Onderzoeksgroep

Accountancy en financiering

Expertise

Mijn onderzoeksactiviteiten situeren zich in het domein van accounting en corporate governance. Binnen het domein accounting gaat mijn aandacht zowel uit naar het brede domein van management accounting en controle, als naar het process van international accounting standard settiing (IFRS Standards) en het gebruik van deze standaarden wereldwijd. Daarnaast onderzoek ik nog de werking van de Raad van Bestuur en de informatiestroming tussen Raad van Bestuur en management. In dit kader was ik promotor-coördinator van het SBO project "Effective Governance in Private Enterprises" tussen 2009 - 2014. In functie van het onderzoek worden diverse ondernemingstypes betrokken bv multinationale ondernemingen, ter beurs genoteerde ondernemingen, familebedrijven. Al deze onderzoeksactiviteiten hebben geleid tot publicaties in Accounting, Organizations and Society; Entrepreneurship, Theory and Practice; Family Business Review; Accounting and Business Research; European Accounting Review; Journal of Accounting and Public Policy; Accounting in Europe; Journal of Small Business Magement; Journal of Family Business Strategy; Corporate Governance: an international review; Journal of International Management. Onderzoeksprojecten die nu en de volgende jaren zullen lopen, situeren zich in het domein van het Methusalem project DIGITAX; het SBO project "Strategic Change in Family Firms" en "the use of IFRS for SMEs"

Digitalisatie en belastingen 03/07/2019 - 31/12/2024

Abstract

De digitale transformatie heeft wijzigingen veroorzaakt in alle onderdelen van het dagelijks leven. In het DigiTax project worden de fiscale gevolgen onderzocht van deze evolutie vanuit twee perspectieven. Vooreerst worden de uitdagingen onderzocht die de digitalisatie met zich mee brengt voor de fiscaliteit. In de digitale economie hebben multinationals meer mogelijkheden om winsten te verschuiven naar landen met een lage belasting. Waar moeten deze winsten worden belast? Daarnaast dringen robots meer en meer binnen in de arbeidsmarkt, gaande van automatisch rijdende auto's tot chatbots. Moeten zij worden beschouwd als apart belastbare entiteiten, en zo ja, hoe moet deze taxatie dan gebeuren? Meer algemeen zal worden onderzocht (a) welk belastingstelsels er onder druk komen te staan, (b) welke traditionele fiscale concepten moeten worden gewijzigd en welke nieuwe fiscale concepten moeten worden ontwikkeld die bijdragen tot een eerlijke belastingheffing, (c) wie hiertoe bevoegd is en (d) hoe deze wijziging moet worden geïmplementeerd ? Daarnaast onderzoeken we de opportuniteiten die ontstaan door de digitalisatie voor zowel een rechtvaardige belastingheffing als voor de effectiviteit en de efficiëntie van de belastingoverheden. Hoe kunnen bijvoorbeeld verbeterde data mining algoritmes en het toevoegen van nieuwe gegevensbronnen bijdragen tot een meer nauwkeurig, begrijpelijk en niet-discriminatoir fraudedetectiesysteem dat de belastingontduiking of - ontwijking tot een minimum reduceert? Hoe kan blockchain technologie bijdragen tot transparantie, tax compliance en vertrouwen tussen de overheid en de belastingbetaler? In dat kader zullen meer in het bijzonder de opportuniteiten worden onderzocht van data mining, internet of things (IoT) en blockchain technologie voor de fiscaliteit. Dit project vereist een multidisciplinaire benadering, waarbij de technologische, juridische, economische en maatschappelijke implicaties worden onderzocht van digitalisatie en belastingheffing.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project website

Strategische veranderingen in familiebedrijven: de oorzaken en gevolgen van strategische veranderingen door een "change readiness" perspectief 01/01/2019 - 31/12/2022

Abstract

Wetenschappelijke doelstellingen Om te overleven worden familiebedrijven, de dominante organisatievorm in Vlaanderen en economisch erg belangrijk, geconfronteerd met stijgende druk tot aanpassing aan steeds sneller veranderende omgevingen. Echter, veel familiebedrijven blijken vaak strategisch inert en conservatief. Een open vraag voor academici en beleidsmakers is onder welke condities familiebedrijven inertiekrachten kunnen overwinnen en succesvolle strategische veranderingen kunnen realiseren. Dit project wil vier centrale wetenschappelijke doelstellingen realiseren, dewelke voortvloeien uit vier belangrijke hiaten in de literatuur, en uitwerken in vier wetenschappelijke werkpakketten. Samengevat zijn dit de doelstellingen: • Cognitie: We onderzoeken hoe en wanneer Management Controle Systemen (MCS) het kennismanagement van familiebedrijven zodanig beïnvloeden dat nieuwe strategieën worden ontdekt, geïnitieerd, en succesvol geïmplementeerd. Hoofdvragen: Hebben familiebedrijven nood aan verschillende MCS in verschillende stadia van het strategieproces? Is de relatie tussen de kenmerken van MCS, kennismanagement, capaciteitsopbouw en strategische verandering context-afhankelijk? Wat zijn de antecedenten van het inkopen van kennis door familiebedrijven? Welke combinatie van interne kennisopbouw en inkopen van externe kennis leidt tot kennisgeneratie die strategische verandering ondersteunt en veranderingsbereidheid stimuleert? • Affect: We onderzoeken hoe "socioemotional wealth", leerkaders, psychologische veiligheid op teamniveau en een cultuur van organisatieleren de strategische veranderingsbereidheid beïnvloedt. De focus ligt vooral op de affectieve dimensie. Centrale vragen zijn: Hoe ontwikkelen actoren in familiebedrijven bereidheid voor strategische verandering en wat zijn de belangrijkste invloeden en katalysatoren? Hoe beïnvloeden leerkaders individuele cognitieve en affectieve veranderingsbereidheid? Hoe beïnvloedt de manier waarop leiders nieuwe situaties kaderen veranderingsbereidheid en hoe andere actoren kaderen? Hoe ontwikkelt psychologische veiligheid op teamniveau en beïnvloedt dit cognitieve en affectieve veranderingsbereidheid op groepsniveau? Welke (bevorderende/belemmerende) rollen spelen leiders? • Governance structuren: Dit deel onderzoekt de interacties tussen eigenaarschap, management en raad van bestuur van het familiebedrijf en de invloed van deze samenhangende governance mechanismen op strategische verandering. Sleutelvragen zijn: Hoe beïnvloeden de relaties tussen topmanagement teams en raden van bestuur strategische verandering in familiebedrijven? Wat is de rol van familiale governance mechanismen en hoe interageren deze met andere governance structuren in het faciliteren van strategische verandering? Wat is de rol van contextfactoren? • Resources: We onderzoeken de rol en impact van financieringsbeperkingen in strategische veranderingsprocessen, zowel vanuit aanbod als vraag perspectief. Alternatieve financieringsbronnen om strategische verandering te initiëren en implementeren, en potentiële bottlenecks, worden bestudeerd. De aandacht gaat ook naar verschillen tussen generaties. Strategische verandering onderzoeken vanuit deze diverse perspectieven biedt een overkoepelend wetenschappelijk kader over strategische verandering en veranderingsbereidheid in familiebedrijven en vormt de basis voor de vele valorisatieacties van het project.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Studie betreffende de verplichtingen van de federale overheid op grond van richtlijn EU 2019/1937 en omzetting in Belgische wetgeving. 13/10/2020 - 30/04/2021

Abstract

In dit project worden de juridische problemen onderzocht die betrekking hebben op de omzetting van de richtlijn EU 2019/1937 (whistleblowing directive) in Belgisch recht. In de bijdrage van het UAntwerpen team aan het project wordt gefocust op de gevolgen van de omzetting voor het belastingrecht enerzijds en op corporte governance anderzijds.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De verhouding tussen entrepreneuriale performantie bij familiebedrijven en de modererende rol van familiale betrokkenheid en bestuurskarakteristieken. 01/11/2014 - 28/02/2016

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds AMS. UA levert aan AMS de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Diversiteit in de raad van bestuur van familie- en niet-familieondernemingen: een vergelijkende analyse met de maatstaaf van "ware" diversiteit en de rol van mediatoren. 01/10/2013 - 30/09/2015

Abstract

Hoewel diversiteit van de raad van bestuur vaak als een onvoorwaardelijk weldoende praktijk beschouwd wordt, blijkt haar relatie met ondernemingsprestatie genuanceerder te zijn. We bestuderen de impact van diversiteit in familie- vs. niet-familieondernemingen. Hierbij stellen we voor om een maatstaaf te berekenen die rekening houdt met familielidmaatschap van de bestuurder, alsook de mediërende rol van bedrijfsreputatie en innovatie te bestuderen. In tegenstelling tot bestaand onderzoek analyseren we de impact van diversiteit op ondernemingsprestaties zowel op het vlak van de verschillende "aangeboren" als "verworven" kenmerken en aldus vatten we diversiteit veel breder dan alleen maar geslachtsdiversiteit.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De relatie tussen zin voor ondernemerschap ('entrepreneurial orientation') en de prestaties van familieondernemingen met aandacht voor de modererende rol van de familiebetrokkenheid en de mediërende rol van de familiale geëngageerdheid. 01/01/2012 - 31/12/2014

Abstract

De centrale onderzoeksdoelstelling bij dit project is het verhogen van de inzichten mbt de variabelen die prestaties van de familiebedrijven beïnvloeden. Op basis van informatie uit een schriftelijke enquête aangevuld met financiële data uit de gepubliceerde jaarrekeningen worden relaties tussen variabelen onderzocht en zullen eveneens meer verfijnde inzichten verworven worden mbt de bestaande heterogeniteit tussen familiebedrijven en mbt de intentie om bedrijven over te dragen naar de volgende generatie.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Micro-economische analyse van de textielhandel rond 1500 in Brugge en Antwerpen: de dubbele boekhouding van Wouter Ameide (1498-1507). 01/04/2011 - 31/03/2015

Abstract

Dit project brengt analysemethodes uit de bedrijfseconomie en de geschiedenis samen om in de diepte de bedrijfsvoering van een Brugse en een Antwerpse firma uit de periode in de eerste helft van de 16de eeuw te analyseren en zo een licht te werpen op de introductie van productiviteitsverhogende technieken (efficiëntere methodes om informatie te beheren) in periodes van grote economische verandering (val Brugge en opkomst Antwerpen).

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Effective Governance in particuliere organisaties: de invloed van stimuli van verschillende belanghebbenden op organisatorisch succes en de bemiddelende rol van het bestuur. 01/10/2009 - 31/01/2014

Abstract

Het doel van het onderzoek is na te gaan hoe structuren en besturingsmechanismen in een organisatie bijdragen tot de resultaten (financieel als niet-financieel) van die organisatie. In diverse organisatievormen zullen ten eerste interacties tussen de belangrijkste stakeholders in een organisatie in kaart gebracht worden. Ten tweede zal geanalyseerd worden welke besturingsmechanismen gebruikt worden. ten derde kijken we hoe deze interacties tussen stakeholders en governance of besturingsmechanismen een invloed hebben op de realisatie van de doelstellingen van een onderneming. Het volledige onderzoeksproject zal opgedeeld worden in deelprojecten rond een reeks organisatievormen (ter beurs genoteerd, niet ter beurs genoteerd (KMO), familiebedrijven, filialen van buitenlandse bedrijven, gefailleerde ondernemingen,NPOs), daar de mechanismen verschillen in functie van het type organisatie. De belanghebbenden of stakeholders zijn hierbij telkens de kapitaalverschaffers (eigenaars, leden, overheid, verstrekkers van vreemd vermogen), bestuurders en managers en werknemers (ondernemingsraden, syndicale afvaardiging of CPB). Resultaten uit de diverse organisatievormen zullen enerzijds meer inzicht versschaffen in passende besturingsmechanismen voor die betreffende organisatievormen. Anderzijds worden de resultaten gebruikt om te komen tot een algemeen contingency model mbt behoorlijk bestuur (hollistische aanpak). Op basis van de onderzoeksresultaten kunnen aanbevelingen gedaan worden mbt structuren en mechanismen die bijdragen tot een betere realisatie van organisatiedoelstellingen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Onderzoek naar onregelmatigheden in de accounting systemen van de Sabena Group en de SWISSAIR/SAIRgroup. 18/01/2006 - 30/09/2009

Abstract

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Onderzoek naar onregelmatigheden in de accountingsystemen van de Sabena Group en de Swissair/SAIRgroup (deel 1 en deel 2). 01/10/2003 - 28/02/2006

Abstract

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De vrijwillige publicatie van de omzet in het verkort schema van de jaarrekening: een theoretische en empirische evaluatie van registratie- en publicatieverplichtingen voor kleine en middelgrote ondernemingen. 01/10/2001 - 30/09/2003

Abstract

De bedoeling van dit onderzoek is meer inzicht te krijgen in het proces van disclosurebeslissing door ook interne bedrijfsinformatie rond dit onderwerp te verzamelen en te verwerken. Zo zal enerzijds de observatie van disclosure of non-disclosure in verband gebracht worden met meer specifieke bedrijfskenmerken, gebaseerd op interne informatie, en zullen anderzijds de verschillende fasen en factoren in het beslissingsproces gedefinieerd worden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

    Score van activiteiten en pathologieën in intensieve zorg (I.o.v. UZA) 01/04/2000 - 31/12/2000

    Abstract

    Het project zal een berekening maken van de reële totale kosten per patient voor een mix van pathologieën op de dienst Intensieve Zorg van het Universitair Ziekenhuis te Antwerpen. Om inzicht te krijgen in deze kostprijs, wordt de methodologie van Activity Based Costing (ABC) gebruikt . De methodologie wordt kritisch geëvalueerd. Bovendien zal nagegaan worden in welke mate de kost van een activiteit pathologie-specifiek is. Voor deze laatste vergelijking zal een beroep gedaan worden op de gegevens verzameld in het kader van het project P105/P00508 . //..Tenslotte zal nagegaan worden of de scores die de ernst van de pathologioe meten een indicator kan zijn voor de totale kost per patiënt.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

      Groei in de Belgische ondernemingen: de rol van de eigendonsstructuur, samenstelling van het management en andere ondernemingskenmerken, financieringsbeperkingen en plannings- en controplesystemen. 01/01/2000 - 31/12/2002

      Abstract

      In dit project wordt onderzoek verricht naar het groeiprofiel van Belgische ondernemingen. Meer specifiek wordt op basis van kwantitatieve en kwalitatieve informatie onderzocht of het groeiprofiel van familiale versus niet-familiale ondernemingen verschillend is en welke factoren hiervoor verantwoordelijk zijn (bv. samenstelling van het (top)management, het bestaan van financieringsbeperkingen en andere ondernemingskenmerken). Tevens zal aandacht worden besteed aan de wisselwerking tussen groei en veranderingen in plannings- en controlesystemen. Een vergelijking van de bekomen resultaten voor Belgische ondernemingen met de situatie in een aantal buurlanden (i.c. Frankrijk en Duitsland) zal het onderzoek afronden. //..Bij de uitvoering van dit project zal worden gebruik gemaakt van multivariate dataanalysetechnieken alsook van toepsaasingen van kennisexploratiesystemen ('data-mining'). Naast informatie afkomstig van jaarrekeningen zal informatie worden verzameld a.h.v. een grootschalinge schriftelijke enquête, alsook via de techniek van case study research voorgesteld door Eisenhardt (1989).

      Onderzoeker(s)

      Onderzoeksgroep(en)

        Het kostengedrag op de dienst intensieve zorgen - de relatie tussen kosten, uitgaven en capaciteitsbeslissingen en de invloed van de case-mix: een toepassing op hartchirurgie 01/01/2000 - 31/12/2000

        Abstract

        Inzicht in de reële kostprijs van de behandeling van een patient is belangrijk voor het uitwerken van een gepast finacieringssysteem van de zorg en als intern beleidsinstrument binnen het ziekenhuis. Het project zal een berekening maken van de reële totale kosten per patiënt voor de pathologiegroep cardiochirurgie op de dienst Intensieve zorg van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Activity Based Costing wordt in het algemeen sterk aanbevolen als kostenmethodologie voor het toewijzen van kosten, ook in ziekenhuizen. Nochtans geeft deze kostenmethodologie problemen indien men te maken krijgt met gezamenlijke productie van diensten en ondeelbaarheden. Bovendien stelt zich het praktische probleem met betrekking tot de meeteenheid: kunnen kosten per activiteit in zijn algemeenheid bepaald worden of is de kost van eenzelfde activiteit pathologie-specifiek. Het voorliggend e onderzoek zal aan beide problemen aandacht besteden. Ten eerste zal de reële kost per patiënt, berekend op basis van verschillende kostenmethodologieën vergeleken worden. Ten tweede zal een vergelijking gemaakt worden tussen de kost per patiënt (gegeven ernst-graad van de toestand) voor één specifieke pathologie (cardiochirurgie) met de kost voor een mix van pathologieën (gegeven een bepaalde ernst-graad). Voor deze laatste gegevens zal een beroep gedaan worden op gegevens die verzameld worden in het kader van het project P105/P00533.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

          Bedrijfsarchieven in de provincie Antwerpen//..(voortzetting P105/CBG/11) 01/01/1999 - 31/12/2002

          Abstract

          - Inleidende studie van de verschillende economische sectoren //..- Registratie en inventarisatie van bedrijfsarchieven , die bij de bedrijven zelf en in de openbare depots worden bewaard.//..- Sociale aspecten van de verschillende bedrijfstakken te Antwerpen

          Onderzoeker(s)

          Onderzoeksgroep(en)

            Publicatie boekhoudkundige verwerking van financiële instrumenten. 01/06/1998 - 31/12/1998

            Abstract

            Tot op heden is in België zeer weinig geregeld omtrent de boekhoudkundige verwerking van derivaten. Nochtans maken steeds meer ondernemingen er gebruik van. In deze publicatie worden aan de hand van voorbeelden een aantal mogelijke boekingswijzen uitgewerkt voor opties, forwards, futures en swaps. Er wordt daarbij ook aandacht besteed aan het onderscheid tussen hedging en trading, disclosure en de internationale accountingstandaarden terzake.

            Onderzoeker(s)

            Onderzoeksgroep(en)

              Leerstoel Bank J. Van Breda project 'Groeien of bloeien' 01/01/1998 - 31/12/1999

              Abstract

              Dit project onderzoekt de groeiproblematiek in handels-KMO d.m.v. de grounded theory methode. Motieven, noodzakelijke voorwaarden, en strategieën voor groei worden nagegaan bij handelsondernemingen. Strategische kenmerken van groeieres kunnen deze ondernemingen op weg helpen naar een succesvolle aanpak van de groeiproblematiek.

              Onderzoeker(s)

              Onderzoeksgroep(en)

                De Euro en de gevolgen voor het Belgisch Bedrijfsleven 01/06/1997 - 30/09/1997

                Abstract

                In dit project wordt de invoering van de Euro bekeken vanuit het standpunt van een Belgisch bedrijf. De impact van de invoering van de Euro op de volgende domeinen van het bedrijfsleven wordt geanalyseerd: op financieel vlak, op competitief vlak, op juridisch vlak, op fiscaal vlak, op administratief vlak en op boekhoudkundig vlak. Vooral de invloed van de Euro op de externe verslaggeving van de Belgische ondernemingen wordt in detail bestudeerd.

                Onderzoeker(s)

                Onderzoeksgroep(en)

                  Publicatie 'De Sociale Balans' 01/11/1996 - 31/01/1997

                  Abstract

                  Vanaf het boekjaar 1996 moeten Belgische ondernemingen een 'Sociale Balans' opstellen en publiceren, die deel uitmaakt van de jaarrekening. Deze nieuwe verplichting werd opgelegd door het Koninklijk Besluit betreffende de Sociale Balans van 4 augustus 1996 (Belgisch Staatsblad 30/08/1996) .//..In opdracht van KPMG werd een boek van een 50-tal bladzijden geschreven over het doel en de inhoud van de Sociale Balans.

                  Onderzoeker(s)

                  Onderzoeksgroep(en)

                    Financiële planning en controle: kritische succesfactoren voor een KMO? 01/09/1995 - 31/08/1996

                    Abstract

                    De doelstelling van het onderzoek is nagaan in welke mate de KMO's beschikken over een financieel planningssysteem op korte termijn en hierbij aansluitend financiële controletechnieken hanteren. Bij de financiële planning op korte termijn wordt de nadruk gelegd op de wijze waarop budgetinformatie verzameld wordt, de betrokkenheid van de onderneming hierbij en de gedetailleerdheid van het budget. Onder financiële controle verstaan we de systemen van financiële en operationele prestatiemeting.

                    Onderzoeker(s)

                    Onderzoeksgroep(en)

                      Bedrijfsarchieven in de provincie Antwerpen 01/01/1994 - 31/12/1998

                      Abstract

                      -Inleidende studie van de verschillende economische sectoren -Registratie en inventarisatie van bedrijfsarchieven , die bij de bedrijven zelf en in de openbare depots worden bewaard.

                      Onderzoeker(s)

                      Onderzoeksgroep(en)

                        Analyse van de kostprijs van een auto-expertise. 01/11/1993 - 31/05/1994

                        Abstract

                        In opdracht van de Koninklijke Vereniging van Automobiel experten in Belgie wordt onderzocht welke factoren een invloed hebben op de kostprijs van een uitgevoerde auto-expertise. Aan de hand activity based costing techniek wordt de kostenstructuur van de verschillende soorten auto-expertises achterhaald.

                        Onderzoeker(s)

                        Onderzoeksgroep(en)

                          Domeinonderzoek: Financiele en Beleidsaccounting. 01/10/1992 - 31/01/2000

                          Abstract

                          Dit domeinonderzoek beoogt: 1) beleidsaccounting meer relevant te maken voor de besluitvorming (via de integratie -waar mogelijk en nuttig- van concepten uit de financiele theorie); 2) na te gaan in welke mate een verruiming van de toepassingsmogelijkheden van de financiele theorie mogelijk is door selectief en gecontroleerd gebruik van accounting data .

                          Onderzoeker(s)

                          Onderzoeksgroep(en)

                            Analyse omtrent de beoordelingselementen voor het berekenen van de leveringsprijs voor orthopedische schoenen. 01/10/1992 - 30/11/1992

                            Abstract

                            Dit project geeft een analyse van de verschillende factoren die de prijs van orthopedische schoenen in Belgiæ bepalen. De nadruk ligt vooral op de mate waarin de huidige door het RIZIV gehanteerde vermenigvuldigingsfactor de reele kostprijs van orthopedische schoenen weerspiegelt, rekening houdende met de prijsstijgingen van de diverse kostfactoren.

                            Onderzoeker(s)

                            Onderzoeksgroep(en)

                              Audit evaluatie prognose - Instrumentarium goederenvervoer 01/06/1991 - 30/11/1991

                              Abstract

                              De audit heeft tot doel de opdrachtgever een idee te geven over hoe het in de toekomst verder moet/kan met de Nederlandse goederenvervoermodellen. Welke modellen moeten verder ondersteund worden? Wat moet aan de reeds toegepaste modellen worden gewijzigd?

                              Onderzoeker(s)

                              Onderzoeksgroep(en)