Deze lezing onderzoekt een zeldzaam tweetalig Portugees-Afrikaans woordenboek dat bewaard is gebleven in het dossier van de Santa Jago, een Braziliaans slavenschip dat in 1829 door de Britse marine in beslag werd genomen en berecht werd door het Court of Mixed Commission in Freetown, Sierra Leone. Marcos Leitão de Almeida stelt dat de ‘Afrikaanse taal’ die in dit manuscript is vastgelegd Mpongwe is, een taal die aan de Gabonese kust wordt gesproken. Deze identificatie maakt de gangbare aannames over de taalkundige geografie van de slavenhandel tussen Bahia en West-Afrika complexer. 

De aanwezigheid van Mpongwe op een slavenroute rond Bahia roept fundamentele vragen op over de verspreiding van Afrikaanse kennis in de Atlantische wereld. Werd Mpongwe gesproken door gevangenen, zeelieden of tolken aan boord, of weerspiegelt de woordenschat eerdere reizen langs de Gabonese kust? Hoewel definitieve antwoorden nog steeds ontbreken, biedt het document een kijkje in de Afrikaanse intellectuele geschiedenis onder omstandigheden van extreme ongelijkheid.

Over de spreker

Marcos Leitão de Almeida is hoogleraar Afrikaanse geschiedenis aan de Universiteit van São Paulo, Brazilië. Hij is een historicus van Afrika, gespecialiseerd in de lange geschiedenis van de slavernij in Centraal-Afrika, met een focus op de Beneden-Congo. Zijn onderzoek onderzoekt hoe Bantoe-sprekende samenlevingen gedurende drie millennia slavernijpraktijken hebben opgebouwd en getransformeerd, waarbij hij gebruikmaakt van interdisciplinaire methoden die historische taalkunde, archeologie en documentaire analyse combineren om belangrijke sociale en politieke categorieën in Centraal-Afrika te traceren.

Hij heeft postdoctorale fellowships gehad aan de Harvard University, de Universiteit van Michigan, Northwestern University en UNICAMP. Hij behaalde zijn doctoraat aan Northwestern University in 2020, waar zijn proefschrift de Harold Perkin Prize ontving, met financiering van instellingen als de SSRC, ACLS en de Society of Presidential Fellows. Hij heeft gepubliceerd in toonaangevende tijdschriften zoals het Journal of African History, Oxford Encyclopedias en Azania, en is momenteel werkzaam als adviseur-redacteur voor het Journal of African History.

Praktische informatie

4 maart 2026 - 17u00 - 18u30

Stadscampus UAntwerpen - R-gebouw, lokaal R.004, Rodestraat 14, 2000 Antwerpen

Deelname is gratis, inschrijven kan via de onderstaande knop

Voertaal: Engels

In samenwerking met PoHis en CUH en met steun van: Global Minds Fund