Onderzoeksgroep
Expertise
Rafael Pedemonte is een historicus die zich specialiseert in de culturele Koude Oorlog in Latijns-Amerika — vooral in Cuba en Chili — evenals in interculturele bemiddeling en het concept van revolutie. Zijn onderzoek volgt twee richtingen: hij bestudeert de rol van culturele bemiddelaars bij het vormgeven van interacties en representaties tussen Latijns-Amerika en Europa, vooral het Caribisch gebied en Frankrijk; en hij onderzoekt de onderliggende oorzaken van de Cubaanse Revolutie vanuit een staatsgerichte, vergelijkende benadering, waarbij hij de belangrijkste factoren achter processen van staatsinstorting analyseert.
Culturele bemiddelaars in het hedendaagse Latijns-Amerika in transnationale stromen.
Abstract
Dit project onderzoekt de veelzijdige processen van culturele bemiddeling in het hedendaagse Latijns-Amerika, met de nadruk op de wisselwerking tussen Noord-Zuid- en Zuid-Zuid-uitwisselingen. Centraal in dit onderzoek staat de figuur van de culturele bemiddelaar – iemand die met zijn werk de verspreiding van ideeën, culturele invloeden en representaties over taalkundige en geopolitieke grenzen heen bevordert. Drie emblematische bemiddelaars zullen worden onderzocht: Wifredo Lam (1902-1982), Lydia Cabrera (1899-1991) en René Depestre (1926). Het primaire doel is te onderzoeken hoe deze figuren, die allemaal gedeeltelijk actief waren in het Cuba van de twintigste eeuw, hebben bijgedragen aan het vormgeven van transnationale culturele stromen en netwerken. Voortbouwend op de 'transnationale wending' en op Cultural Transfer Studies, tracht dit onderzoek belangrijke hiaten in de literatuur aan te pakken door drie specifieke doelstellingen na te streven: (1) het raadplegen en analyseren van voorheen ongebruikte primaire bronnen (voornamelijk correspondentie) om de verborgen mechanismen van bemiddeling te belichten, zoals de keuzes, compromissen en uitsluitingen die het proces hebben gevormd, naast de uiteindelijke resultaten; (2) de dynamiek van Zuid-Zuid- en Noord-Zuid-culturele bemiddeling vergelijken en zo bijdragen aan een meer gedecentraliseerd begrip van mondiale culturele uitwisselingen, aangezien elk van de drie bemiddelaars betrokken was bij zowel Zuid-Noord- als Zuid-Zuid-interacties (binnen Latijns-Amerika en met Afrika) en culturele dialogen bevorderde die taalkundige, politieke en geografische grenzen overschreden; en (3) de voorwaarden en beperkingen van culturele bemiddeling in een communistische context te onderzoeken, met de nadruk op het revolutionaire Cuba – een cruciale maar onderbelichte locatie voor culturele uitwisselingen tijdens de Koude Oorlog – door te analyseren hoe staatscontrole, ideologische kaders en politieke betrokkenheid de rol van bemiddelaars herdefinieerden via drie uiteenlopende trajecten ten opzichte van de Cubaanse revolutie: Depestre als voorstander vanuit Cuba, Lam als voorstander vanuit het buitenland en Cabrera als tegenstander in ballingschap. Methodologisch combineert het project archiefonderzoek (in Parijs, Limoges en Miami), digitale mapping van transnationale netwerken en vergelijkende analyse door middel van interdisciplinaire samenwerking, met als hoogtepunt een afsluitend symposium met lokale (Leuven) en internationale collega's (Frankrijk, Duitsland, Chili). Het project wil bijdragen aan een vernieuwde benadering van culturele bemiddeling, door verwaarloosde Zuid-Zuid-perspectieven te integreren en trajecten te vergelijken die op verschillende manieren zijn beïnvloed door de komst van een revolutionaire, socialistische samenleving. Voortbouwend op eerder verkennend werk over culturele bemiddeling in Latijns-Amerika, wil dit onderzoek uiteindelijk een sterkere basis bieden voor interdisciplinaire reflectie over hoe culturele bemiddelaars de wereldwijde circulatie van ideeën, vormen en representaties vormgeven – zowel van Latijns-Amerika naar het 'globale noorden' als tussen andere dekoloniale ruimtes.Onderzoeker(s)
- Promotor: Pedemonte Rafael
Onderzoeksgroep(en)
Project type(s)
- Onderzoeksproject