Geschiedenis van de Nederlandstalige letterkunde 3: van de Grote Oorlog tot vandaag

Studiegidsnr:1111FLWTLN
Vakgebied:Letterkunde
Academiejaar:2019-2020
Semester:1e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder examencontracten
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Gwennie Debergh
Kevin Absillis
Valerie Rousseau

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

Deze geschiedenis van de literatuur in Nederland en Vlaanderen sinds 1914 spitst zich toe op de wisselwerking tussen teksten en hun sociale, politieke en culturele context.

Bij wijze van uitgangspunt wordt de ‘eenheid’ van de Nederlandstalige  literatuur geproblematiseerd: de Vlaamse en de Nederlandse literaturen worden gedefinieerd als twee afzonderlijke ‘systemen’ waartussen gedurende het grootste deel van de in de cursus behandelde periode een bijzondere wisselwerking heeft bestaan.

Deze literatuurgeschiedenis wordt vervolgens, behalve door een zekere zin voor chronologie, door de volgende thema’s bepaald:

a) de cultuur van de (late) moderniteit:
de literaire representatie van typisch moderne en laatmoderne objecten en ervaringen, zoals de verdwijnende god, globalisering, nieuwe vormen van transport en communicatie, de spanning tussen (groot)stad, platteland en suburbaan gebied, de utopische impuls,...

b) de verbeelding van culturele identiteiten
regionalisme, nationalisme, internationalisme, kosmopolitisme, (post)kolonialisme, allochtoon-autochtoon, gender,…

c) institutionele ontwikkelingen
veranderingen in de productie, distributie en consumptie van literatuur, de verhouding tussen literatuur en andere media (radio, cinema, tv, internet,…), de veranderende verhouding tussen de schrijver/literatuur en de maatschappij,…

Binnen dit stramien zullen klassieke stijlbegrippen, poëticale stromingen en literaire fenomenen worden besproken, waaronder historische avant-garde, nieuwe zakelijkheid, vitalisme, middlebrow, heimatliteratuur, vorm-of-vent debat, collaboratie-literatuur, verzetsliteratuur, experimentele literatuur, nouveau roman, modernisme, postmodernisme, post-postmodernisme, genealogisch proza, documentaire roman,...

Personages die in dit verhaal prominent in beeld komen zijn (o.a.) Willem Elsschot, Nescio, Felix Timmermans, Paul van Ostaijen, Hendrik Marsman, Martinus Nijhoff, F. Bordewijk, M. Revis, Maurice Gilliams, Jef Last, Gerard Walschap, L.P. Boon, Hella Haasse, Hugo Claus, Lucebert, Gerard Reve, W.F. Hermans, Jan Wolkers, Walter van den Broeck, Leo Pleysier, A. F. Th. Van der Heyden, F. Kellendonck, Herman Brusselmans, Tom Lanoye, Paul Mennes, Arnon Grunberg,  Atte Jongstra, Charlotte Mutsaers, M. Februari, Joost de Vries, Erwin Mortier, Tom Naegels, Jan van Loy, Jamal Ouariachi, Saskia De Coster, Annelies Verbeke.

Na een 8-tal collectieve hoor- en responsiecolleges krijgt de student de kans om één verdiepingsmodule (+/- 4-tal collegeweken) te kiezen uit dit aanbod:

* De utopische verbeelding in de Nederlandstalige letteren
Hoe werd en wordt in Vlaanderen en Nederland het maakbare paradijs verbeeld? Na een korte introductie van het genre van de utopie/dystopie gaan de studenten aan de slag met werk van F. Van Eeden, F. Bordewijk, L.P. Boon, Hugo Raes, Jan van Loy, Joris van Casteren, Auke Hulst, Joost Vandecasteele, Jan Van Loy, Jef Geeraerts, Hanna Bervoets, Frank Albers, Pieter De Buysser, Arjaan van Nimwegen, Frans Pollux, e.a.
 

* Nieuwe griffels, schone Leien: de poëzie van de Vijftigers
Voorgeschiedenis, geschiedenis & impact van de wellicht beroemdste poëziebeweging uit de Nederlandstalige literatuur. Met bijzondere aandacht voor o.a. Guido Gezelle, Herman Gorter, Paul Van Ostaijen, Gaston Burssens, Wies Moens, Gerrit Achterberg, Hugo Claus, Lucebert, Hans Lodeizen, Paul Rodenko, Jan Walravens, Hans Andreus, Remco Campert, Paul Snoek, Hugues C. Pernath, Armando.

 

* (Post)kolonialisme en migratie
In deze module onderzoeken we de representatie van de ‘andere’ (migrant/gekoloniseerde) en processen van migratie/kolonisatie & dekolonisatie) in de Nederlandstalige letteren. Het werk van onder meer de volgende auteurs komt in beeld: H. Conscience, W. Elsschot, L. Couperus, W. Van den Broeck, Tom Lanoye, Tom Naegels, Arnon Grunberg, Leo Pleysier, Rachida Lamrabet, Abdelkader Benali.