UAntwerpen brengt impact menstruatieproducten op microbioom gedetailleerd in kaart

Menstruatieproducten hebben zonder twijfel een impact op de intieme gezondheid van vrouwen. Maar die invloed werd nog nooit grondig onderzocht. Met het Isala-project brengt de Universiteit Antwerpen daar verandering in. Het onderzoek krijgt een mooie financiële boost dankzij steun van de Gates Foundation, maar ook de steun van het grote publiek blijft nodig. Zonder extra centen dreigen 3000 waardevolle stalen in de diepvriezer te blijven.

Isala, het grootschalige citizenscienceplatform naar vrouwelijke gezondheid van de Universiteit Antwerpen, viel de voorbije jaren al meermaals in de prijzen. Zo kaapte het de allereerste Grand Price weg bij de uitreiking van de European Union Prize for Citizen Science. Nu komt er ook een prestigieuze beurs van de Gates Foundation bij: met de zogenaamde Grand Challenges stimuleert de stichting innovatie en internationale samenwerking om de grootste uitdagingen in de mondiale gezondheid en ontwikkeling aan te pakken.

Onderzoek naar menstruatieproducten

Met de financiering, goed voor 200 000 dollar, zullen de Isala-wetenschappers het ISILUNA-project op de rails zetten. “ISILUNA combineert wereldwijd biomedisch onderzoek, sociale wetenschap en burgerparticipatie: we startten in België en breiden nu uit naar andere landen zoals  Kameroen en Peru, met de hulp van Zwitserse partners”, legt Isala-hoofdonderzoeker prof. Sarah Lebeer uit.

“Menstruatieproducten staan centraal in de studie: vandaag zijn er geen internationale kwaliteits- en veiligheidsstandaarden, terwijl er bijvoorbeeld wel zware metalen in tampons werden gevonden. Die producten kunnen  het microbioom van de intieme huid en vagina beïnvloeden, een belangrijke factor voor intieme gezondheid. Dit is nog nooit eerder onderzocht geweest en al zeker niet op internationale schaal zoals in Kameroen en Peru, waar onderzoek extra uitdagingen kent.”

De precieze impact wil het Isala-team gedetailleerd in kaart brengen door deelneemsters verschillende producten te laten testen. Dat moet uiteindelijk leiden tot evidence-based aanbevelingen en geïnformeerde productkeuzes.

Hoogtechnologische analyses

Met LUNA loopt er sinds een jaartje een gelijkaardig, kleinschaliger project in België. Doctoraatsstudente Leonore Vander Donck test de invloed van verschillende menstruatieproducten op het vaginale en het vulvamicrobioom. Bijna 800 inschrijvingen en 100 actieve geselecteerde donoren leverden al meer dan 3000 vaginale en vulvastalen, en 500 stalen menstrueel bloed op. Elke deelnemer gebruikte gedurende vijf opeenvolgende menstruatiecycli telkens een ander product: tampon, cup, twee soorten pads of menstruatieondergoed.

“Al die stalen willen we nu hoogtechnologisch analyseren om er álle mogelijke inzichten uit te halen”, zegt Vander Donck. “Helaas is dat erg duur onderzoek. Via een crowdfundingsactie gaan we daarom op zoek naar 25 000 euro. De betrokkenheid van de deelneemsters is enorm. We rekenen op giften van vele vrouwen én mannen om dit belangrijke onderzoek te realiseren, zodat de stalen niet in de diepvries blijven zitten.”