Nonsens in de Middelnederlandse literatuur

Studiegidsnr:2001FLWTLN
Vakgebied:Letterkunde
Academiejaar:2017-2018
Semester:1e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder examencontracten
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Remco Sleiderink

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

In het Stadsarchief Mechelen zijn, nog niet zo lang geleden, fragmenten ontdekt van een perkamenten boekrol uit de eerste helft van de veertiende eeuw. Het gedicht dat daarop staat is nog volledig onbekend, maar blijkt een heel eigenaardig karakter te hebben. Op het eerste gezicht lijkt het te gaan om pure nonsens – met sprekende dieren en dingen en een verteller die van de hak op de tak springt – maar bij nader toezien zijn er heel wat scabreuze dubbelzinnigheden te herkennen, en zelfs politieke opvattingen. De vraag dringt zich daarbij op in hoeverre het mogelijk is om zevenhonderd jaar later dit gedicht nog van een sluitende interpretatie te voorzien. Of was dat nooit de bedoeling van de dichter?

De veertiende-eeuwse Mechelse rol vormt het begin- en eindpunt van een mastercollege waarin we een aantal korte genres in de Middelnederlandse literatuur gaan verkennen zoals raadsels, nonsensgedichten en politieke en maatschappelijke hekeldichten. Ook zullen we (veelal via vertaling) een uitstap maken naar de Franse ‘littérature du non-sens’. Deze (ogenschijnlijk) betekenisloze literatuur is recent opnieuw in de belangstelling komen te staan, ook vanwege de parallel met de postmoderne literatuur. Daarnaast zal de band worden onderzocht met de marginalia in laatmiddeleeuwse handschriften. Ook daar zien we vaak die opmerkelijke combinatie van raadselachtige beelden met scabreuze dubbelzinnigheden en een engiszins verhulde maatschappijkritiek.

Tijdens het college wordt zowel een collectief als een individueel traject gevolgd: enerzijds wordt er in groep gewerkt aan de ontsluiting van enkele moeilijk te interpreteren gedichten en anderzijds verricht elke student eigen onderzoek rond een korte Middelnederlandse tekst (of een passage daaruit). Over dat eigen onderzoek wordt gerapporteerd in de vorm van een presentatie en een paper. De docent zal trachten aan het einde van de reeks tot een synthese te komen.

Wie alvast een voorproefje wil, kan terecht bij een korte Nederlandse documentaire die gemaakt werd naar aanleiding van de vondst van de Mechelse rol, zie http://www.youtube.com/watch?v=ZVPSWKItmDI