Waarom zijn gezonde bodems en regenwormen belangrijk?

Een gezonde bodem is veel meer dan wat aarde. Het is een levend systeem waarin schimmels, bacteriën, insecten en wormen samenwerken. Die bodem neemt regenwater op en houdt het vast, wat helpt tegen wateroverlast en droogte. Hij voedt planten en bomen en slaat koolstof op.

Regenwormen vormen een cruciaal onderdeel van een gezonde bodem. Ze graven gangen waardoor water en lucht sneller en dieper in de grond geraken, en ze trekken bladeren en ander organisch materiaal naar beneden en zetten dat om in voedingsstoffen. Waar veel regenwormen zitten, is de bodem vaak losser, vruchtbaarder en beter bestand tegen droogte en overvloedige regen. Net daarom zijn ze een goede graadmeter voor de gezondheid van een bodem.

Wat onderzoeken we?

In steden staat de bodem onder druk: ze is dikwijls verdicht, verhard en wordt vaak weinig met rust gelaten. Hoe het met de bodem en de regenwormen gesteld is, weten we voor parken en straten al gedeeltelijk. Voor privétuinen niet. Een privétuin is meestal een ‘black box’: er zijn bijna geen data beschikbaar over privétuinen in een stedelijke omgeving, terwijl tuinen samen een groot deel van het groen in de stad uitmaken.

Dat gebrek aan kennis willen we veranderen. In tuinen verspreid over de stad Antwerpen willen we bodemstalen verzamelen om uit te zoeken welke regenwormen er voorkomen. We willen te weten komen welke regenwormsoorten er leven, en hoeveel er zijn. Met de bodemstalen gaan we de kwaliteit van de bodem onderzoeken. We meten onder andere de zuurtegraad, de hoeveelheid organische stof en we gaan na hoe gecompacteerd de bodem is.  Zo ontdekken we welke impact de regenwormen hebben op je tuin en wij, als mens, op de regenwormen.

Met de resultaten willen we een eerste beeld geven van de bodemgezondheid in Antwerpse tuinen. Elke deelnemer krijgt bovendien te zien wat er in zijn/haar eigen tuin leeft. Wat we leren, kunnen we gebruiken om tuineigenaars en de stad praktische tips te geven om het bodemleven te helpen.

Wie zijn wij?

Roeland Samson is het hoofd van het Laboratorium voor Milieu-ecologie en Stedelijke Ecologie  binnen de onderzoeksgroep SUSTAIN (Biobased Sustainability Engineering) van het Departement Bio-ingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Hij heeft expertise in natuurgebaseerde oplossingen voor duurzame steden, ecosysteemdiensten, ecosysteem functioneren en biodiversiteit van stedelijke groene infrastructuur, (biomagnetische) monitoring van luchtvervuiling en microklimaat in stedelijke omgevingen, interacties tussen luchtvervuiling en vegetatie, en stedelijke ecologie. Hij onderzoekt ook de relatie tussen de mens en (stads)natuur.

Rune Melis is bio-ingenieur en doctoraatsonderzoeker aan de Universiteit Antwerpen (onderzoeksgroep SUSTAIN) en KU Leuven (onderzoeksgroepen restore en FORECOMAN). Zijn onderzoek focust op stedelijke ecosystemen, bodemkwaliteit en biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor regenwormen en de rol van groene ruimte in steden.

Enrique Zoete is een masterstudent Milieuwetenschappen aan de Universiteit Antwerpen. Hij heeft een grote passie voor de natuur en voor de relatie tussen mens en zijn omgeving.

​