Deze cursusinformatie geeft aan hoe het onderwijs zal verlopen bij pandemieniveau code geel en groen.
Als er tijdens het academiejaar aangepast wordt naar code oranje of rood, zijn er wijzigingen mogelijk o.a. in de gebruikte werk - en evaluatievormen.

Didactiek biologie

Studiegidsnr:6200OIWBIO
Vakgebied:Opl.- & onderwijswetenschappen
Academiejaar:2020-2021
Semester:1e semester
Contacturen:36
Studiepunten:6
Studiebelasting:168
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder credit- en examencontracten
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Annie Pinxten
Liesbeth Spithoven
Sabine Van Roose

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof

3. Inhoud *

In de Vakdidactiek Biologie wordt, vanuit een spiraalvormige ordening van leerinhouden, gewerkt aan de nodige competenties om op een didactisch verantwoorde wijze een les biologie voor te bereiden, te geven en te evalueren.

Leren wordt hierbij gezien als een actief constructieproces door de leerlingen waarbij nieuwe informatie wordt gekoppeld aan reeds verworven kennis (voorkennis) en waarbij leerlingen worden gestimuleerd deze voorkennis uit te breiden door probleemstellend onderwijs. De implicaties van deze visie voor het onderwijs van biologie en natuurwetenschappen loopt als een rode draad doorheen de diverse onderdelen van de cursus. Verder wordt ook aandacht besteed aan het leren van exacte wetenschappen in het algemeen.

De volgende topics komen onder meer aan bod:

1. De plaats van het vak biologie binnen het Vlaamse secundair onderwijs.

2. Verschillende visies op het biologieonderwijs. De verschillende doelstellingen met verwijzing naar vakgebonden eindtermen en leerplannen Biologie.

3. De operationalisering van de doelstellingen in de klaspraktijk via de keuze en ordening van leerstof, met inbegrip van de problematiek van de jaarplanning. In deze context zal  tevens informatie gegeven worden over bestaande leerboeken biologie en wordt gezocht naar criteria voor het beoordelen van leerboeken.

4. De analyse van de formele structuur van de biologie (conceptuele structuur, biologische generalisaties en benaderingswijzen typisch voor de biologie), die de basis vormt voor leerstofanalyse en lesopbouw, samen met onderwijspsychologische elementen uit de algemene onderwijskunde.

5. Analyse van de beginsituatie van de leerlingen in hun relatie tot het vak Biologie en vakoverschrijdend (voorkennis, sociale en motivationele factoren), differentiatie en motivatie van leerlingen

6. Kiezen van de juiste instap

7. Keuze van werkvormen op grond van de fase van het leerproces. Naast de klassieke werkvormen  wordt vooral de nadruk gelegd op  vakspecifieke didactische werkvormen (demonstratie- en leerlingenpractica, excursies en veldbiologische technieken,…). Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de veiligheid van de leerlingen.

8. Didactische hulpmiddelen typisch voor het biologieonderwijs (bronnen voor het construeren en stofferen van biologielessen, organisatie van vaklokaal, leermiddelen)

9. Vakdidactische concepten (modellen, analogieën, concept maps, cartoons, misconcepties)

10. Summatieve en formatieve evaluatie van het leerresultaat

11. Biologie en vakoverschrijdende eindtermen.

12. Het gebruik en de functie van AV-media en ICT binnen het biologie onderwijs.

13. De rol van taal in de wetenschappelijke begripsvorming

 

Aangezien het ontwikkelen van vaardigheden één van de belangrijkste doelstellingen van de cursus is, wordt tijdens de lessen van de studenten een actieve inbreng verwacht: leesopdrachten voor thuis, werken aan opdrachten in kleinere groepen, vaardigheidsoefeningen, oefeningensessies, deelname aan groepsdiscussies,…. Omdat aanwezigheid tijdens de lessen vereist is, is het niet mogelijk om voor dit opleidingsonderdeel in te schrijven onder de vorm van een examencontract.