Abstract
Dit project zal gekleurde marqueterie op 17de- en 18de-eeuwse meubelen uit de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden reconstrueren en contextualiseren door middel van het chemisch karakteriseren van hun fotogedegradeerde monochrome oppervlakken.
Onderzoek naar de marqueterie op een 18de-eeuwse Zuid-Nederlandse tafel uit de collectie van het KMKG-MRAH bracht aan het licht dat het polychrome karakter van deze marqueterie onopgemerkt was gebleven door de sterk verbleekte kleurstoffen. Een verdere studie van de KMKG-MRAH-collectie leidde tot de identificatie van drie bijkomende meubelstukken die vermoedelijk oorspronkelijk polychroom waren. De wetenschappelijke literatuur toont aan dat de traditie van het 'schilderen op hout' in deze regio's niet bestudeerd is, wat leidt tot misinterpretaties van de oorspronkelijke esthetische, historische en huiselijke context van dit meubilair.
Het onderzoek start met een kunsttechnologische analyse van 17de- en 18de-eeuwse kunsttechnologische bronnen en recepturen over het kleuren van hout. Gelijktijdig worden de vier geïdentificeerde objecten uit de KMKG-MRAH chemisch gekarakteriseerd op basis van optische microscopie, pXRF, macro-XRF, SEM-EDX en FTIR en wordt de analysedata in relatie gebracht met de historische materialen en recepten. De gerelateerde recepten zullen worden gereconstrueerd (i.e., mockups), en het fotodegradatieproces wordt gesimuleerd door kunstmatige veroudering met UV-licht onder stabiele klimatologische omstandigheden.
Deze mockups worden doorheen de looptijd van de UV-veroudering op regelmatige intervallen gekarakteriseerd met dezelfde chemische en beeldvormingsmethoden als de historische objecten. De verkregen spectrale data uit de mockups en de objecten zullen worden samengebracht in een referentiedatabase die de relatie tussen de mockups en de onderzochte objecten moet duiden. Op basis van deze relationele inzichten zullen ook andere meubels uit het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis (Brussel), het Rijksmuseum Amsterdam en de Wallace Collection in Londen onderzocht worden.
Door middel van deze methodologie beoogt het project de oorspronkelijke polychrome kleuring van verbleekte marqueterieën digitaal te reconstrueren en deze binnen de historische huiselijke context te situeren. De verwachte resultaten reiken verder dan een historische esthetische reconstructie en de context, het levert fundamentele kennis op die zal dienen voor toekomstige onderzoeksprojectvoorstellen, zoals het ontwikkelen van veilige reinigings- en consolidatiemethoden voor deze oppervlakken zonder het resterende materiaal van deze verbleekte kleurstoffen, immers het enige tastbare bewijs van een kleurrijk verleden, te verwijderen.
Onderzoeker(s)
Onderzoeksgroep(en)
Financiering
Project type(s)