Door de corona-crisis zijn afwijkingen in de cursusinformatie mogelijk. Controleer hiervoor de cursusmededelingen in Blackboard!

Buitengaats: Afrikaanse literatuur vandaag

Studiegidsnr:2023FLWTLN
Vakgebied:Letterkunde
Academiejaar:2019-2020
Semester:2e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Afrikaans
Examen:2e semester
Lesgever(s)Kris Humbeeck
Valerie Rousseau

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

Deze cursus geeft een inleidend overzicht van het thema: 'dystopie' en het apocalyptische als literair genre in de Afrikaanse literatuur. Aandacht wordt vooral gegeven aan de wijze waarop Afrikaanse romans in dit genre gedurende de afgelopen jaren commentaar leveren op de socio-politieke realiteit in Zuid-Afrika, beide voor 1994 en post-Apartheid. Het commentaar dat in deze romans op socio-politieke veranderingen in Zuid-Afrika geleverd wordt, vormt een integraal onderdeel van de cursus.

De meeste aandacht zal uitgaan naar drie romans, namelijk Na die Geliefde Land (Karel Schoeman, 1972), Horrelpoot (Eben Venter, 2006) en Wonderboom (Lien Botha, 2015). Daarnaast zal de film Promised Land (2002), van Jason Xenopolous, getoond en besproken worden. Deze film is gebaseerd op de roman van Karel Schoeman, Na die Geliefde Land

Wat is "dystopie"?

Als tegenovergestelde van een utopie, is een dystopie een denkbeeldige samenleving met uiterst negatieve kenmerken. Een samenleving die zo erg is dat je jezelf niet kunt voorstellen om daarin te kunnen leven. Een dystopische roman levert gewoonlijk commentaar op het heden en heeft als doel om te voorkomen dat het geschetste dystopische toekomstbeeld werkelijkheid wordt. De lezer wordt dus gewaarschuwd voor de voorgestelde fictieve wereld.

Het dystopische toekomstbeeld is een terugkerend motief in de Afrikaanse letterkunde. De drie voorgeschreven romans spelen zich af in een postapocalyptisch Zuid-Afrika. De romans vormen een weerspiegeling van de dystopische toekomstliteratuur. Een interessant gegeven is, dat Schoemans roman Na die Geliefde Land uit 1972, gepubliceerd is jaren voor de val van de Apartheid. 

Wat is de focus van deze cursus?

Schoemans roman biedt een futuristische blik op een postrevolutionair Zuid-Afrika waarin het verleden een belangrijkere rol speelt dan het heden. In Horrelpoot van Eben Venter wordt een beeld geschetst van een postrevolutionair Zuid-Afrika dat in chaos en verval verkeert - en treedt in gesprek met Heart of Darkness van Joseph Conrad - een apocalyptisch Zuid-Afrika waarin alle krachtcentrales zijn opgeblazen, het communicatienetwerk buiten werking is, er een muizenplaag heerst en mensen lijden en sterven aan AIDS. In Wonderboom bevindt de hoofdpersoon zich in totaal uitzichtloze omstandigheden in een land dat in staat van ontbinding en verval verkeert.

De geselecteerde romans worden bestudeerd aan de hand van de volgende overeenkomstige kenmerken:

  • De theorievorming van de concepten dystopie en apocalyps, als ook de vertegenwoordiging van de socio-politieke ruimte binnen de literatuur.
  • De meeste Afrikaanse dystopische romans scheppen een bepaald beeld van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis dat op zijn beurt weer commentaar levert op de huidige realiteit in Zuid-Afrika.
  • De besproken teksten uit dit literaire genre leveren een belangrijke bijdrage aan het Afrikaanse literaire systeem.
  • Een belangrijk thema in de teksten is die van de reis. Elk van de hoofdpersonages onderneemt een reis naar of binnenin de dystopische omgeving.
  • Taal, maar ook herinnering, en de onbetrouwbaarheid en onbruikbaarheid van beide, zijn belangrijk in de voorgeschreven boeken. Die verbrokkeling van de taal van Koert Spies in Horrelpoot is bijna symbolisch voor het verval en de verbrokkeling van het land, net als de toenemende desintegratie van het geheugen van Margriet Vos in Wonderboom.