Middeleeuwen: politiek en instellingen

Studiegidsnr:1040FLWGES
Vakgebied:Geschiedenis
Academiejaar:2019-2020
Semester:2e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Nederlands
Examen:2e semester
Lesgever(s)Jeroen Puttevils

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

De tijd van de histoire bataille, een geschiedenis van koningen en keizers, van nationale helden, wapenfeiten en oorlogen is (gelukkig) al decennia voorbij. Deze cursus heeft als doel om studenten meer inzicht te bieden in de instellingen, structuren en dynamieken van politieke macht doorheen de middeleeuwen.

 

De cursus bestaat uit twee componenten. De eerste (meest omvangrijke) component gaat als een (grondige) wervelwind door het woud van de politieke geschiedenis van de middeleeuwen. De insteek is eerder vraag-gestuurd en topical in de vorm van capita selecta, dan een exhaustief, chronologisch overzicht (dat is meer het domein van de cursus ‘Geschiedenis van de middeleeuwen’). De periode 500-1500 komt in grote lijnen aan bod, maar de focus zal liggen op de hoge en de late middeleeuwen. De cursus behandelt het Europese gebied en de Middellandse Zee. Daarbij vertrekken we van spanningen en discussies in de historiografie.

 

De politieke geschiedenis wordt geanalyseerd als een slagveld van verschillende sociale groepen met hun eigen belangen, wensen en strategieën (die op zichzelf weer bestaan uit individuen, ook weer met hun eigen voorkeuren). Deze dynamiek geeft aanleiding tot de vorming van bepaalde instellingen en structuren die op hun beurt aan evolutie onderhevig waren. Er zal constant gereflecteerd worden over de impact en betekenis van politiek en de uitoefening van macht op de verschillende sociale groepen (denk maar aan geweld, belastingdruk, maatschappelijke uitsluiting, …) en voor top-down, bottom-up en laterale politieke processen. Waar mogelijk – en de middeleeuwse bronnen het toelaten – komen de stemmen van deze groepen en individuen aan bod, waarbij we niet alleen oog hebben voor wat er gezegd wordt, maar ook voor de manier waarop zaken uitgedrukt en eventueel omfloerst werden (er is dus met andere woorden veel aandacht voor discours). Studenten nemen de literatuur – zowel de klassiekers als de meer recente bijdragen – grondig door voor de les (met vooraf doorgegeven vragen in het achterhoofd die dan in het college besproken worden). Tijdens de lessen zullen studenten een selectie van bronteksten en literatuur voorstellen en kritisch bespreken. Daardoor dragen zij zelf bij aan de colleges.

 

In het tweede component werken we vanuit de observaties die we opdeden in bij het spelen van de computergame Crusader Kings II: we hebben het daarbij over representaties van middeleeuwse politiek, over middeleeuwse strategie en over de rol van emoties.