Over de film

Kunnen milieubewustzijn en winst naast elkaar bestaan? Voor de inwoners van Zenica in Bosnië is dit geen theoretische vraag, maar de kern van hun dagelijkse strijd tegen milieuvervuiling. De lucht in Zenica is zwaar vervuild en zaken zoals kanker, diabetes bij kinderen en aandoeningen aan de luchtwegen komen er opvallend vaak voor. Het verband met een gigantische metaalfabriek lijkt voor de hand te liggen, maar er zijn weinig gegevens beschikbaar en de politieke steun is beperkt, gezien het belang van de fabriek voor de werkgelegenheid in de regio. Wat de complexiteit nog vergroot, is dat de regio buiten de Europese Unie en haar milieuregelgeving valt, maar dat de EU niettemin sterk betrokken is bij de beleidsvorming op milieugebied en financiering verstrekt voor duurzaam vervoer, energie, klimaatbeleid enz. In de documentaire The Sky Above Zenica uit 2024 confronteren Nanna Frank Møller en Zlatko Pranjic het publiek met de moeilijke zoektocht naar milieurechtvaardigheid in Zenica.

​
Earth Day

Deze vertoning van The Sky Above Zenica op 29 april vindt plaats in het kader van Earth Day 2026. Earth Day ontstond in april 1970, toen miljoenen mensen de straat op gingen om aan te dringen op ingrijpende milieuhervormingen. De strijd tegen industriële vervuiling stond hoog op de agenda. Tientallen jaren van ongekende economische groei hadden geleid tot olielekkages, zwaar vervuilde bodems en rivieren zonder enig teken van leven. Al in 1970 was de milieuvervuiling niet overal gelijk: achtergestelde wijken en etnische groepen werden onevenredig zwaar getroffen. Collectieve actie dwong tot sanering van de meest vervuilde gebieden, maar tegelijkertijd werd de productie verplaatst naar delen van de wereld waar de regelgeving minder streng was en arbeid goedkoper. Vandaag de dag is de centrale boodschap van zowel Earth Day als The Sky Above Zenica relevanter dan ooit.

Rondetafelgesprek

De vertoning wordt gevolgd door een rondetafelgesprek waarin deskundigen uit verschillende disciplines samen met de regisseurs reflecteren op de kwesties die in de documentaire aan de orde worden gesteld:

• Nanna Frank Møller en Zlatko Pranjic, regisseurs van The Sky Above Zenica
• Bossissi Nkuba, Instituut voor Ontwikkelingsbeleid, Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en UCBukavu
• Gerlinde Verbist, Centrum voor Sociaal Beleid, UAntwerpen
• Wout Saelens, Centrum voor Stadsgeschiedenis, UAntwerpen
• Tim Soens en Marnix Beyen, UAntwerpen (moderatoren)

De filmvertoning en het debat worden mede georganiseerd door de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, het departement Geschiedenis en AIPRIL – het Antwerpse Interdisciplinaire Platform voor Onderzoek naar Ongelijkheid.

Praktische informatie

Woensdag 29 april 2026

17u00 - 20u30

Stadscampus UAntwerpen, Gebouw R, lokaal R.230, Rodestraat 14, 2000 Antwerpen (plan Stadscampus)

Voertaal: Engels

Deelname is gratis, inschrijven kan via onderstaande knop