Op de overzichtspagina van expertise stelden we de drie inhoudelijke, bestuurskundige pijlers voor: (1) structuur, organisatie en verandering (2) samenwerken en netwerkmanagement (3) kwaliteit, prestaties en vertrouwen.
We richten ons daarbij op brede maatschappelijke vraagstukken. Naast de generieke academische publicaties in die bestuurskundige paradigma’s, hebben we dus ook al heel wat beleidsgericht werk verricht in die diverse maatschappelijke sectoren en thema’s.
- Integrale / maatschappelijke veiligheid
- Woonbeleid
- Gebiedsgericht werken, omgevingsbeleid, plattelandsbeleid en stadsontwikkeling
- (Eerstelijns)zorg en welzijn
- Gezondheid en preventie
- Snijvlak arbeidsmarkt / onderwijs en STEM
We bekijken die maatschappelijke vraagstukken steeds doorheen bestuurskundige kaders. Zie de pagina expertise voor meer duiding bij die inhoudelijke paradigma’s.
Hieronder vindt u een overzicht van onze ervaring per thema.
1. Integrale / maatschappelijke veiligheid
Medewerkers van EMB hebben al heel wat ervaring in een meer integrale benadering van veiligheidszorg: naast politie, brandweer, justitie zijn ook andere domeinen alsmaar belangrijker geworden: bestuurlijke handhaving, polarisatie (LIVC en LIVC-R), GAS-wetgeving, ketenaanpak (bv. Veilig Huizen / intrafamiliaal geweld, verslavingsbeleid), …
We deden al onderzoeksprojecten over o.a. fusies van politiezones en financiering van hulpverleningszones maar ook lezingen over maatschappelijke veiligheidszorg: op het kruispunt van lokale besturen, welzijnsbeleid, hulpverlening, politie/brandweer en justitie (parket/openbaar ministerie). Daarin werd al samengewerkt met gouverneurs, diverse lokale besturen (zie ook onder meer het lidmaatschap van het bestuursorgaan van VVSG en haar bestuurlijke commissie krachtige besturen), politiezones en hulpverleningszones, VVSG, verbindingsofficiers, netwerk brandweer, federale en lokale politie, procureur des konings en het agentschap justitie en handhaving, ...
2. Woonbeleid
Ons expertisecentrum EMB maakte deel uit van het interuniversitair steunpunt voor beleidsgericht onderzoek "Steunpunt Wonen" (afgelopen editie 2021-2025, en nu 2026-2031). We maakten onder meer de evaluatie van de subsidies voor de huurders- en verhuurdersorganisaties en de ondersteuningsstructuur voor de woonmaatschappijen (Initia). Voorheen waren er ook al projecten rond woongovernance in het kader van het Steunpunt Wonen 2021-2025.
De komende jaren werken we aan projecten over bestuurskracht en maturiteit van woonactoren, de werking van de woonmaatschappijen en intergemeentelijke samenwerking op vlak van wonen.
Zie ook het werk uit het project “Tussenliggende structuren” (Agentschap voor Binnenlands Bestuur), diverse projecten binnen het Steunpunt Bestuurlijke Vernieuwing en de hierboven vermelde “Toekomstvisie”.
3. Gebiedsgericht werken, omgevingsbeleid, plattelandsbeleid en stadsontwikkeling
Bv. projecten over duurzaam grond- en patrimoniumbeleid (o.a. gemeenten, OCMW’s, woonmaatschappijen, kerkfabrieken) en onderzoek over stadsontwikkeling. Zie ook het instrumentarium voor gebiedsgericht werken, gebiedscoalities en regiodeals uit het project Wendbare Overheid, evaluatie van de werking van de Vlaamse overheid en de “Toekomstvisie op het lokaal en binnenlands bestuur in Vlaanderen” (www.toekomstvisievlaanderen.be).
Leden van EMB zijn ook betrokken bij het Urban Studies Institute, het vroegere Interbestuurlijke PlattelandsOverleg IPO, Innofins (duurzame financieringsmodellen voor natuurgebaseerde oplossingen) en allerlei commissies / task forces over ruimtelijke ordening, grond- en pandenbeleid, buurtontwikkelingsprojecten (bv. jurylid Matexi-award) … en bestuurder van Architecture Workroom, een cultureel innovatiehuis voor de transformatie van de sociale en fysieke leefomgeving.
Wouter Van Dooren en Lieven Janssens schreven mee aan de eerste teksten in voorbereiding van de opstart van het Plattelandsfonds en deden ook tientallen doorlichtingen van plattelandsgemeenten voor toenmalig minister-president Kris Peeters (zie ook boek “Bestuurskracht: inzichten vanuit het platteland”). Chesney Callens en Lieven Janssens waren mede-auteur van het concept van een Plattelandstoets (“rural proofing”) in 2026.
4. (Eerstelijns)zorg en welzijn
In samenwerking met Zorgnet-Icuro kregen we de kans om een meerjarig project uit te voeren over de toekomst van het Vlaamse zorg- en welzijnslandschap. Dat bouwde voort op eerder academisch onderzoek over eerstelijnszorg.
Voor Zorgnet-Icuro werd ook een interdisciplinair project (ism faculteit bedrijfswetenschappen en economie) gerealiseerd ivm de Vlaamse woonzorgsector: het financiële instrumentarium, de kwaliteit van publieke en social profit-voorzieningen versus commerciële actoren, enz.
5. Gezondheid en preventie
Het expertisecentrum voor maatschappelijke bestuurskunde is samen met de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen de oprichter van de Stadsacademie Gezondheid waar 8 faculteiten van UAntwerpen, ITG, UZA, KDG en AP samenwerken rond het thema gezondheid, vanuit een brede en preventieve bril. Vanuit verschillende rollen is EMB betrokken bij de opmaak van het Zorgstrategisch Plan voor Stad Antwerpen, de werven van het Interfederaal Plan voor Geïntegreerde zorg, de governance van het zorglandschap, de hertekening van het ziekenhuislandschap (zie ook Antwerps Ziekenhuis Overleg AZO en Antwerp Health Harbour) en de brug tussen het welzijns- en zorglandschap.
Leden van EMB zijn ook actief in het Vlaamse Preventieplatform (ondervoorzitterschap) en een regionaal gezondheidspreventienetwerk in de Antwerpse Kempen en brachten al tientallen keynotes over (boven)lokaal preventiebeleid in de diverse referentieregio’s (bv. voor Gezondheidsmakers, streekintercommunales, enz.).
6. Snijvlak arbeidsmarkt / onderwijs en STEM
In de “Toekomstvisie op het lokaal en binnenlands bestuur in Vlaanderen" (www.toekomstvisievlaanderen.be) maakten Lieven Janssens (EMB) en collega prof. emeritus Filip De Rynck de analyse van 11 maatschappelijke opgaven, waaronder ook het lokaal activeringsbeleid. Lieven was als burgemeester ook oprichter van een intergemeentelijk samenwerkingsverband Neteland die al voorloper waren rond activeringsbeleid (ESF-projecten) en sociale economie/maatwerkbedrijven). Hij bracht ook de keynote op de opening van het academiejaar van de Vlaamse Onderwijsraad VLOR (2025-2026).
Lieven is ook onafhankelijk bestuurder van VDAB, ondervoorzitter van het Vlaamse STEM-platform en voorzitter van STEM Neteland dat één van de bekende prototypes is van een quadruple helix-samenwerking tussen overheden, onderwijs, bedrijven en civil society. Het concept “leerecosystemen” en inbedding van talentgericht werken en levenslang leren in lokale besturen behoort daar ook toe.
Op basis van netwerk- en multistakeholder-theorieën konden bv. succes- en faalfactoren bij dat soort quadruple helix-netwerken worden gedetecteerd. Het EMB creëerde daartoe een draaiboek. In de Antwerpse context wordt die kennis ook mee ter beschikking gesteld van het TechCampus-project van de UAntwerpen en haar associatie AUHA.