Duitse teksten 3

Studiegidsnr:1111FLWTLD
Vakgebied:Letterkunde
Tweejaarlijks opleidingsonderdeel:Gedoceerd in academiejaar aanvangend in EVEN jaar
Academiejaar:2019-2020
Semester:2e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Duits
Examen:2e semester
Lesgever(s)Geert Crauwels

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

Geklemd in het spanningsveld tussen verleden en toekomst aan de ene kant en tussen heimat en een (be)vreemde(nde) omgeving aan de andere speelt het lot van zowel de verdrevenen van het Derde Rijk als dat van vluchtelingen en migranten uit de tweede helft van de 20e eeuw en aan het begin van het nieuwe millennium. In dit seminarie worden werken uit de ondertussen klassiek geworden Duits-Joodse literatuur (met o.m. Peter Weiss, Stefan Zweig en Anna Seghers) vergeleken met romans en verhalen uit de recentere Duitse literatuur (met o.a. Abbas Khider, Yoko Tawada, Emine Sevgi Özdamar en Sherko Fatah). De hoofdvraag daarbij is: hoe ziet in deze literatuur de poëtica van het verlies van identiteit en heimat, van de onteigening van de moedertaal en de aankomst in een nieuwe maatschappij met bijbehorende taalcultuur eruit? Of nog: is heimat datgene wat gesproken wordt? (Herta Müller) Deze seminariereeks poogt een poëtologische, herinneringsculturele en vaak ook taalreflecterende brug te slaan tussen de Duits-Joodse migratieliteratuur in de schaduw van het Derde Rijk enerzijds en de polyfonie van de recentere Duitse literatuur die vlucht en migratie thematiseert anderzijds. In deze benadering wordt  eveneens de problematiek van de vergelijkbaarheid van deze chronologisch uit elkaar liggende exilsituaties ter sprake gebracht. Een begeleidende reader met zowel literatuur- en cultuurwetenschappelijke teksten omtrent dit thema als zelf- en taalbeschouwende essays van de hand van enkele van de hier besproken auteurs maken dit seminarie compleet.

De volgende werken worden geheel of gedeeltelijk besproken:  Sherko Fatah: Das dunkle Schiff; Abbas Khider: Ohrfeige; Emine Sevgi Özdamar: Mutterzunge. Erzählungen (fragmenten); Joseph Roth: „Ich zeichne das Gesicht der Zeit“. Essays – Reportagen – Feuilletons. (fragmenten); W. G. Sebald: Die Ausgewanderten; Anna Seghers: Transit; Peter Weiss: Fluchtpunkt; Yoko Tawada: Wo Europa anfängt (fragmenten); Stefan Zweig: Die Schachnovelle. De begeleidende reader met aanvullende teksten wordt via Blackboard ter beschikking gesteld.