1 oktober | 14.15 - 16.30 uur
Bacteriën vind je overal: in onze omgeving, in ons voedsel, op onze huid en zelfs in ons eigen lichaam. De overgrote meerderheid daarvan is volledig onschadelijk, of heeft soms zelfs nuttige eigenschappen. Maar af en toe loopt het mis en duiken er bacteriën op die ons ziek kunnen maken. Zulke bacteriële ziekteverwekkers noemen we pathogenen.
In deze lezing onderzoeken we wat een bacterie precies tot een pathogeen maakt. Welke eigenschappen heeft zo’n bacterie nodig om zich in ons lichaam te handhaven? Hoe ziet de levensstijl van een succesvolle ziekteverwekker eruit? En waarom ontwikkelen sommige bacteriën steeds nieuwe manieren om ons immuunsysteem te omzeilen?
Centraal daarin staat evolutie: hoe ontstaan nieuwe pathogenen, en waarom lijken sommige pathogenen steeds agressiever te worden? Sommige voorbeelden begrijpen we intussen beter, zoals de E. coli-bacterie, maar andere gevallen zoals bepaalde Salmonella-varianten begrijpen we veel minder goed. Zo zien we tegenwoordig dat Salmonella in Afrika een belangrijke oorzaak is van ernstige en dodelijke bloedinfecties bij jonge kinderen.
Eén van de grootste uitdagingen van vandaag om zulke pathogenen te bestrijden is de stijgende antibioticaresistentie. Wat gebeurt er wanneer onze klassieke medicijnen niet meer werken? En wat kunnen we verwachten van vaccins als één van de krachtigste antwoorden op dit wereldwijde probleem?
Deze lezing neemt het publiek mee op een reis door de onzichtbare wereld van bacteriën, en toont hoe we de evolutie van bacteriën trachten te begrijpen, én te bestrijden.
Sandra Van Puyvelde
Sandra Van Puyvelde is hoofddocent aan het Laboratorium voor Medische Microbiologie van de Universiteit Antwerpen. Ze is bio-ingenieur van opleiding (KU Leuven), gespecialiseerd in moleculaire bacteriologie, bio-informatica en statistische data-analyse. In haar onderzoek combineert ze genomische en moleculaire benaderingen om bacteriële infecties, antibioticaresistentie en de evolutie naar invasieve ziektes te begrijpen, met een bijzondere focus op Salmonella en E. coli. Ze verwierf uitgebreide internationale ervaring aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde, het Wellcome Sanger Institute en de University of Cambridge. Sandra Van Puyvelde was lid en voormalig co‑voorzitter van de Jonge Academie, en is voorzitter van de Wetenschappelijke Raad van Sciensano.
Locatie
Campus Groenenborger, Campus Middelheim of Campus Drie Eiken
Inschrijven vanaf 14 september