Onderzoeksgroep

Expertise

Inzet van deskundigheid van de leden van de onderzoeksgroep via bij voorbeeld lezingen, workshops, onderzoeks- en beleidsnota’s, deelname aan expertenpanels, etc.

De co-creatie van inclusieve intersectionele democratische sites in Europa (CCINDLE). 01/10/2022 - 30/09/2026

Abstract

Het doel van dit project is het vertrouwen in de democratie te helpen herstellen en de betrokkenheid bij de democratische instellingen en waarden in Europa nieuw leven in te blazen. We willen dit bereiken door samen oplossingen te bedenken voor de crisis van de democratie, door strategieën te ontwerpen en uit te voeren die het verzet tegen gelijkheid en democratie tegengaan en door burgers en activisten te ondersteunen die op dit gebied werkzaam zijn. CCINDLE werkt rechtstreeks samen met feministische basisactivisten en institutionele actoren, feministische en pro-democratische media, jonge Europeanen, filantropische organisaties, denktanks en genderdeskundigen. We co-creëren kennis over i) anti-gender campagnes en hoe deze de democratie uitdagen, met name door politiek geweld en alternatieve kennisproductie; ii) toekomstbeelden van de samenleving die feministische theorieën voor ogen hebben en hoe deze zich verhouden tot democratie in Europa met betrekking tot intersectionele rechtvaardigheid, inclusie en participatie; iii) feministische beweging en institutionele reacties op anti-gender en andere antidemocratische krachten. We richten ons op zeven Europese landen met verschillende sociale en politieke achtergronden, en het EU-niveau. Deze kennis stelt ons in staat om de dagelijkse praktijk van democratie en hoe het huidige verzet resoneert met bredere uitsluitingstendensen en fundamentele problemen van het westerse democratiemodel beter te begrijpen. Wij gaan ervan uit dat het probleem niet alleen ligt bij anti-genderbewegingen, maar ook bij de hedendaagse Europese democratieën, de manier waarop deze normatief zijn opgezet en functioneren. CCINDLE voorziet in concrete benaderingen en instrumenten om anti-gender en andere antidemocratische krachten effectiever te bestrijden, de kwaliteit van de democratie te ondersteunen en de democratie in heel Europa veerkrachtiger en inclusiever te maken. We brengen deze benaderingen en instrumenten in de praktijk door middel van co-creatieve acties, waaronder studentenjury's, een netwerk van intersectionele feministische media in heel Europa, gendercafé's, blogs en andere netwerk-/verspreidingsactiviteiten.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Hoe staat het met het democratisch karakter indien we meerlagige politieke systemen hervormen: vertegenwoordiging als test. 01/07/2021 - 30/06/2023

Abstract

Meerlagige politieke systemen ondergaan voortdurend institutionele hervormingen. Deze hervormingen hebben gevolgen voor hun democratisch karakter. Terwijl dit onderwerp vanuit een normatief theoretisch perspectief bestudeerd werd, is empirisch onderzoek op dit terrein de uitzondering. Dit project bestudeert hoe via het bestuderen van politieke vertegenwoordiging in meerlagige politieke systemen de impact van territoriale hervormingen op de staat van de democratie gemeten kan worden. Het is vanuit een democratisch oogpunt immers belangrijk dat in meerlagige politieke systemen zowel het geheel van de bevolking, de demos, als de afzonderlijke deelgebieden, de demoi, vertegenwoordigd worden. Meer bepaald worden een theoretisch kader en criteria ontwikkeld om het democratisch karakter van meerlagige systemen op het gebied van politieke vertegenwoordiging te evalueren; en via een pilootstudie een empirische evaluatie uitgevoerd van het effect van hervormingen op vertegenwoordiging door middel van een representative claims analysis. Het meerlagige politieke systeem van België dient hierbij als case, meer bepaalde de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Bibliotheekkrediet Sociale en Humane Wetenschappen (Faculteit Sociale Wetenschappen). 01/01/2019 - 31/12/2022

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht toegekend door de Universiteit Antwerpen. De promotor levert de Universiteit Antwerpen de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd door de universiteit.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Gender en seksualiteit als strategische instrumenten in populistische discours. 01/10/2018 - 30/09/2022

Abstract

Dit project bestudeert hoe 'het volk' en 'de immigrant(en)' omschreven worden in populistische strategieën en wat de effecten ervan zijn. Meer bepaald analyseren we hoe deze groepen als (im)moreel omschreven worden door strategisch gebruik van referenties aan gender en seksualiteit. Onderzoek naar populisme is het erover eens dat populisme onder andere een antagonistische logica inhoudt waarbij 'de andere' in een slecht daglicht geplaatst wordt. In Noord-Europa, wordt immigratie, vooral dan van een Moslim populatie, in toenemende mate gekaderd als zijnde incompatibel met gender and seksuele gelijkheid. Rechtse partijen trekken derhalve vrouwelijke en pro-holebi kiezers aan die schrik hebben van de Islam. Echter, een vergelijkende diepgaande studie van dit fenomeen ontbreekt, evenzeer als een analyse van de gevolgen van een dergelijke strategische kadering. Om dit op het eerste zicht bizarre huwelijk van populistische rechtse actoren en een progressieve gender en holebi agenda te begrijpen, wordt het onderzoek in twee stappen opgedeeld. De eerste fase poogt een antwoord te bieden op de vraag hoe 'het volk' en 'de immigrant(en)' strategisch moreel gekaderd worden door gebruik van referenties aan gender en seksualiteit. Hiervoor steunen we op een Critical Frame Analysis van tweets. Onderzoek naar populisme is het erover eens dat populistische politici graag Twitter gebruiken omdat dit communicatiemiddel zeer persoonlijk is en andere media omzeilt. Kortom, het biedt een ideaal platform voor populistische strategieën. In plaats van enkel de tweets van rechts-populistische partijen te selecteren, zullen we de tweets van een breed gamma rechts-populistische politieke actoren analyseren. Critical Frame Analysis is een kwalitatieve methode die het mogelijk maakt grote hoeveelheden teksten in een vergelijkend perspectief te analyseren om onderliggende denkkaders, frames, bloot te leggen. Doordat Critical Frame Analysis de toewijzing van rollen aan doelgroepen detecteert, evenals onderliggende normen en waarden, kunnen we de vraag beantwoorden hoe 'het volk' en 'de immigrant(en)' gekaderd worden; hoe verwijzingen naar gender en seksualiteit ingezet worden in deze context; wat voor verschillen er zijn in het strategisch gebruik van gender en seksualiteit; en hoe dit begrepen moet worden. Om na te kunnen gaan of en in welke mate deze frames uiteindelijk de betekenis van de werkelijkheid structureren en om te testen wat voor (verschillende) effecten ze hebben, moeten we op een andere werkwijze steunen. In de tweede fase van het onderzoek maken we derhalve gebruik van vignettenonderzoek. Onderzoek heeft aangetoond dat kleine verschillen tussen frames een belangrijk effect kunnen genereren op het niveau van attitudes en gedrag. Door verschillende vignetten aan te maken en deze random te verspreiden onder de respondenten, kunnen we frame-specifieke effecten blootleggen. De data die we tijdens de eerste fase verzamelden vormen de basis voor het aanmaken van de vignetten. Ook al is vignettenonderzoek een uitstekend middel om causale verbanden bloot te leggen en om de effecten van verscheidene frames op individuen te testen, de methode is niet geschikt om na te gaan of die effecten van blijvende aard zijn. Echter, we kunnen ervan uitgaan dat mensen door populistische strategieën overladen en zelden slechts eenmalig eraan blootgesteld worden. Afgezien van theoretische beslommeringen of eventuele tekortkomingen van de experimentele data op het niveau van extrapolatie, is vignettenonderzoek (logistisch) gemakkelijk uit te voeren. Het project omvat Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Deze landen worden gekenmerkt door elk een eigen geschiedenis van gender en holebi-emancipatie, evenals door verschillen in hun immigratiebeleid. Ze ondervonden daarentegen allen een opkomst van nieuw rechts, en elementen van religie (vooral dan de Islam), gelijkheid, immigratie en multiculturalisme worden in debatten aan elkaar gekoppeld.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Internationale polarisatie rond LGBT-rechten in Europa - een case study van Tsjechië en Slowakije. 01/10/2018 - 30/09/2020

Abstract

Het project gaat in op de actuele internationale clash omtrent LGBT rechten tussen progressieve actoren die voor meer rechten ten bate van holebis en transgender personen ijveren, enerzijds, en actoren die een behoudsgezinde anti-LGBT agenda promoten, anderzijds. De bevordering van LGBT rechten kende de laatste jaren een serieuze tegenbeweging doorheen Europe. Oppositie tegen gender gelijkheid en rechten voor seksuele minderheden is niet nieuw, maar is wel drastisch toegenomen. Daarbij is het interessant vast te stellen dat er significante verschillen waar te nemen zijn, zelfs tussen verder vergelijkbare landen. Waarom is dit zo, waarom verspreiden zich LGBT rechten naar en in bepaalde landen met veel succes, terwijl zij sterk tegengewerkt worden in andere landen? De twee case studies die in dit project onder de loep genomen worden, Tsjechië en Slovakije, zijn uitstekend geschikt om op deze vraag een antwoord te formuleren. De twee opvolgers van de voormalige federatie Tsjechoslowakije hebben een gemeenschappelijke geschiedenis en zijn geografische buren, maar groeien wel in toenemende mate uiteen als het op LGBT rechten aankomt. Tsjechië is het land uit het voormalige postcommunistische blok dat het meest vooruitstrevend is op vlak van LGBT rechten, terwijl Slovakije eerder aansluit bij een groot aantal andere (Zuid)-Oost-Europese landen die gekenmerkt worden door een toenemend conservatieve agenda. Mijn overkoepelende onderzoeksvraag is welke specifieke interne factoren (zoals socio-demografische factoren, politieke context, LGBT en behoudsgezinde sociale bewegingen) dan wel transnationale factoren (zoals de rol van de EU en LGBT netwerken, de rol van Rusland of van behoudsgezinde netwerken) de verschillen in ontwikkeling met betrekking tot LGBT rechten kunnen verklaren, meer bepaald in de huidige context die gekenmerkt wordt door een polarisatie omtrent rechten voor seksuele minderheden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Francqui Leerstoel 2017-2018 Prof. Cas Mudde (ULg). 01/10/2017 - 30/09/2018

Abstract

Op voorstel van de Universiteit, kent de Francqui-Stichting elk jaar twee Francqui-Leerstoelen toe aan de UAntwerpen. Deze zijn bedoeld om de uitnodiging mogelijk te maken van een Professor van een andere Belgische Universiteit of uit het buitenland, voor een reeks van tien lesuren. De Francqui-Stichting betaalt aan de titularis van een Francqui-Leerstoel het honorarium voor deze tien lessen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Meervoudige vormen van ongelijkheid en intersectionaliteit in het Europese ontwikkelingsbeleid. 01/01/2017 - 31/12/2020

Abstract

Het project beschrijft en analyseert systematisch de wijze waarop meervoudige vormen van ongelijkheid en intersectionaliteit aangepakt worden in het Europese ontwikkelingsbeleid. Dit gebeurt aan de hand van een gestructureerde gefocuste vergelijking (structured focussed comparison, oftewel SFC). De doelstelling van dit onderzoek is dubbel. Ten eerste willen we via het onderzoek beter begrijpen welke gelijkheidsprincipes de Europese Unie (EU) in derde landen promoot. Ten tweede willen we nagaan in welke mate deze corresponderen met de gelijkheidsprincipes die de EU lidstaten via hun eigen ontwikkelingssamenwerking promoten. Als data voor de SFC gebruiken we beleidsdocumenten van de EU en haar lidstaten. Deze worden via een kritische frame analyse (critical frame analysis, oftewel CFA) bestudeerd. Deze methode biedt een systematische analyse van beleidsproblemen en -oplossingen, evenals van de consequenties die deze hebben voor (on)gelijkheid. Met behulp van de CFA kunnen we analyseren hoe meervoudige vormen van discriminatie en intersectionaliteit geframed worden in het Europese ontwikkelingsbeleid, waar overeenkomsten en verschillen zitten, en hoe patronen van overeenkomsten en verschillen verschuiven. Het onderzoek is zowel empirisch als theoretisch relevant. Terwijl er reeds een grote hoeveelheid literatuur een intersectionele analyse van het EU intern beleid maakt, hetzelfde is maar uiterst zelden het geval in EU extern beleid. Daarnaast biedt het onderzoek theoretisch nieuwe inzichten van Europeaniseringsprocessen in ontwikkelingssamenwerking en het ontstaan van Europees beleid.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Effecten van institutionele verandering op participatieve democratie en de betrokkenheid van middenveldorganisaties 01/01/2017 - 31/12/2018

Abstract

DemocInChange ziet de hedendaagse uitdagingen voor Europese integratie als een opportuniteit om de interface tussen EU instellingen en middenveldorganisaties als een basis voor supranationale participatieve democratie te herdenken. Het project spitst zich toe op middenveldorganisaties die strijden voor meer burgerrechten en de participatie van vaak in het beleid en beleidsproces gemarginaliseerde groepen. Meer bepaald worden de effecten van aan de EU interne administratieve reorganisaties op de participatie van middenveldorganisaties in EU beleidsvoering en besluitvorming bestudeerd

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Effectieve gendergelijkheid in het onderzoek en de Academia (EGERA). 01/01/2014 - 31/12/2017

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Succesvol gender mainstreamen in EU ontwikkelingssamenwerking en de rol van de EU, het partnerland en de civiele maatschappij: een analyse van beste en slechtste cases. 01/10/2013 - 30/09/2016

Abstract

Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

De verbanden tussen seksisme, homofobie en transfobie. 17/07/2013 - 31/03/2014

Abstract

De studie heeft tot doel de attitudes van de algemene bevolking tegenover mannen, vrouwen, holebi's en transgenders in beeld te brengen en te analyseren. De nadruk ligt hierbij op de attitudes omtrent gender, seksisme, homofobie, homonegativiteit, transfobie en transnegativiteit, op zowel cognitief, affectief als gedragsniveau.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Steunpunt Gelijkekansenbeleid (2012-2015). 01/01/2012 - 30/06/2016

Abstract

Het steunpunt wil de Vlaamse overheid wetenschappeiijk ondersteunen op het vlak van gelijke kansen. Dit gebeurt door op een geïntegreerde manier multidisciplinaire expertise en onderzoekspotentieel te ontwikkelen en ter beschikking stellen. Tevens wii het steunpunt de gegevens, de analyses en onderzoeksresultaten gestructureerd en gericht ontsluiten naar de doelgroepen, andere actoren en het brede publiek.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Rasdifferentiatie in onderzoeksoutput. 11/09/2011 - 10/03/2012

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds Erasmus Mundus. UA levert aan Erasmus Mundus de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Het Belgisch beleid voor personen met een beperking: wat is de Europese impact in deze? 01/01/2011 - 31/12/2012

Abstract

Het onderzoeksproject bestudeert het Belgische beleid rond personen met een beperking, de structuren, de verdeling van bevoegdheden en het beleid. Het is een opstap naar een groter onderzoek rond de Europeanisering van het nationale beleid voor personen met een beperking, waarin het nationale beleidvormingsproces rond personen met een beperking in verschillende EU lidstaten onderzocht wordt.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Politieke deelname van vrouwen na de verkiezingen van 7 juni 2009. 01/06/2009 - 30/11/2009

Abstract

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Hindernis of hefboom? De invloed van het Europese sociale beleid op het Belgische gelijkekansenbeleid. (EQUALITY) 01/02/2009 - 30/04/2011

Abstract

Het onderzoeksproject heeft als algemene doelstelling de impact van het Europese sociaal beleid op het Belgische gelijkekansenbeleid sinds 1995 te beschrijven en te verklaren. Het wil bijdragen tot het verklaren van de deels ongunstige balans inzake gelijkekansenbeleid en inzake gender mainstreaming in het bijzonder. Het wil daarbij meer in het bijzonder onderzoeken in welke mate het Europese sociaal beleid, dat een aanzienlijke impact heeft op het sociaal beleid van haar lidstaten, zelf de performantie van de lidstaten, in casu België, in het realiseren van gelijke kansen bepaalt. De institutionele voorwaarden voor een optimale impact van het Europese beleid zal ook onderzocht worden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Een vergelijjkend onderzoek naar de substantiële vertegenwoordiging van allochtonen, ouderen en vrouwen. 01/01/2008 - 31/12/2011

Abstract

De algemene onderzoeksvraag "Hoe en waarom vindt substantiële vertegenwoordiging plaat?" omsluit 4 subvragen. 1)Wie zijn de actoren? 2)Welke handelingen omvat substantiële vertegenwoordiging? 3)Welke thema's vormen het onderwerp van de substantiële vertegenwoordiging? 4) In welke context vindt substantiële vertegenwoordiging plaats?

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

De rol van federalisering in het etno-politiek discours van politieke partijen en elites. De casus België (1968-2007) 01/10/2007 - 30/09/2010

Abstract

De centrale doelstelling van dit project is dan ook het onderzoeken van de rol die federaliseringsprocessen in België hebben gespeeld in de evolutie van het etno-politiek discours van politieke partijen en elites. Onder 'etno-politiek discours' verstaan we zowel politieke standpunten als (manifeste en latente) nationale identiteitsconstructie (voor verdere details van de operationalisering, zie methodologie). Hoofdonderzoeksvraag is hoe het discours doorheen de periode zich ontwikkeld heeft en meer bepaald of dit gematigd dan wel geradicaliseerd is.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Meten is Weten: ontwikkelen en toepassen van een districtsbarometer voor het district Wilrijk. 01/02/2007 - 31/03/2008

Abstract

Districten zijn een redelijk onbekend niveau in de Belgische structuur van overheidsbesturen. Ze bevinden zich ook in een specifieke positie. Enerzijds gaat het om een apart niveau met eigen verkozenen, structuren en bevoegdheden. Anderzijds is er toch een sterke band met de stad Antwerpen. In navolging van de laatste lokale verkiezingen ondervond het Wilrijkse districtbestuur de behoefte om (op regelmatige tijdstippen) te kunnen testen in welke mate het district met zijn beleid de burgers in Wilrijk bereikt en hoe deze er op reageren. Dringt het beleid door tot bij de burgers? Zijn zij ervan op de hoogte? En hoe staan zij tegenover dat beleid? Dit leeronderzoek heeft tot doel een districtsbarometer te ontwikkelen die de bestuurders van het district een antwoord biedt op dergelijke vragen. Het onderzoek situeert zich dus niet in het klassieke onderzoek naar de mate waarin beleid zijn doelen bereikt. Het gaat op zoek naar een instrument dat nagaat in welke mate het beleid de burgers bereikt en op welke wijze het door hen gepercipieerd wordt. Het gaat dus om de evaluatie van het bereik en van de perceptie van beleid, niet om de evaluatie van de doelstellingen van het beleid. De uitdaging voor het leeronderzoek ligt in het ontwerpen van een nieuw beleidsinstrument, mits in acht name van de beperkingen die uitgaan van een districtsniveau. Het instrument moet gebruiksvriendelijk zijn voor de burgers en voor de overheid, het mag niet te veel middelen vergen, enz. In het eerste deel van het leeronderzoek ontwikkelen we na een grondige terreinverkenning een prototype van een districtsbarometer. We leggen dit prototype voor aan de bestuurders van het district Wilrijk. Naar aanleiding van deze bespreking finaliseren we het prototype. In het tweede deel van het leeronderzoek testen we de districtsbarometer uit op het terrein. Het uiteindelijke eindverslag van het leeronderzoek bevat dan ook twee grote luiken. Een eerste luik vat de bevindingen met betrekking tot de ontwikkeling van de districtsbarometer samen. In een tweede luik bespreken we de resultaten van een eerste toepassing van het instrument in kwestie.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Steunpunt Gelijkekansenbeleid (2007-2011). 01/01/2007 - 31/12/2011

Abstract

Het steunpunt wil de Vlaamse overheid wetenschappeiijk ondersteunen op het vlak van gelijke kansen. Dit gebeurt door op een geïntegreerde manier multidisciplinaire expertise en onderzoekspotentieel te ontwikkelen en ter beschikking stellen. Tevens wii het steunpunt de gegevens, de analyses en onderzoeksresultaten gestructureerd en gericht ontsluiten naar de doelgroepen, andere actoren en het brede publiek.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project website

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Voorbehouden zetels: een explorerend comparatief onderzoek naar het definiëren en indelen van samenlevingen in groepen. 01/01/2007 - 31/12/2007

Abstract

Aan de hand van in parlementen voorbehouden zetels onderzoekt dit project hoe samenlevingen groepen definiëren en indelen: via welke criteria worden deze gedefinieerd, via welke regels worden ze ingedeeld, in welke mate beslist het individu, de groep of de samenleving daarover en wat zijn de gevolgen hiervan. Dit comparatief explorerend project dient om verder onderzoek te ontwikkelen naar de oorsprong en gevolgen van groepen in processen van vertegenwoordiging.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject