Onderzoeksgroep
Expertise
Tijs Laenen is Assistent Professor in sociaal beleid aan de Universiteit van Antwerpen. Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op de houding van burgers ten opzichte van de welvaartsstaat en de verschillende componenten daarvan. In de afgelopen tien jaar heeft hij uitgebreid de aard, oorzaken en gevolgen van deze welvaartsattitudes bestudeerd, en heeft hij aanzienlijk bijgedragen aan het veld door zijn werk over percepties van hulpwaardigheid en beleidsontwerp. Zijn huidige project, gefinancierd als een ERC Starting Grant, heeft als doel te onderzoeken hoe de publieke opinie het sociaal beleid beïnvloedt, vooral in de context van universeel basisinkomen en kinderbijslag.
ERC BAP mandaat Tijs Laenen
Abstract
Te midden van groeiende discussies over basisinkomen (BI) onderzoekt het BI-RESPONS-project onder welke voorwaarden beleidsmakers reageren op de voorkeuren van burgers met betrekking tot BI. Ik betoog dat BI een bijzonder uitdagende casus vormt voor het bestuderen van politieke responsiviteit, omdat het een theoretische puzzel vormt die tot op heden niet empirisch is opgelost. Enerzijds is BI een waarschijnlijke casus, aangezien de invoering ervan het leven van een groot deel van de bevolking rechtstreeks zou beïnvloeden. Anderzijds is het ook een onwaarschijnlijke casus, omdat het – in vergelijking met de meeste andere sociale beleidsmaatregelen – wordt gekenmerkt door een relatief lage "issue salience" en een hoge mate van beleidsradicaliteit. Om deze puzzel te ontrafelen, onderzoekt het project (a) welke beleidsmakers (on)responsief zijn en naar wiens voorkeuren zij luisteren; (b) de ruimtelijke en temporele omstandigheden waaronder (on)responsiviteit varieert; (c) de mechanismen waarlangs (on)responsiviteit tot stand komt; en (d) hoe responsiviteit verschilt tussen uiteenlopende BI-voorstellen en in vergelijking met het gevestigde beleid van kinderbijslag. De analyse wordt gestuurd door een nieuw ontwikkeld Multi-Level Framework of Contingent Policy Responsiveness. Dit kader bouwt voort op bestaande inzichten door te stellen dat belangrijke contingente factoren—met name salience en radicaliteit—niet alleen verschillen tussen beleidsdomeinen, maar ook variëren binnen beleidscasus, tussen contexten en tussen beleidsmakers zelf. Empirisch maakt het project gebruik van een innovatieve mixed-methods benadering waarin diepte-interviews met beleidsmakers worden gecombineerd met een cross-nationale opiniepeiling in acht Europese landen die verschillen in de salience en radicaliteit van BI. Op deze manier beoogt het BI-RESPONS-project een belangrijke doorbraak te realiseren in het onderzoek naar de politiek van basisinkomen en, meer in het algemeen, ons inzicht in poltieke responsiviteit en welvaartsstaatpolitiek te verdiepen.Onderzoeker(s)
- Promotor: De Maeyer Sven
- Mandaathouder: Laenen Tijs
Onderzoeksgroep(en)
Financiering
- BOF
Project type(s)
- Onderzoeksproject
De politiek achter het basisinkomen: hoe responsief zijn beleidsmakers ten opzichte van publieke opinie? (BI RESPONS)
Abstract
Het BI-RESPONS-project onderzoekt onder welke omstandigheden beleidsmakers reageren op de publieke opinie over basisinkomen (BI), in het licht van de groeiende debatten over dit onderwerp. Het basisinkomen is een wetenschappelijk uitdagend vraagstuk, omdat het een theoretisch probleem aanstipt dat nog niet empirisch is onderzocht. Enerzijds is het erg aannemelijk dat de case van het basisinkomen leidt tot responsiviteit, aangezien de invoering ervan directe gevolgen heeft voor het dagelijks leven van veel burgers. Anderzijds is BI, vergeleken met andere sociale beleidsmaatregelen, minder waarschijnlijk om responsiviteit op te roepen, vanwege de lagere prominentie en de grotere radicaliteit ervan. Dit project beoogt dit vraagstuk op te lossen door (a) te onderzoeken welke soorten beleidsmakers wel of niet reageren en op wiens meningen zij wel of niet inspelen; (b) te analyseren in welke ruimtelijke en temporele contexten ze wel of niet responsief zijn; (c) te kijken naar de mechanismen achter hun responsiviteit, en (d) te onderzoeken hoe hun reactie varieert tussen verschillende voorstellen voor een BI en vergeleken met het gevestigde beleid van kinderbijslagen. De analyses zijn gebaseerd op het nieuw ontwikkelde Multi-Level Framework of Contingent Policy Responsiveness, dat stelt dat de factoren prominentie en radicaliteit niet alleen tussen beleidsdomeinen verschillen, maar ook binnen domeinen, over verschillende contexten heen en tussen beleidsmakers. Dit theoretische kader wordt empirisch getest met een innovatief mixed-methods ontwerp, waarin kwalitatieve diepte-interviews met beleidsmakers worden gecombineerd met een kwantitatief opinieonderzoek in acht Europese landen, die verschillen in de prominentie en radicaliteit van BI. Het BI-RESPONS-project levert zo een belangrijke bijdrage aan de doorbraak in het onderzoek naar de politiek achter het BI en vergroot ons inzicht in (sociale) beleidsresponsiviteit en de politiek van de welvaartsstaat.Onderzoeker(s)
- Promotor: Laenen Tijs
Onderzoeksgroep(en)
Financiering
- EU-KADER
Project type(s)
- Onderzoeksproject