Seminarie mentale gezondheid

Studiegidsnr:2301FSWGZW
Vakgebied:Sociale wetenschappen
Academiejaar:2019-2020
Semester:1e en 2e semester
Contacturen:45
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Geen contractrestrictie
Instructietaal:Nederlands
Examen:2e semester
Lesgever(s)Edwin Wouters
Sarah Van de Velde

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

In de Grondige Studie van Zorg en Welzijn, verdiepen we ons dit jaar in het thema "Waanzin". 

Deel 1: Wat is waanzin?

In het eerste deel, dat reeds halverwege het eerste semester valt, bespreken we de definitie van waanzin. Van jullie verwachten we dat jullie enkele sociologische papers over dit thema lezen en aan elkaar presenteren. We maken een discoursanalyse van waanzin doorheen de tijd, en we bekijken hoe waanzin in verschillende contexten tot uiting komt (bv. Europa vs. Afrika). Het doel hierbij is dat je een eigen sociologische definitie van waanzin ontwikkeld. Deze definitie presenteren jullie aan jullie medestudenten.

Bovendien plannen we in deze periode een gastles in van Sven, over wiens leven recent het boek “Ingewikkeld” verscheen. Sven kreeg in zijn jonge leven af te rekenen met twee psychosen. Twee periodes waarin hij geestelijk en lichamelijk niet meer functioneerde. Hij heeft zijn waanzin leren beheersen, onder andere door ze vorm te geven in kunstinstallaties en performances. Hij verwerkt zijn gevoeligheden in tuinontwerpen. Zijn werk is een ode aan de kwetsbaarheid, en tegelijk ook aan de weerbaarheid van de menselijke geest. In deze gastles vertelt Sven het verhaal van zijn leven en hoe hij overleefde.

 

Deel 2: Hoe benaderen we waanzin?

Het tweede deel van de grondige studie start in het tweede semester. In dit deel bekijken we hoe waanzin behandeld wordt. We gaan daarbij dieper in op de anti-psychiatrie en andere recentere vormen om waanzinnige personen te “genezen”. Naast het lezen en bediscussiëren van een aantal teksten, gaan we samen ook met de trein naar het Guislain museum in Gent. Het Guislain museum is deel van het oudste psychiatrische ziekenhuis van Vlaanderen, en geeft een overzicht van de historische psychiatrie. We sluiten dit tweede deel af met een gastles van een gedragstherapeute, die ons toelicht hoe de huidige evidenced-based psychologie/psychiatrie waanzinnige personen behandelt.

 

Deel 3: Waanzin en kunst

In het derde deel richten we ons tot de relatie tussen waanzin en kunst. Hoewel we waanzin in de meeste contexten als negatief aanschouwen, wordt het net geromantiseerd in de kunst. Het lijkt wel of een echte kunstenaar een beetje waanzinnig hoort te zijn. In dit laatste deel zoeken we uit hoe dit komt. Aan jullie vragen we om een diepteanalyse te maken van één kunstenaar naar eigen keuze (muzikant, beeldend kunstenaar, schrijver, cineast,…), waarbij je nagaat in welke mate de waanzin deze persoon verrijkte of verzwakte. Maar bovenal tracht je hierbij na te gaan welke sociologische elementen bijdroegen tot de creatie, instandhouding en/of aftakeling van de kunstenaar zijn/haar (publiek) leven en zijn/haar succes.

 

Werkwijze

In deze grondige studie zal je geen statistische analyse moeten draaien, noch papers moeten schrijven (hoewel dit laatste wellicht noodzakelijk is ter voorbereiding van een goede presentatie). We zetten in deze grondige studie vooral in op het kritische lezen van sociologische literatuur, op het discussiëren op een hoog niveau, en op het presenteren van je bevindingen. We vragen hierbij dat je de powerpoint slides achterwege laat, en op een “waanzinnig” interessante manier presenteert (bv. foto’s/film/spoken word/…).