Onderzoek Elise Goossens

Abstract

Dit onderzoek analyseert de juridische vertaling van reproductieve autonomie in Europese rechtstelsels door een multidimensionale lens. Het integreert individuele, sociale/relationele, institutionele en maatschappelijke dimensies om de factoren die de ervaring en bescherming van reproductieve autonomie beïnvloeden, te erkennen. Hoewel ontwikkelingen in de filosofie, bio-ethiek en feministische theorie een breed begrip van reproductieve autonomie ondersteunen, blijven de juridische implicaties ervan onzeker. Nationale juridische benaderingen variëren, waarbij sommige Europese jurisdicties autonomie uitbreiden en andere deze inperken, terwijl het Europees Hof voor de Rechten van de Mens enkele belangrijke dimensies ervan niet substantief erkent. Dit project onderzoekt hoe een multidimensionaal kader van reproductieve autonomie juridisch kan worden vertaald om reproductieve rechten binnen de Raad van Europa te versterken. Door nationale wettelijke en beleidskaders in Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk te analyseren, identificeert het goede praktijken en uitdagingen. Ook evalueert het de rechtspraak van het EHRM over abortus, anticonceptie en medisch begeleide voortplanting om te begrijpen hoe deze beantwoordt aan de veranderende betekenis van autonomie, rekening houdend met de beperkingen van supranationale kaders.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Goossens Elise
• Co-promotor: Vandenhole Wouter
• Mandaathouder: Vreven Noa

Onderzoeksgroep(en)

• Persoon en vermogen

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Terwijl het recht steeds meer bescherming biedt aan 'zwakkere' partijen in economische relaties, is dit niet in dezelfde mate het geval in familiale relaties. In economische relaties zijn er talloze voorbeelden van beschermingsmechanismen die machtsongelijkheden tussen de partijen proberen te verzachten of compenseren, en dit zowel voor, tijdens als aan het einde van de relatie. In familiale relaties tussen intieme partners zijn dergelijke beschermende regels veel dunner gezaaid of zelfs volledig afwezig. Als een relatie in woelig water komt, is men dus beter af als zakenpartner dan als intieme partner. Deze discrepantie roept vragen op over de redenen en veronderstellingen die ten gronde liggen aan juridische beschermingsmechanismen in de familiale en de economische sfeer, en over de waarde(n) die we hechten aan de familie en de markt. Beschermingsmechanismen in private relaties worden echter zelden op een geïntegreerde manier bestudeerd, wat een kritische evaluatie bemoeilijkt. Door de juridische beschermingsmechanismen voor 'zwakkere' partijen in familiale en economische relaties kritisch te vergelijken en in vraag te stellen, wil het project FAM*ECO bijdragen tot een omvattende wettelijke bescherming in het privaatrecht en bijdragen aan het gesprek over familiale waarden en marktwaarden.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Goossens Elise
• Mandaathouder: Michiels Kato

Onderzoeksgroep(en)

• Persoon en vermogen

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Traditioneel berust het privaatrecht op een fundamentele tweedeling tussen personen en voorwerpen. Personen worden erkend als houders van rechten en plichten, in staat tot het aangaan van juridische transacties, terwijl voorwerpen worden beschouwd als objecten zonder handelingsbekwaamheid of rechten. De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en autonome systemen stelt deze strikte scheiding echter op de proef, omdat deze entiteiten steeds vaker op complexe, ingrijpende manieren met de samenleving interageren. Deze evolutie vraagt om een herziening van kernbegrippen in het privaatrecht, zoals verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid, toestemming en causaliteit. De complexiteit van AI kan bijvoorbeeld het vaststellen van causaliteit en verantwoordelijkheid bemoeilijken, waardoor gevestigde definities van deze concepten in vraag worden gesteld. Deze ontwikkelingen weerspiegelen een bredere verschuiving die vraagtekens zet bij de strikte indeling van 'personen' en 'voorwerpen' in het privaatrecht. Sommigen rechtsgeleerden stellen daarom voor om een specifieke status voor robots en/of AI te creëren (de zogenaamde ePerson).3 De voorgestelde Postdoc Challenge biedt de kandidaat de mogelijkheid om een onafhankelijk onderzoeksvoorstel te ontwikkelen binnen het bredere thema van veranderende perspectieven op personen en voorwerpen in het privaatrecht, met een focus op de status van AI en/of robots, gericht op het verkrijgen van internationale onderzoeksfinanciering. Hiermee zal de kandidaat een cruciale rol spelen in het vormgeven van de juridische benadering van robots en AI in het tijdperk van het Antropoceen.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Van Assche Kristof
• Co-promotor: Bernet Kempers Eva
• Co-promotor: Goossens Elise
• Co-promotor: Swennen Frederik

Onderzoeksgroep(en)

• Persoon en vermogen

Project type(s)

• Onderzoeksproject