed worden aan (1) bepaalde aspecten van gedrag waaronder sociaal en eusociaal gedrag, communicatie, defensief gedrag, reproductie en seksuele selectie; (2) recente ontwikkelingen binnen het vakgebied en wisselwerkingen met andere onderzoeksdisciplines; (3) discussiepunten binnen het vakgebied (aangeboren-aangeleerd discussie (nature-nurture debat), evolutionaire benadering van menselijk gedrag (sociobiologie, evolutionaire psychologie)…), (4) de maatschappelijke betekenis van het vakgebied: onder andere de toepassingen en de relevantie voor de mens (welzijn van dieren, bijdrage van gedragsonderzoek aan conservatiebiologie, cognitie-onderzoek…).