Politieke geschiedenis: thema's en debatten

Studiegidsnr:2052FLWGES
Vakgebied:Geschiedenis
Academiejaar:2017-2018
Semester:2e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Nederlands
Examen:2e semester
Lesgever(s)Marnix Beyen
Luc Duerloo
Jeroen Puttevils
Malika Dekkiche
Roschanack Shaery-Yazdi
Houssine Alloul

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

De bekende Franse mediëvist Jacques Le Goff benadrukte in 1978 dat hijzelf en andere Annales-historici terecht hadden gestreden tegen “een oppervlakkige, evenementiële en kortzichtige politieke geschiedenis, tegen een geschiedenis van de politiek (la politique) in de betekenis die politici aan dat woord geven”. Tezelfdertijd pleitte hij voor “een geschiedenis van het politieke (le politique), die een geschiedenis moest zijn van macht in al haar facetten”. Bijna veertig jaar later lijkt Le Goffs wens grotendeels in vervulling te zijn gegaan. De thematische en methodologische reikwijdte van het veld is in die mate verruimd dat politieke historici zich niet langer tevreden stellen met het vertellen van verhalen over partijstrijd, coalitievorming, regeringsbeleid en de daden van grote politici.. In de plaats daarvan concentreert de ‘nieuwe’ politieke geschiedenis zich op de sociale inbedding en de culturele uitdrukkingsvormen van macht en machtscontestatie – en op de dynamische interacties tussen deze diverse niveaus. Instellingen verdwenen niet uit het blikveld van de politieke historici, maar ze werden geherinterpreteerd als plaatsen waar deze interacties min of meer geformaliseerde, maar niettemin voortdurend veranderende gedaanten aannemen.

Deze cursus exploreert dit rijkgeschakeerde veld op een tijdvakoverschrijdende wijze en vanuit een tegelijk conceptuele en empirische invalshoek. Terwijl de conceptuele benadering principieel globaal is opgevat, beperkt de empirische insteek zich tot de Europese geschiedenis. Wel wordt nadrukkelijk ingezoomd op de ontmoetingen die zich op het Europese grondgebied tussen de christelijke en de islamwereld voordeden. Om die reden krijgt de geschiedenis van de Balkan, waar deze ontmoetingen bijzonder langdurig en intens waren, een centrale plaats in deze cursus.

Tijdens het eerste deel van de cursus wordt een aantal actuele historiografische debatten met betrekking tot centrale concepten (empire, natie- en staatsvorming, geweld, subalterne politiek, herinneringspolitiek, politieke cultuur,...) geïntroduceerd. Het tweede deel van de cursus toont hoe deze concepten zich hebben gemanifesteerd  en nog steeds manifesteren in de concrete politieke context van de (westelijke) Balkan, waar multi-etnische rijken een diepe stempel hebben nagelaten, maar uiteindelijk plaats hebben moeten ruimen voor de sterk homogeniserende identiteitspolitiek van nationale bewegingen en nationale staten. Indien we voldoende financiële steun vinden om de persoonlijke inbreng per student onder de €100 te houden, zal dit tweede deel de vorm aannemen van een vijfdaagse excursie naar Bosnië-Herzegovina en het zuidelijke gedeelte van Kroatië. Tijdens deze excursie krijgen de studenten niet alleen lezingen over de opeenvolgende perioden in de politieke geschiedenis van deze regio, maar verkennen zij ook actief de aanwezigheid van deze verschillende historische lagen in het huidige landschap van enkele belangrijke steden (Dubrovnik, Mostar, Sarajevo). Ze doen dit door hun medestudenten langs specifieke delen van deze steden te gidsen en door er een kort academisch essay over te schrijven.