Onderzoek

Hoe omgaan met levenseinde in een interculturele context?

De PHA Leerstoel Sociale Stervenszorg en Rouwkunde wil inzichten verschaffen in het omgaan met levenseinde in een interculturele context. Het doel van de leerstoel is om de bewustwording rond de eindigheid van het leven, de dood, rouw en verlies meer bespreekbaar te maken in onze interculturele gemeenschap. Zo willen we deze onderwerpen uit de taboesfeer halen en de levenskwaliteit verbeteren van iedereen die bij levenseinde, dood, rouw en verlies betrokken is. Via onderzoek, onderwijs en trainingen werken we hiervoor samen op een pluralistische wijze over sectoren en instellingen heen, met mensen en groeperingen/organisaties om kennis op te bouwen, vaardigheden te leren en acties te realiseren die ‘levenseinde-geletterdheid’ creëren en consolideren.

De leerstoel wordt mogelijk gemaakt dankzij de financiële steun van Palliatieve Hulpverlening Antwerpen (PHA).

• Leerstoelhouder: Johan Wens fungeert als leerstoelhouder en promotor, Katrien Schaubroek als co-promotor van de leerstoel
• Faculteit: Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen
• Actief: sinds 2024
• Partner: Palliatieve Hulpverlening Antwerpen

Jana Declerq onderzoekt hoe we over het lichaam spreken in de context van chronische pijn in een pijnkliniek. Haar onderzoek richt zich op de spanning tussen het biopsychosociale model (waarin psychologische en sociale aspecten deel uitmaken van het lichaam) en het traditionele dualistische denken dat lichaam en geest scheidt.

Hoewel het biopsychosociale perspectief de standaard is geworden in gespecialiseerde pijnzorg, is weinig bekend over hoe zorgverleners en patiënten in de praktijk over lichaam en ziekte spreken. Dit project analyseert deze verschillende perspectieven in communicatie en ontwikkelt materialen om de communicatie met chronische pijnpatiënten te verbeteren.

NWO (VENI)

Timing: 2021-2026

Bio-Kin-Tsugi is een transdisciplinair project dat wetenschap en maatschappij verbindt en de ethiek van synthetische biologie onder de loep neemt. Geïnspireerd door de Japanse techniek voor het herstellen van keramiek met goud of zilver (Kin-Tsugi), herinterpreteert dit project het concept van herstel door bio-engineering technieken te gebruiken om een "litteken" van biomaterialen te kweken over breuken.

Het project bestaat uit twee delen. Het eerste (meer bio-artistieke) deel wordt geleid door Christina Stadlbauer (postdoc) en Bénédicte Amery (PhD-student, UGent). Het tweede deel, onder begeleiding van prof. Katrien Schaubroeck en dr. Leni Van Goidsenhoven (UAntwerpen), benadert herstel, littekens, pijn en rouw vanuit filosofisch perspectief. Bio-Kin-Tsugi functioneert als metafoor die ons denken over welzijn en menselijke bloei in verschillende contexten en voor verschillende lichamen heroriënteert.

FWO

Universiteit Antwerpen (Wijsbegeerte), Universiteit Gent (Ingenieurswetenschappen)

Betrokken onderzoekers: Prof. Marjan De Mey, Prof. Katrien Schaubroeck, dr. Leni Van Goidsenhoven, Prof. Kristien Hens, Nele Buyst, dr. Christina Stadlbauer, Bénédicte Amery

Timing: 2022-2026

Dit project onderzoekt hoe we ouders van jonge kinderen met autisme het best kunnen ondersteunen. Terwijl vroegtijdige diagnose en interventie belangrijk zijn, laten ervaringsverhalen en het neurodiversiteitsgedachtengoed zien dat een meer genuanceerde aanpak nodig is. De centrale vraag is hoe hulpverleners ouders op een empowerende manier kunnen ondersteunen in hun diverse rollen en verantwoordelijkheden.

We analyseren verschillende perspectieven: de academische literatuur, ervaringen van ouders, en inzichten van neurodiversiteitsdenkers. Op basis hiervan ontwikkelen we samen met ouders, clinici en neurodiversiteitsdenkers een groepsinterventie voor ouders van jonge kinderen met autisme.

FWO - Universiteit Antwerpen (Wijsbegeerte), KU Leuven (Orthopedagogiek, Kinder- en Jeugdpsychiatrie)

Timing: 2023-2027