Slimme, mensgerichte feedbacktechnologieën voor ergonomie (SHIFT4Ergonomics). 01/10/2026 - 30/09/2028

Abstract

Recente vooruitgang in computer vision-Artificial Intelligence (vision-AI), motion capture, 3D-houdingsanalyse en immersieve technologieën zoals Extended Reality (XR) creëert nieuwe mogelijkheden om werkposten virtueel te ontwerpen en te testen, én om ergonomische risico's van bestaande werkposten automatisch en objectief te evalueren. Deze technologieën zijn al ingeburgerd in domeinen zoals industriële kwaliteitscontrole, sportwetenschappen en medische revalidatie, maar hun systematische vertaling naar zowel ergonomisch ontwerp als operationele preventiepraktijk blijft beperkt. SHIFT4Ergonomics speelt in op deze kloof door een innovatief Vlaams ecosysteem te stimuleren waarin ergonomie-experten, industriële technologiegebruikers en technologieaanbieders structureel samenwerken aan zowel preventieve ergonomie in de ontwerpfase als curatieve ergonomie op bestaande werkposten. SHIFT4Ergonomics ondersteunt Vlaamse organisaties bij het preventief en objectief aanpakken van ergonomische risico's, zowel bij het ontwerp van nieuwe werkposten als bij de evaluatie van bestaande werksituaties. Het project maakt vision-AI en XR praktisch inzetbaar voor preventieadviseurs en ontwerpteams via gevalideerde workflows, besliskaders en participatieve methodieken, uitgewerkt en getest in realistische demonstratoren en use-cases. De primaire doelgroep bestaat uit Vlaamse KMO's en GO's in logistiek en maakindustrie, aangevuld met externe preventiediensten, technologieaanbieders en non-profitorganisaties. Tijdens het project worden minstens 60 organisaties rechtstreeks bereikt; binnen twee jaar na afloop zullen naar schatting 35 tot 50 organisaties de ontwikkelde aanpak effectief toepassen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Financiering

  • VLAIO

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Preventief onderhoud voor mobiele machines en apparatuur die niet op de openbare weg worden gebruikt. 01/09/2026 - 31/08/2028

Abstract

Hedendaagse niet-weggebonden mobiele machines (Non-Road Mobile Machinery, NRMM) zoals machines voor landbouw, grondverzet, hef- en hijswerken, constructie, container en/of bulk handeling, bevatten standaard tal van sensoren. Deze sensordata, noodzakelijk voor het goed functioneren deze machines, wordt typisch over een CAN-netwerk gecommuniceerd naar de verschillende subsystemen van de machine. Sinds de introductie van de J1939-standaard is de communicatie laag van het CAN-protocol bij vrachtwagens en NRMM-applicaties gedeeltelijk gestandaardiseerd, wat het eenvoudiger maakt om sensordata op dit netwerk uit te lezen en bv. te gebruiken om bijkomende nuttige (operationeel, strategisch, etc.) inzichten te ontwikkelen. Al deze sensordata capteren en gericht gebruiken is een enorme opportuniteit voor exploitanten van NRMM, maar wordt vandaag de dag nog onderbenut! Bijkomend blijkt uit voorafgaande interactie met de doelgroep dat ongeplande machinestilstand een kritieke kostenpost is die de marges in de sector direct onder druk zet. Elk instrument dat deze downtime kan reduceren of voorkomen, is vanuit economisch oogpunt dan ook essentieel. Predictive Maintenance (PdM) biedt hier de oplossing door via geavanceerde data-analyse (zoals AI en Machine Learning) storingen te voorspellen voordat deze tot een kostbare stopzetting van de werkzaamheden leiden. Hoewel de academische literatuur de effectiviteit van PdM op basis van sensordata uitvoerig bewijst, blijft de adoptie in de Vlaamse praktijk achter. De voornaamste barrière voor deze adoptie is niet een gebrek aan domeinkennis. Het technisch personeel bij de doelbedrijven is zich zeer bewust van de meest voorkomende defecten en de bijbehorende financiële impact. Echter, de diepgaande kennis, de praktische skills en inzicht in het enorme potentieel van AI over het gebruik van J1939 data om deze bekende issues proactief te voorkomen, is nog te weinig doorgedrongen. Er is een nijpend tekort aan profielen die de brug slaan tussen diepgaande machinekennis en geavanceerde data-analyse, mede doordat exploitanten van NRMM deze profielen nog niet actief gaan zoeken op de arbeidsmarkt. Zolang deze synergie bij het technisch personeel en de exploitanten ontbreekt, wordt de technologische mogelijkheid niet herkend, waardoor de vraag naar externe expertise of interne innovatietrajecten uitblijft. Dit project beoogt precies die kloof te dichten door gebruik van J1939 data en complexe AI-mogelijkheden te vertalen naar de vertrouwde praktijk van het technisch personeel. De Karel de Grote Hogeschool bouwt in dit project verder op de recent opgebouwde expertise binnen het Expertisecentrum Duurzame Industrie rond het decoderen en analyseren van CAN‑ en J1939‑data in de projecten RevCAN, U‑CANsim en CremAN, waarin reeds met succes merkonafhankelijke datacaptatie en simulatie van voertuig- en machinegegevens voor industriële toepassingen werden gerealiseerd. De industriële visie groep InViLab van de Universiteit Antwerpen vertrekt vanuit recent onderzoek in probabilistische machine learning en data gedreven modellering, en zet deze kennis nu in om J1939 sensordata van NRMM te vertalen naar robuuste predictive maintenance toepassingen. Samengevat, biedt de grote hoeveelheid aan beschikbare sensordata een unieke opportuniteit om stilstand bij NRMM verder terug te dringen d.m.v. PdM, maar is er onvoldoende bekendheid en expertise bij zowel vlootbeheerders als onderhoudspartijen om deze technologische meerwaarde effectief te verzilveren.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Financiering

  • VLAIO

Project website

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Machinevisie voor de automatisering van productieprocessen in de voedingsindustrie (Vision4Food). 01/11/2025 - 31/10/2027

Abstract

Het Vision4Food-project ondersteunt Vlaamse voedingsbedrijven bij de integratie van machinevisie in hun productiesystemen. Het richt zich op uitdagingen zoals het selecteren van geschikte technologieën (zowel hardware als software) uit het brede marktaanbod en biedt workflows om hardware en software te ontwerpen en te optimaliseren, met een specifieke focus op beeldacquisitie en integratie in automatiseringssystemen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Financiering

  • VLAIO

Project type(s)

  • Onderzoeksproject