Duitse taalkunde 2

Studiegidsnr:1109FLWTLD
Vakgebied:Taalkunde en Taalbeheersing
Academiejaar:2019-2020
Semester:1e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder examencontracten
Instructietaal:Duits
Examen:1e semester
Lesgever(s)Tanja Mortelmans
Tom Smits

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

De cursus bestaat uit twee modules: a) Grammaticalisatie en taalverandering in het Duits b) Variationele taalkunde van het Duits.

Voor de module 'Grammaticalisatie' geldt het volgende:
Na een grondige introductie tot de grammaticalisatietheorie (vooral aan de hand van Diewald 1997, Szczepaniak 2009 en Ferrarresi 2013) zullen een aantal Duitse grammaticalisatie-fenomenen onder de loep worden genomen, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van de Duitse modale werkwoorden, het 'evidentiële' hulpwerkwoord 'scheinen', het ontstaan van nieuwe complexe voorzetsels, de Dativpassiv-constructie, de 'Verlaufsform' met 'am', ... Bij het bestuderen van deze onderwerpen zal er steeds teruggekoppeld worden naar (specifieke aspecten) van de grammaticalisatietheorie.

Voor de module 'Variationele taalkunde' geldt het volgende:                                                                                                                                                                                

Na een definitie van de verschillende realisatievormen van het Duits en de behandeling van het begrippenapparaat ter beschrijving van de Duitse taalvariatie, wordt de geografische indeling van de Duitse dialecten en hun sociolinguïstische functie besproken. Vervolgens behandelen we de aspecten en de functie van de regionale substandaard en diens afbakening tegenover de dialecten enerzijds en de Duitse standaardtaal anderzijds. Eveneens worden normkwesties in het Standaardduits, zoals mogelijke oost-west- en noord-zuid-verschillen, Oostenrijkse en Zwitserse bijzonderheden enz., besproken. In (korte) referaten door de studenten worden de hoofdlijnen die door de docent gepresenteerd werden aan de hand van concrete voorbeelden van taalvariatie en -variëteiten uitgediept. Binnen het vakoverschrijdende schrijftraject en begeleid door de docent werken de studenten aan een minipaper. Tijdens dit proces wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van academische taalbeheersing. De (inhoudelijke en vormelijke) kwaliteit van de mondelinge (referaat) en schriftelijke (paper) prestaties van de student vormt de basis voor de evaluatie van deze module, uitgedrukt in een deelcijfer.