Onderzoeksgroep

Expertise

Dr. Evelien Willems haar onderzoek richt zich op lobbyen en belangenbehartiging in België en andere Europese landen. Concreet bestudeert ze de wisselwerking tussen belangengroepen, publieke opinie en overheidsbeleid. De belangrijkste vragen die ze in haar onderzoek tracht te beantwoorden zijn wanneer en hoe belangengroepen de band tussen de beleidsvoorkeuren van burgers en beleidsuitkomsten versterken of verzwakken. In februari 2021 heeft ze haar doctoraat hierover afgerond. Momenteel ontwikkelt ze deze onderzoeksagenda verder als postdoctoraal onderzoeker. Haar methodologische expertise behelst inhoudsanalyse van nieuwsberichtgeving, wetgeving en overheidsdocumenten, en survey-methodieken in functie van statistische analysedoeleinden (R en STATA).

Analyse van de prominentie van belangengroepen in parlementair discours met behulp van large language models. 01/04/2026 - 31/03/2027

Abstract

Democratische vertegenwoordiging hangt niet alleen af van wie toegang krijgt tot parlementariërs, maar ook van wie publiekelijk wordt erkend in parlementair discours. Toch ontbreekt systematische kennis over welke belangengroepen prominent (of 'top of mind') zijn bij parlementariërs, wanneer dit gebeurt en op welke manier ze worden genoemd. Dit project vult deze belangrijke leemte door een origineel kader te ontwikkelen voor de analyse van de prominentie van belangengroepen in parlementair discours—de mate waarin verkozen functionarissen belangengroepen expliciet erkennen in debatten en documenten. Door gebruik te maken van recente ontwikkelingen in large language models (LLM's) introduceert dit project een schaalbare methode om vermeldingen van belangengroepen te detecteren en categoriseren over het volledige corpus van Vlaamse parlementaire teksten (2014–heden). Het combineren van deze computationele innovatie met een inhoudelijke analyse van hoe prominentie varieert over individuele parlementariërs, beleidsdomeinen, specifieke onderwerpen en, cruciaal, door de tijd heen, zal nieuwe inzichten opleveren in de manier waarop vertekening in vertegenwoordiging ontstaat.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Voorbij het stemhokje – Een onderzoek naar de invloed van belangengroepen op partijprogramma's en regeerakkoorden. 01/10/2024 - 30/09/2028

Abstract

In de aanloop naar de Belgische (sub)nationale verkiezingen van juni 2024 trachten tal van belangengroepen de prioriteiten en beleidsstandpunten die politieke partijen opnemen in hun verkiezingsprogramma te beïnvloeden. Deze programma's bevatten de beloften die partijen willen nakomen, bij voorkeur in coalitieakkoorden. Daarom concentreren belangengroepen hun inspanningen na de verkiezingen op de partijen betrokken bij coalitieonderhandelingen. Ondanks deze lobby-vloedgolf rond verkiezingen, ontbreekt het aan Europees onderzoek naar de invloed van belangengroepen tijdens deze cruciale periodes. Dit project richt zich daarom op twee aspecten: (1) het analyseren van interacties tussen belangengroepen en partijen en (2) het meten van de invloed die deze groepen uitoefenen op de prioriteiten en standpunten in partijprogramma's en coalitieakkoorden. De belangrijkste factoren die belangengroep-partij interacties en invloed bepalen zijn organisatie- en partijkenmerken, de aard van de relatie tussen belangengroepen en partijen en de context waarin belangengroepen opereren. Methodologisch omvat dit project twee surveys bij ongeveer 1700 Belgische belangengroepen, interviews met nieuw verkozen politici, en inhoudsanalyses van partijprogramma's en coalitieakkoorden. Deze aanpak zal nieuwe inzichten opleveren die duidelijk maken hoe lobbyen zich ontvouwt tijdens twee cruciale momenten voor de representatieve democratie: de aanloop naar en de onmiddellijke nasleep van verkiezingen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

De weg naar belangenbehartigingssucces: Een analyse van de mechanismen die beleidsspecifieke interacties tussen belangengroepen en beleidsmakers vormgeven. 01/10/2021 - 30/09/2024

Abstract

Belangengroepen spelen vaak een sleutelrol bij de beleidsvorming. De langdurige en complexe aard van veel beleidsprocessen zorgt er echter voor dat belangengroepen doorgaans verschillende hindernissen moeten overwinnen om invloed te verwerven. Naast agendasetting, moeten groepen successen boeken in verschillende besluitvormingslocaties. Dit project stelt een nieuw analytisch kader voor dat de belangengroep-literatuur verbindt met studies over sociale bewegingen om (1) tussentijds belangenbehartigingssuccessen te analyseren, zowel in termen van aandacht trekken voor thematische prioriteiten als het realiseren van beleidsposities; en (2) de modererende effecten van politisering en publieke opinie te beoordelen op hoe belangenbehartiging vormgeeft aan het verloop van beleidsprocessen. Het project stelt het beleidsproces voor als een opeenvolging van verschillende episodes gekenmerkt door hoe belangengroepen en beleidsmakers met elkaar interageren en daardoor het uiteindelijke beleidsresultaat beïnvloeden. Empirisch worden inhoudsanalyses van nieuwsmedia en beleid gecombineerd met elite-interviews om een tijdlijn te construeren van interacties tussen belangengroepen en beleidsmakers voor een medium-N van kwesties die de Belgische wetgevende periode van 2014-2024 bestrijken. Methodologisch zullen tijdreeksen en kwalitatieve vergelijkende analysemethoden worden gebruikt om interactieprocessen te ontleden en deze te koppelen aan belangenbehartigingssuccessen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject