Onderzoek Heather Houser

Abstract

Dit doctoraatsproject onderzoekt hoe spijt van het ouderschap in hedendaagse Engelstalige fictie gerepresenteerd wordt, met bijzondere aandacht voor de wijze waarop narratieve technieken negatieve emoties vormgeven die maatschappelijk taboe blijven, maar tegelijk centraal staan in het gezinsleven, reproductieve besluitvorming en welzijn. Hoewel de sociale en gezondheidswetenschappen ouderlijke spijt in toenemende mate erkennen als een betekenisvolle en impactvolle ervaring, is spijt in de literatuur- en cultuurwetenschappen grotendeels onderbelicht gebleven als een afzonderlijke affectieve en narratieve categorie. Dit project beoogt deze lacune te vullen door ouderlijke spijt te conceptualiseren als een affectieve, ethische en politieke emotie die zich bij uitstek leent tot literaire analyse. De focus ligt op Engelstalige fictie die is gepubliceerd sinds ongeveer 1990, een periode die wordt gekenmerkt door veranderende gezinsnormen, dalende vruchtbaarheidscijfers en een uitbreiding van de markt voor autobiografisch en door vrouwen geschreven werk. Het project analyseert hoe auteurs spijt verbeelden via literaire experimenten met temporaliteit, focalisatie, metaforen en andere narratieve technieken. Spijt wordt daarbij opgevat niet louter als een individuele, maar ook als een sociaal gestructureerde emotie, nauw verweven met schaamte, schuld, genderongelijkheid en beperkte handelingsruimte. Vanuit een interdisciplinair kader dat narratologie, affecttheorie, genderstudies en de health humanities samenbrengt, onderzoekt het project hoe fictie de temporele en expressieve complexiteit van spijt articuleert en hoe deze vertelvormen de spanning blootleggen tussen autonomie en afhankelijkheid die inherent is aan het gezinsleven. Aan de hand van close readings van een zorgvuldig geselecteerd corpus van romans, kortverhalen en memoires ontwikkelt het onderzoek een typologie van narratieve uitingen van ouderlijke spijt, met aandacht voor variaties in intensiteit, uitkomst en positionaliteit op het kruispunt van gender, ras/etniciteit, klasse, seksualiteit en levensfase. Het project betoogt dat hedendaagse fictie niet alleen maatschappelijke normen rond ouderschap weerspiegelt, maar tevens experimenteert met alternatieve modellen van agency, verantwoordelijkheid en zorg. Door literaire analyse in dialoog te brengen met onderzoek naar gezondheid op vlak van voortplanting en gezin levert het project een substantiële bijdrage aan de cultuurtheorie, verdiept het onderzoek het begrip van negatieve emoties en biedt het ethisch relevante inzichten in de geleefde ervaring van ouderschap onder omstandigheden van sociale, economische, politieke en ecologische onzekerheid.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Houser Heather

Onderzoeksgroep(en)

• Antwerp Centre for Digital humanities and literary Criticism (ACDC)

Project type(s)

• Onderzoeksproject