Algemene taalwetenschap 2

Studiegidsnr:1107FLWTLA
Vakgebied:Taalkunde en Taalbeheersing
Academiejaar:2017-2018
Semester:1e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Walter Daelemans
Dominiek Sandra

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

Er komen twee modules aan bod: (a) psycholinguïstiek en (b) computerlinguïstiek.

PSYCHOLINGUÏSTIEK

Hier wordt aandacht besteed aan het ontstaan van de psycholinguïstiek in het kielzog van de cognitieve revolutie in de taalkunde (onder impuls van Chomsky). Voorts wordt ingegaan op het debat dat (opnieuw) populair geworden is door het postuleren van universele, aangeboren grammaticale principes: het nature-nurturedebat. Kunnen kinderen taal verwerven omdat ze beschikken over genetisch voorgeprogrammeerde principes die in de loop van de evolutie specifiek voor taal ontstaan zijn of omdat ze gebruik maken van algemene cognitieve leerprocessen, die hen ook in staat stellen kennis te verwerven in niet-talige domeinen? Wat is de rol van de omgeving: een inputsysteem dat enkel de details aanvult, terwijl de grote universele taalprincipes al aangeboren zijn of is het eerder dé sturende factor bij de taalontwikkeling? Na de behandeling van dit debat volgen drie hoofdstukken waarin psycholinguïstische inzichten beschreven worden in verschillende domeinen van taalgebruik : spreken, verstaan, en lezen. Welke cognitieve processen zijn vereist om zo snel gesproken taal te begrijpen? (spraakperceptie) Welke processen spelen zich af tussen het conceptualiseren van een boodschap (de gedachte) en de uitgesproken zin? (spraakperceptie) Hoe slagen ervaren lezers erin om zo snel een geschreven woord te herkennen? (visuele woordherkenning) In elk van die hoofdstukken worden experimenten gerapporteerd (indien mogelijk worden die experimenten in de les effectief gedemonstreerd), zodat het duidelijk wordt hoe onderzoekers erin geslaagd zijn om de supersnelle mentale processen te meten die nodig zijn voor ons talig functioneren.

COMPUTERLINGUÏSTIEK

We worden steeds meer geconfronteerd met toepassingen van de computertaalkunde: automatische vertaling met Google Translate, conversatie met SIRI van Apple, en automatische analyse van opinies in sociale media zijn maar enkele voorbeelden.
Het gedeelte computertaalkunde van deze cursus introduceert dit vakgebied als onderdeel van de Artificiële Intelligentie. Onder meer volgende thema’s komen aan bod: 

  • Computermodellen die verklaren hoe mensen (en robots) taal kunnen leren, produceren en begrijpen. 
  • Maatschappelijk en economisch belang van de computertaalkunde.
  • Basismethodes en -modules in de computertaalkunde: kennisgebaseerd en gebaseerd op “Data Mining”.
  • Toepassingen van de computertaalkunde: automatisch vertalen, stilometrie, “text mining”, ...