Onderzoek

Hoewel er in het VK en de VS uitgebreid onderzoek werd gevoerd naar trajecten tot abortuszorg en de drempels die hierin een rol spelen, werd er in België geen dergelijk onderzoek uitgevoerd. Het land vormt echter een uniek geval: elk jaar worden tussen de 200 en 600 vrouwen een abortus op aanvraag geweigerd vanwege de wettelijke termijn voor vrijwillige zwangerschapsafbreking. Dit roept fundamentele ethische en juridische vragen op die aanleiding geven tot reeds lang aanslepende publieke en politieke debatten over het verlengen van de wettelijke termijn voor abortuszorg en het herzien van de verplichte wachttijd. Om deze beleidsdebatten te onderbouwen, is het essentieel om abortustrajecten in de bredere sociale context van België te plaatsen en te begrijpen waarom er vertragingen in dergelijke trajecten optreden. We interviewden 29 vrouwen die een intakegesprek hadden in een Nederlandstalig abortuscentrum in Vlaanderen of Brussel.  Deze interviewdata analyseerden we vanuit een constructionistisch perspectief om op die manier we een beeld schetsen van de vele verschillende realiteiten die vrouwen hebben ervaren. Onze bevindingen tonen aan dat abortustrajecten niet lineair verlopen, maar worden gevormd door complexe en gelaagde processen van zwangerschapsbewustwording en besluitvorming over abortus. Deze trajecten worden gevormd door een dynamische wisselwerking tussen bestaande percepties, structurele factoren en persoonlijke ervaringen, in plaats van een rechtlijnig, lineair pad naar abortuszorg te volgen.

In dit Nederlandstalig rapport worden verschillende aspecten van trajecten tot abortuszorg besproken: 

• Zwangerschapsbewustzijn, interpretatie van symptomen en testen
• Besluitvorming
• Informatie, kennis en zorgorganisatie
• Toegangsdrempels en vertragingen
• Ervaringen met de verplichte wachttijd

In het licht van het actuele maatschappelijke en politieke debat over een mogelijke herziening van de Belgische abortuswetgeving, is er een groeiende behoefte aan empirisch onderbouwde inzichten in hoe vrouwen hun traject tot abortuszorg daadwerkelijk ervaren. Discussies over het optrekken van de wettelijke termijn en het afschaffen van de verplichte wachttijd vinden plaats tegen de achtergrond van internationale evidentie die wijst op de psychosociale, medische en logistieke implicaties van restrictieve abortusregelingen. Binnen deze context beoogt deze studie een diepgaand inzicht te bieden in de wijze waarop abortustrajecten in Vlaanderen vorm krijgen en welke factoren bepalend zijn voor hun verloop. Concreet analyseerden we de gemiddelde duur van elke fase in het abortustraject, de drempels die vrouwen in elke fase ondervinden, en hoe deze samenhangen met het totale tijdsverloop en het moment van aanmelding voor abortuszorg. Daarnaast onderzochten we hoe vrouwen deze trajecten subjectief beleven: welke betekenis zij toekennen aan de verschillende fasen, hoe zij de aanwezige drempels ervaren, en wat hun perspectief is op de wettelijke wachttijd en de organisatie van de zorgverlening.