Contact

Tel.
+32-3-265-2652
Drie Eikenstraat 663
2650 Edegem, België

UAntwerpen zwaait deuren Vaccinopolis open

Hele traject vaccinonderzoekscentrum werd in nauwelijks veertien maanden doorlopen

Op vrijdag 25 maart 2022 opende Vaccinopolis de deuren. In het unieke vaccinonderzoekscentrum op Campus Drie Eiken zullen vaccins tegen allerhande ziekteverwekkers worden uitgetest, wat de strijd tegen nieuwe én bestaande ziektes verder kan versnellen. “Met Vaccinopolis zetten we ons land op de kaart”, zegt drijvende kracht Pierre Van Damme (UAntwerpen). “Samen met partners willen we een innovatie-ecosysteem in pandemiebestrijding uitbouwen.”

Het ontwikkelen van vaccins is een van de grootste wereldwijde uitdagingen vandaag. “Corona heeft ons heel erg met de neus op de feiten gedrukt”, legt vaccinoloog prof. Pierre Van Damme (UAntwerpen) uit. “Maar het besef is er al langer. Het klimaat verandert, mensen wonen dichter op elkaar, we reizen steeds vaker en we worden steeds ouder: allemaal evoluties die bijdragen tot een snellere en bredere verspreiding van virussen.”

Met Vaccinopolis zetten we ons land op de kaart

Samen met haar partners bouwt de Universiteit Antwerpen een innovatie-ecosysteem in pandemiebestrijding uit. Vaccinopolis is een belangrijke pijler in dat ecosysteem. In het centrum zullen kandidaat-vaccins getest worden tegen tal van infectieziektes, zoals RSV, dengue of kinkhoest. Er zal ook onderzocht worden hoe bijvoorbeeld de gekende griepvaccins verbeterd kunnen worden.

Ziekteverwekkers toedienen

In het nagelnieuwe Vaccinopolis-complex zullen de ambulante studies van het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties uitgevoerd en opgevolgd worden. Bij dergelijke studies komen de deelnemende vrijwilligers op geregelde tijdstippen op controle. Maar wat Vaccinopolis werkelijk uniek maakt, is de mogelijkheid om CHIM-studies uit te voeren.

Van Damme: “CHIM staat voor Controlled Human Infection Model en betekent dat testpersonen eerst een vaccin of een placebo en nadien doelbewust een verlaagde dosis ziekteverwekker krijgen toegediend. Zo kunnen de onderzoekers versneld testen óf en hoe een bepaald kandidaat-vaccin werkt. Op het Europese vasteland is er geen enkele vergelijkbare faciliteit van die orde van grootte. Voor vergelijkbare faciliteiten moet je al naar de Verenigde Staten of Groot-Brittannië.”

Volledige quarantaine

Vaccinopolis telt dertig bedden. Bij sommige studies zullen de testpersonen enkele weken in volledige quarantaine verblijven. Dat gebeurt enerzijds uit veiligheidsoverwegingen: de ziekteverwekkers mogen uiteraard geen vrij spel krijgen in de maatschappij. Anderzijds kunnen de vrijwilligers zo optimaal van nabij opgevolgd worden.

“Op die manier kan je ook dagelijks stalen bij de proefpersonen afnemen”, zegt Dr. Ilse De Coster, hoofd van het clinical trial team. “Op basis van die karakteristieken kunnen we op den duur ook proberen te voorspellen hoe specifieke groepen mensen zullen reageren op een bepaald vaccin. Elke studie wordt vooraf goedgekeurd door een onafhankelijke ethische commissie en door de regelgevende autoriteiten (FAGG). Er worden enkel studies uitgevoerd met ziekteverwekkers waar al een behandeling voor bestaat.”

Verschillende veiligheidsniveaus

Het gebouw is er in een recordtempo gekomen: het hele traject werd in veertien maanden doorlopen. “Doorgaans vraagt de realisatie van een dergelijk project vier tot vijf jaar”, weet hoofdarchitect Roy Pype (Proof of the sum). “Maar de omstandigheden waren uitzonderlijk: COVID-19 bewijst dat virussen snel en onverwacht kunnen toeslaan.” 

Proof of the sum, Exilab, Abstract Architecten, burO Groen en Establis waren verantwoordelijk voor het integrale ontwerp. De realisatie was in handen van Jansen Building Group, Jansen Cleanrooms en Cordeel. Imtech Belgium neemt samen met Jansen Cleanrooms vijftien jaar lang het onderhoud voor haar rekening. Er werd snel gewerkt, maar op het vlak van bioveiligheid werd niets aan het toeval overgelaten. Er gelden in het hele complex strenge decontaminatieprocedures en speciale filters filteren alle uitgaande lucht.

UAntwerpen x ULB

De federale overheid investeerde 20 miljoen euro in Vaccinopolis en in het Institute for Medical Immunology van de ULB. Er wordt nauw samengewerkt met de Brusselse universiteit: zij gooit hoge ogen wat menselijke vaccinimmunologie betreft en doet dit voortaan vanuit een hoogstaand immunologisch laboratorium.

Ook privépartners investeerden in de realisatie van Vaccinopolis. Vanuit het relanceplan van de Vlaamse overheid werd eveneens 5,3 miljoen euro ter beschikking gesteld voor de uitbouw van een innovatie-ecosysteem in pandemiebestrijding, zoals aangegeven in het routeplan 2030 van Voka-Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland.

UAntwerpen opent uniek vaccinonderzoekscentrum

Timelapse bouwwerken Vaccinopolis

Prachtige context

Vaccinopolis is ingeplant op Campus Drie Eiken van UAntwerpen en Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA). Het aangewezen bouwperceel is gelegen in de ‘Edegemse hoek’. Het groene parkachtige karakter van de campus komt hier tot uiting in krachtige boomstructuren, open velden en agrarische bebouwing. Drie zijden van het perceel worden afgebakend door respectievelijk de Drie Eikenstraat, het 3Oaks bedrijfsverzamelgebouw en een lijnvormige boomstructuur.

Multidisciplinair team

Het Vaccinopolis team is een multidisciplinair team met meer dan 35 jaar ervaring in het uitvoeren van vaccin studies en in het infectieziekten onderzoek. De nieuwe ultramoderne Vaccinopolis, gelegen op de Universiteit Antwerpen (Campus Drie Eiken) is gebouwd volgens de strengste veiligheidsnormen om de veiligheid van de deelnemers, het personeel en de omgeving ten allen tijde te garanderen.

Het Vaccinopolis team heeft, sinds 1984, meer dan 500 nationale en internationale klinische vaccinstudies uitgevoerd met  vaccins tegen verschillende ziektekiemen (bijvoorbeeld Hepatitis B virus, polio, griep, Ross River, Dengue, HPV, Lassa, Chikunguny, COVID-19), met verschillende vaccinformuleringen en verschillende toedieningswijzen en gaande van fase I tot fase IV studies, waarbij vrijwilligers van verschillende leeftijden betrokken waren.

Vaccinopolis bouwt verder op de ervaring van het team om een sterke unit op te richten, waarin de  mogelijkheid geboden wordt om deelnemers na pathogeen blootstelling ("CHIM  studies")  voor langere tijd te observeren, wat mee zal bijdragen tot een versnelde ontwikkeling van vaccins en therapeutica. Het team wil zo een bijdrage leveren aan de beoordeling van kandidaat-vaccins en gecommercialiseerde vaccins tegen epidemische en endemische ziekteverwekkers.

vaccinopolis_team.jpg

Nog veertien maanden en Vaccinopolis opent de deuren

UAntwerpen en consortium IMM/Unity geven startschot voor bouw innovatief vaccincentrum

Persbericht, 25 januari 2021

UAntwerpen en het consortium IMM/Unity gaven maandag het symbolische startschot voor de bouw van Vaccinopolis. Op 1 maart 2022 openen de deuren van het innovatieve centrum, waar kandidaat-vaccins getest zullen worden. “De wereld heeft echt nood aan deze infrastructuur”, zegt bezieler Pierre Van Damme.

Het ontwikkelen van vaccins is een van de grootste wereldwijde uitdagingen vandaag de dag. “Corona heeft ons heel erg met de neus op de feiten gedrukt”, legt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) uit. “Maar dit besef is er al langer. Het klimaat verandert, mensen wonen dichter op elkaar, we reizen steeds vaker en we worden steeds ouder: allemaal evoluties die bijdragen tot een snellere en bredere verspreiding van virussen.”

De Universiteit Antwerpen koesterde al langer plannen voor de oprichting van een innovatief vaccincentrum. Corona bracht een en ander in een stroomversnelling: de federale overheid investeert 20 miljoen euro in de oprichting van een Europese anti-infectie-eenheid, met gespecialiseerde infrastructuur in Antwerpen (UAntwerpen) en in Brussel (Université Libre de Bruxelles). Ook privépartners dragen hun steentje bij.

Unieke faciliteit

Vaccinopolis, dat verrijst op Campus Drie Eiken, wordt een op het Europese vasteland unieke academische testfaciliteit. Het complex zal dertig bedden tellen en er zullen CHIM-studies uitgevoerd worden. CHIM staat voor Controlled Human Infection Models.

Van Damme: "Men spreekt ook van 'human challenge'-onderzoek, omdat we gezonde proefpersonen, na toedienen van vaccin of placebo, in feite gaan 'uitdagen' door hen bloot te stellen aan een verzwakte versie van een bepaalde ziekteverwekker, of aan de oorspronkelijke ziekteverwekker van zodra er een doeltreffende therapie beschikbaar is. Dankzij deze innovatieve studies kunnen vaccins sneller ontwikkeld en getest worden, en de methode is ook relatief goedkoop.”

“Ook voor mutante stammen – razend actueel – zal dan snel kunnen worden nagegaan of de recent ontwikkelde vaccins nog het juiste antwoord zijn. Er is echt nood aan dergelijke infrastructuur: we blijven aanvragen krijgen voor nieuwe vaccinstudies. Momenteel voeren we die nog op onze oude locatie.”

Tijdscapsule in de grond

Maandag 25 januari ging de symbolische eerste spade in de grond. Van Damme kreeg assistentie van rector Herman Van Goethem en algemeen beheerder Bart Heijnen. Namens het bouwconsortium staken IMM/Unity Koen Coekelbergs, project director van Jansen Cleanrooms, en Kevin De Hainaut, CEO van Cordeel Zetel Temse,  de handen uit de mouwen. Samen betonneerden ze een tijdscapsule met een boodschap aan de toekomstige aardbewoners. Die boodschap, over de impact van corona op onze maatschappij, werd geschreven door socioloog Walter Weyns (UAntwerpen).

De realisatie van Vaccinopolis wordt een huzarenstukje. “Normaal vraagt de realisatie van een dergelijk DBM-project vier tot vijf jaar”, vertelt Kevin De Hainaut (Cordeel). “Maar de omstandigheden zijn uitzonderlijk: COVID-19 bewijst dat virussen snel en onverwacht kunnen toeslaan. Alle projectpartners bundelden de krachten om de doorlooptijd drastisch in te korten.” Koen Coekelbergs (Jansen Cleanrooms) zet graag de tanden in dit prestigieuze project: “De uitdaging is om de extreem korte doorlooptijd te verzoenen met het vereiste biotechnologische veiligheidsniveau 3.”

Design, build en maintain

Op veertien maanden zal IMM/Unity de klus klaren. “Op 1 maart 2022 opent Vaccinopolis de deuren”, blikt architect Roy Pype (Proof of the sum) vooruit. “Voor dit project werken we volgens de ‘design, build & maintain’-formule (DBM). “Proof of the sum, Exilab, Abstract Architecten, burO Groen en Establis zijn verantwoordelijk voor het integrale ontwerp (design). De realisatie (build) is in handen van Jansen Building Group, Jansen Cleanrooms en Cordeel. En Imtech Belgium neemt samen met Jansen Cleanrooms vijftien jaar lang het onderhoud (maintain) voor haar rekening.”

Consortium IMM/Unity bouwt vooruitstrevend vaccincomplex op UAntwerpen

Realisatie Vaccinopolis in 1,5 jaar tijd omwille van wereldwijde urgentie

Persbericht, 5 oktober 2020

Onlangs kreeg de Universiteit Antwerpen het bezoek van koningin Mathilde. Hare Majesteit kreeg er onder meer een toelichting over Vaccinopolis, het vooruitstrevende complex dat toelaat om versneld nieuwe vaccins te testen. Maandag werd bekendgemaakt welke bouwpartners het prestigeproject in goede banen mogen leiden: die eer valt te beurt aan het consortium met de toepasselijke naam IMM/Unity. Omwille van de wereldwijde vraag naar vaccins realiseren de partners het innovatiecentrum op 1,5 jaar tijd  (in plaats van de gebruikelijke 4 à 5 jaar), met respect voor de uitzonderlijk hoge veiligheidsnormen.  

Omdat het klimaat verandert en mensen dichter op elkaar leven, almaar ouder worden, meer reizen, … ontstaan en verspreiden virussen zich sneller dan ooit. Daarom is het ontwikkelen van vaccins een van de belangrijkste wereldwijde uitdagingen van vandaag. De Belgische federale regering investeert daarom 20 miljoen euro in de oprichting van een Europese anti-infectie-eenheid, met gespecialiseerde infrastructuur in Antwerpen (UAntwerpen) en in Brussel (Université Libre de Bruxelles). Ook privépartners dragen hun steentje bij.

Onder leiding van prof. Arnaud Marchant (ULB) wordt in Brussel een hoogstaand immunologisch laboratorium gebouwd. Op Campus Drie Eiken van de Antwerpse universiteit verrijst vanaf begin 2021 het vaccincentrum Vaccinopolis, waar toptalenten uit verschillende disciplines samen zullen komen. “Het complex zal bestaan uit een klinische testruimte, laboratoria, kantoren, consultatieruimtes en verblijfs- en ontspanningsfaciliteiten”, vertelt prof. Pierre Van Damme (UAntwerpen). “Dat laat ons toe om vaccins in quarantainecondities te testen op maximaal 30 personen tegelijkertijd. Dat zullen we doen via het Controlled Human Infection Models (CHIM). In dit 'human challenge'-onderzoek worden gezonde gevaccineerde proefpersonen in feite uitgedaagd door hen bloot te stellen aan een al dan niet verzwakte versie van een bepaalde ziekteverwekker. Op die manier kan je snel en kostenefficiënt vaccins ontwikkelen en testen.”

UAntwerpen kiest voor ervaren consortium IMM/Unity

Het consortium IMM/Unity mag het bouwproces in goede banen leiden, zo maakte UAntwerpen maandag bekend. De voornaamste redenen voor die beslissing? De ervaring en specialisatie van de partners in soortgelijke projecten.

“We werken volgens een zogenaamde ‘design, build & maintain’-formule (DBM)”, weet architect Roy Pype (Proof of the sum). “Proof of the sum, Exilab, Abstract Architecten, burO Groen en Establis zijn verantwoordelijk voor het integrale ontwerp (design). De realisatie (build) is in handen van Jansen Building Group, Jansen Cleanrooms en Cordeel. En Imtech Belgium neemt samen met Jansen Cleanrooms 15 jaar lang het onderhoud (maintain) voor haar rekening.”

Vlammen voor Vaccinopolis

Uitzonderlijke omstandigheden vereisen uitzonderlijke maatregelen. COVID-19 bewijst dat virussen snel en onverwacht kunnen toeslaan. Daarom korten de projectpartners de gebruikelijke doorlooptijd (normaal gesproken 4 à 5 jaar) in tot 1,5 jaar: op 1 maart 2022 opent Vaccinopolis al de deuren.

Eric Vanhees (COO Jansen Cleanrooms) zet graag de tanden in dit prestigieuze project: “De uitdaging is om de extreem korte doorlooptijd te verzoenen met het vereiste biotechnologische veiligheidsniveau. Omwille van de wereldwijde urgentie verkorten we elke fase van het proces, van het ontwerp (in een recordtijd van 5 weken) en de onderhandeling (8 weken) tot de vergunningsaanvraag en de uitvoering. Dankzij het prefab bouwsysteem CD20 realiseren we een gebouw van 4 verdiepingen hoog in amper 9 maanden. Bovendien respecteren we de normen van de uitzonderlijke bioveiligheidsklasse 3. Dat doen we door goed na te denken over de circulatie van mensen en materialen in het gebouw, kritische ruimtes zo te bouwen dat je ze afzonderlijk kan desinfecteren en te kiezen voor gladde (lees hygiënische en makkelijk te reinigen) afwerkingsmaterialen.”


België investeert 20 miljoen euro in uniek vaccinonderzoek

UAntwerpen en ULB krijgen financiering voor ambitieus project rond versnelde vaccinontwikkeling

Persbericht, 10 mei 2020

Vaccins ontwikkelen voor onbekende ziekteverwekkers en de werkzaamheid ervan testen is een van de belangrijkste wereldwijde uitdagingen van vandaag. De Belgische federale regering investeert 20 miljoen euro in een bijzonder gebouw en laboratoria voor zogeheten 'human challenge'-onderzoek, een belangrijk instrument in de ontwikkeling van vaccins. De Universiteit Antwerpen en de Université libre de Bruxelles gaan hun krachten bundelen in dit unieke project.

Vaccins behoren tot de belangrijkste verwezenlijkingen van de moderne geneeskunde. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat dat tussen 2010 en 2015 minstens 10 miljoen sterfgevallen voorkomen werden dankzij wereldwijde inentingscampagnes. Bovendien zijn vele miljoenen mensen gespaard gebleven van het (lichamelijke) leed dat ziekten als longontsteking, diarree, kinkhoest, mazelen en polio met zich meebrengt.

De ontwikkeling van vaccins is dus een succesverhaal geweest. Maar door radicale veranderingen in de dichtheid, de leeftijdsstructuur en het reisgedrag van de bevolking, en ook door de klimaatverandering en verstoringen in de gezondheidszorg, dreigen zowel oude als nieuwe ziekteverwekkers uit te groeien tot pandemieën die de volksgezondheid wereldwijd in het gedrang kunnen brengen. De verspreiding van SARS-CoV-2, waar de hele planeet momenteel mee kampt, is daar slechts één voorbeeld van.

"We moeten wereldwijd veel meer paraat staan om zo snel mogelijk te reageren op dit soort bedreigingen", zegt prof. Arnaud Marchant (ULB). "We hebben nood aan zeer snelle ontwikkeling, productie en verspreiding van vaccins tegen potentieel onbekende ziekteverwekkers, en dat vormt een enorme uitdaging. Zoals we inmiddels allemaal weten, zal de race naar een vaccin voor COVID-19 nog minstens een paar maanden, of misschien zelfs een jaar duren."

Verzwakte versie van de ziekteverwekker

Een techniek die in de toekomst een sleutelrol zal spelen bij het ontwikkelen en testen van nieuwe vaccins is het gebruik van gecontroleerde humane infectiemodellen (CHIM: Controlled Human Infection Models). "Men spreekt ook van 'human challenge'-onderzoek, omdat men gezonde proefpersonen in feite gaat 'uitdagen' door hen bloot te stellen aan een verzwakte versie van een bepaalde ziekteverwekker, of aan de oorspronkelijke ziekteverwekker als er een doeltreffende therapie beschikbaar is", legt prof. Pierre Van Damme (UAntwerpen) uit. "Dankzij zulke CHIM-studies kunnen vaccins sneller ontwikkeld en getest worden, en deze methode is ook relatief goedkoop."

Er is momenteel een gebrek aan academische CHIM-faciliteiten op het Europese vasteland. Wie een CHIM-studie wil uitvoeren in een academische omgeving, moet al naar de VS of het Verenigd Koninkrijk trekken. In België is tot nu toe slechts één CHIM-studie uitgevoerd: in 2017 werden aan de Universiteit Antwerpen twee kandidaat-poliovaccins getest in een tijdelijk containerdorp, Poliopolis genaamd.


"De afgelopen 25 jaar deden we meer dan 500 proeven met vaccins", zegt prof. Pierre Van Damme (UAntwerpen).

Een uniek project

Binnenkort krijgt de Poliopolis-studie navolging. De Belgische federale regering investeert 20 miljoen euro in de oprichting van een Europese anti-infectie-eenheid, met gespecialiseerde infrastructuur in Antwerpen (UAntwerpen) en in Brussel (ULB). Dit initiatief zal de Belgische regering en de internationale gemeenschap in staat stellen om de beste vaccins te selecteren voor de bestrijding van epidemieën als COVID-19.

In 2021 wordt op Campus Drie Eiken (Wilrijk) een bijzonder complex met 30 bedden opgetrokken en in Brussel wordt er een hoogstaand immunologisch laboratorium gebouwd. Beiden zullen aan de strengste veiligheidsnormen voldoen. Pierre Van Damme: "Wij beschikken over unieke ervaring, want de afgelopen 25 jaar hebben we al meer dan 500 klinische proeven met vaccins gedaan. De voorbije jaren hebben UAntwerpen en ULB samengewerkt aan verscheidene onderzoeksprogramma's voor vaccins, waarbij ze de complementariteit van beide instellingen goed benut hebben. Voor dit unieke project zullen we voortbouwen op de bestaande expertise en de capaciteiten van beide universiteiten."

Zonder vrijwilligers geen nieuwe vaccins

Het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties voert continu vaccinstudies uit. Vrijwilligers zijn de ruggengraat van dit vaccinonderzoek.
Daarom is het CEV steeds op zoek naar mensen die deel willen nemen aan de ontwikkeling van nieuwe vaccins.

Ben jij de vrijwilliger die wij zoeken?Ontdek de studies die momenteel lopen, of schrijf je in op de mailinglijst.