Onderzoeksgroep

Accountancy en financiering

Expertise

Asset pricing Portefeuilletheorie Financieel risicobeheer

BelHisCom. Integratie van lange-termijn ondernemingsgegevens: een conceptbewijs op basis van Belgische data. 01/06/2021 - 31/05/2023

Abstract

Dit project ontwikkelt een conceptbewijs voor EurHisCom, een Europees project dat onderzoeksinfrastructuren en databanken betreffende lange-termijn ondernemingsgegevens wil samenbrengen en zowel het leggen van verbanden als hun verdere gezamenlijke ontwikkeling mogelijk wil maken. De gegevens waarvan sprake omvatten in eerste instantie prijsinformatie van ondernemingseffecten, boekhoudkundige informatie, samenstelling van de Raden van Bestuur en Directiecomités en informatie betreffende participaties en aandeelhouders. Daarbij is het cruciaal dat deze data toegankelijk zijn, maar ook dat de databanken met elkaar verbonden kunnen worden, zowel over de deeldomeinen (bijvoorbeeld effectenkoersen en boekhoudkundige data) als over de verschillende landen heen. Momenteel is de ontwikkeling het verst gevorderd voor databanken met prijsinformatie. Hierbij is de SCOB-databank van de Universiteit Antwerpen een voorloper geweest en staat het model voor verschillende andere Europese initiatieven. In dit project willen we graag de voortrekkersrol van SCOB bestendigen door databanken toe te voegen betreffende informatie omtrent (1) boekhouding; (2) raden van bestuur en directiecomités; (3) deelnemingen en aandeelhouders van Belgische beursgenoteerde bedrijven voor de periode 1893-1975. De post-1975 data zijn relatief gemakkelijk te bekomen via bestaande databanken. Door deze drie databanken te ontwikkelen bieden we in de vorm van "BelHisCom" een conceptbewijs voor het Europese project dat opnieuw ingediend zal worden. Naast deze databanken zullen we ook de metadata, documentatie en gebruikershandleidingen ontwikkelen volgens de standaarden voorgesteld in EurHisFirm, een ander Horizon 2020 project dat momenteel haar ontwerpfase afrondt. Om de "interoperationaliteit" van de ontwikkelde databanken en hun potentieel voor academisch onderzoek aan te tonen, zullen we ook een verkennend onderzoek opstarten. Meer bepaald verbinden we de databanken met de Franse databank met prijsinformatie (DFIH) om de evolutie van de zgn. kruisnoteringen tussen de Brusselse en Parijse beurzen te documenteren en hun prijsvormingsproces in kaart te brengen. Alle noodzakelijke bronmateriaal is reeds geïdentificeerd en beschikbaar. Bovendien voorziet de SCOB-software de mogelijkheid de nieuwe databanken te creëren. Ook de servercapaciteit is voldoende groot om de nieuwe gegevens op te slaan en te verwerken. Een groot deel van de projectfinanciering zal daarom gebruikt worden om het bronmateriaal te digitaliseren. Dit omvat onder meer de aanwerving van jobstudenten om de data in te geven en de aankoop van draagbare computers om dit te faciliteren. Door deze mogelijkheid om een dergelijk "BelHisCom" complex van databanken te bouwen kunnen we aantonen dat het ontwerp dat voorgesteld werd voor het Europese EurHisCom project, niet alleen realistisch is, maar ook dat het waardevol is om het uit te breiden naar het Europese niveau. Door ook verkennend onderzoek te initiëren op een domein waar verschillende databanken bij elkaar komen, illustreren we ook het potentieel dat een geïntegreerde onderzoeksinfrastructuur kan hebben om internationaal interdisciplinair onderzoek op te starten.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Definitie en implementatie van duurzaam beleggen: een onderzoek naar de Europese benadering 01/01/2021 - 01/07/2021

Abstract

Er wordt onderzocht hoe de Europese benadering van duurzaam beleggen financiële en altruïsme doelstellingen gecombineerd worden. Een Fulbright grant om in België the studeren geeft de mogelijkheid om Europese beleidsmakers (Europese Commissie), think tanks (European Sustainable Investment Forum or Eurosif), en asset managers (Candriam, Robeco, Amundi, etc.) the benaderen. Ook de samenwerking met een sterk academisch team van de Universiteit Antwerpen kan hierbij adviseren en helpen het onderzoek tot een goed einde te brengen. Duurzaamheid en meer bepaald klimaatverandering is een cruciaal thema geworden op wereldschaal. Elke oplossing zal immense investeringen vergen. Dit onderzoek gaat na hie deze investeringen best gefinancierd worden ten einde om zowel financiële doelstellingen en klimaatimpact te bereiken. Dit onderzoek past in een doctoraal proefschrift.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Wilt U zich Verbinden? Prijsvorming en Gebruik van Bedrijfsobligaties: Lessen uit het Verleden. 01/11/2019 - 31/10/2021

Abstract

De belangrijkste financieringsbronnen voor een bedrijf zijn eigen vermogen en schulden. Eigen vermogen bestaat uit aandelen die een variabel dividend uitkeren, terwijl schulden bestaan uit leningen met een vooraf bepaalde rente. Veel leningen zijn obligaties die door het bedrijf worden verkocht aan externe beleggers en op een financiële markt worden verhandeld. Ondanks hun economisch belang weten we nog steeds weinig over (a) wat het rendement van obligaties bepaalt, en (b) wanneer en waarom bedrijven obligaties hanteren. In mijn doctoraat zal ik een unieke, nieuwe dataset van Belgische obligaties uit de periode 1873-1940 gebruiken om het rendement en de financiering via bedrijfsobligaties te onderzoeken. Momenteel is er slechts beperkt bewijs over wat van het rendement van obligaties bepaalt, en dit is gebaseerd op één recente Amerikaanse dataset. Dit roept de vraag op of de resultaten die voor deze dataset worden gevonden ook elders gelden. De hoge kwaliteit van de data voor de hoogontwikkelde Belgische obligatiemarkt in de beschouwde periode laten mij toe om dit op een unieke manier te testen. Door een periode te bestuderen waarin financiële markten bijna volledig ongereguleerd waren, kan ik bovendien onderzoeken hoe bedrijven beleggers overtuigen om obligaties te kopen wanneer de wettelijke bescherming zeer beperkt is. Ook onderzoek ik hoe vrijwillige verstrekking van informatie aan beleggers een invloed uitoefende op de prijsvorming en risico's van obligaties.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Historische hoge-kwaliteit ondernemingsgegevens voor Europa (EURHISFIRM) 01/04/2018 - 30/06/2021

Abstract

EURHISFIRM beoogt het ontwerpen van een Europese onderzoeksinfrastructuur voor lange-termijn ondernemingsdata. Deze moet onderzoekers en andere gebruikers op eenvoudige manier elektronische toegang geven tot lange-termijn datareeksen betreffende Europese ondernemingen. Hiertoe moeten methoden ontwikkeld worden om nationale databanken op te stellen, met elkaar te verbinden en op uniforme manier te bevragen. Om de databanken efficiënt te voeden met data zullen innovatieve methoden ontwikkeld worden, zodat de "big data" revolutie ook voor de historische sociale wetenschappen mogelijk gemaakt wordt. Tegelijkertijd wordt het Europese culturele erfgoed bewaard en op ruime schaal toegankelijk gemaakt.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Dividendbeleid: een langetermijnonderzoek. 01/10/2016 - 30/09/2019

Abstract

Op basis van een unieke databank wordt het dividendbeleid van Belgische ondernemingen, genoteerd op de Beurs van Brussel, onderzocht voor een periode van 175 jaar (1838-2012). Hierbij wordt veel aandacht besteed aan de impact van de institutionele omgeving: de determinanten van de dividendpolitiek; de relatie tussen individuele dividenden en aandelenrendementen en de voorspellingskracht van geaggregeerde dividenden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De voorspelbaarheid van rendementen en dividendgroei: een langetermijnonderzoek. 01/10/2015 - 30/09/2019

Abstract

We onderzoeken de voorspelbaarheid van aandelenrendementen en dividendgroei op basis van van een unieke Belgische databank met rendementsgegevens voor aandelen en obligaties voor bijna twee eeuwen. Eerst onderzoeken we in hoeverre het dividendrendement aandelenrendementen en dividendgroei kan voorspellen en in welke mate deze relaties beïnvloed worden door de economische en institutionele omgeving. Vervolgens wordt nagegaan hoe de relatie tussen aandelen- en obligatierendementen afhangt van de rente- en monetaire omgeving.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Dividendbeleid: een langetermijnonderzoek. 01/10/2014 - 13/01/2017

Abstract

Op basis van een unieke databank wordt het dividendbeleid van Belgische ondernemingen, genoteerd op de Beurs van Brussel, onderzocht voor een periode van 175 jaar (1838-2012). Hierbij wordt veel aandacht besteed aan de impact van de institutionele omgeving: de determinanten van de dividendpolitiek; de relatie tussen individuele dividenden en aandelenrendementen en de voorspellingskracht van geaggregeerde dividenden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Onderzoek door het Studiecentrum voor Onderneming en Beurs in het domein van de accounting (SCOB). 21/05/2014 - 31/12/2020

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds de opdrachtgever. UA levert aan de opdrachtgever de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Dividendbeleid: een langetermijnonderzoek. 01/11/2013 - 30/09/2014

Abstract

Uit onderzoek blijkt dat het dividendbeleid van de meeste ondernemingen zeer stabiel is, maar dat er tussen ondernemingen grote verschillen in dividendbeleid bestaan. Dividenden blijken ook informatie te bevatten over gemiddelde aandelenrendementen. Geaggregeerde dividendrendementen kunnen bovendien toekomstige marktrendementen voorspellen. Er bestaat in de wetenschappelijke literatuur echter geen consensus over hoe deze fenomenen kunnen verklaard worden. Vermoed wordt dat institutionele veranderingen doorheen de tijd bij elk van deze fenomenen een belangrijke rol spelen. Door gebruik te maken van een wereldwijd unieke, beschikbare databank met gegevens over rendementen en dividenden voor alle Belgische aandelen die sinds 1832 op de Beurs van Brussel noteren, kunnen we het dividendbeleid van ondernemingen over een periode van 180 jaar onderzoeken. Dit zeer lange tijdsperspectief laat ons toe om het dividendbeleid te relateren aan (veranderingen in) de institutionele omgeving waarin ondernemingen opereren. Daarnaast onderzoeken we de impact van veranderingen in dividendbeleid op de relatie tussen individuele dividenden en aandelenrendementen en op de voorspellingskracht van geaggregeerde dividenden op de markt voor aandelenrendementen. Onze databank laat ons toe om dividendbeleid te onderzoeken over een veel langere periode dan tot nog toe is gebeurd. Als dusdanig kan dit project tot belangrijke nieuwe inzichten over dividendbeleid leiden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Schatten van een reële rentetermijnstructuur (ERTS). 01/04/2013 - 15/10/2013

Abstract

Het project heeft tot doel: - ontwikkelen van een schattingsmethode en deze ter beschikking stellen in een toegankelijke vorm; - schrijven van een working paper die kan worden voorgelegd aan een redactiecomité voor publicatie in de NBB-working paper series.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Opzetten en aanpassen van een databank met betrekking tot historische financiële gegevens van Franse beurzen sinds de 18de eeuw. 01/10/2011 - 30/12/2015

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds l'Ecole d'Economie de Paris. UA levert aan l'Ecole d'Economie de Paris de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Beleggingsrendementen op lange termijn: een onderzoek voor België 1838-2010. 01/01/2011 - 31/12/2013

Abstract

We onderzoeken het rendement op lange termijn voor geldbeleggingen en beleggingen in aandelen en overheidsobligaties. Dit gebeurt op basis van een (wereldwijd) unieke databank die alle effecten omvat die ooit noteerden op de Beurs van Brussel tussen 1838 en 2010. We construeren nieuwe waardegewogen rendementsindices voor overheidsobligaties en analyzeren de 'equity risk premium', en de 'term premium'.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Beleggingsrendementen en risicopremies voor Belgische bedrijfsobligaties (1832-2010) 01/01/2011 - 31/12/2012

Abstract

De Brusselse beurs was één van de tien belangrijkste ter wereld in de 19de en begin 20ste eeuw. Bedrijven uit alle mogelijke sectoren (spoorwegen, steenkoolmijnen, zinkbedrijven, metaal, glas, banken, electriciteitsbedrijven etc.) waren erop genoteerd. Bovendien was de Brusselse beurs zeer internationaal georiënteerd voor de Eerste Wereldoorlog met aandelen, overheidsobligaties en bedrijfsobligaties uit de ganse wereld (of van Belgische bedrijven actief in het buitenland). We onderzoeken de rendementen van alle op de Beurs van Brussel genoteerde Belgische bedrijfsobligaties voor de periode 1832-2010 met behulp van koersen, aantallen en alle kenmerken van deze bedrijfsobligaties (interest, de taxatie, de duurtijd, de uitgifteprijs (à pari, boven pari, beneden pari), de introductieprijs op de beurs, bijkomende condities (call/put), en terugbetalingsvoorwaarden (bedrag, vervroegde aflossingsfaciliteiten)). Tegelijk berekenen we de risicopremie en vergelijken deze met de equity premium. Het gaat hierbij over 1270 bedrijfsobligaties. Doordat we over zeer lange tijdreeksen beschikken zullen econometrisch verantwoorde conclusies (gegeven de volatiliteit) kunnen worden getrokken. Het onderzoek is van belang zowel voor investeerders als voor bedrijven. Investeerders (beleggers) hebben meerdere mogelijkheden inzake beleggingen. Een breed gamma aan alternatieven is hierbij ter beschikking met wellicht de meest gekende een belegging in aandelen, in overheidsobligaties en het aanhouden van cash (onder de vorm van op korte termijn opvraagbare bedragen). In de internationale literatuur zijn het ook deze drie vormen die traditioneel het voorwerp van onderzoek uitmaken. Er is evenwel nog een andere (en tevens veelgebruikte) belegggingsvorm, de bedrijfsobligaties. Ons onderzoek zal de belegger exact informeren inzake het rendementsverschil op een dergelijke belegging. De kwestie kan ook nog vanuit een andere invalshoek bekeken worden, met name vanuit de financieringspolitiek van een bedrijf. Is het voor een bedrijf onverschillig of het zich met aandelen of obligaties financiert, of kan het zijn dat een van beide aantrekkelijker is? Niet onbelangrijke voor het financieel management. Bij gebrek aan voldoende studies internationaal tasten investeerders en bedrijven momenteel zowat in het duister. Het door ons uitgevoerde onderzoek zal hiertoe de nodige wetenschappelijke onderbouwing aanreiken.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Voorspelbaarheid van financiële rendementen op lange termijn: robuustheidsonderzoek en invloed van institutionele veranderingen. 01/01/2007 - 31/12/2010

Abstract

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Opstelling van een "BEL-20 index" van alle beursgenoteerde aandelen op de Beurs van Brussel in de periode 1832-2005. Vergelijking met het rendement van de Belgische banksector, met de risicovrije rente, met de all share index en andere portefeuilles. 01/10/2006 - 31/12/2008

Abstract

Het project heeft een praktische finaliteit en beoogt het opstellen van een "BEL-20 index" (zowel koers- als totale returnindex) voor de periode 1832-2005 voor de Beurs van Brussel. Deze indexen zullen worden vergeleken met de rendementen van de risicovrije activa, met die van de banksector, de all share index en andere portefeuilles van de Beurs van Brussel voor dezelfde periode, Aldus komt een referentiemaatstaf beschikbaar voor een historisch vrij lange periode.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

    De financieringspolitiek van Belgische beursgenoteerde ondernemingen: een lange-termijnperspectief. 01/01/2002 - 31/12/2005

    Abstract

    Wat bepaalt de dividend- en schuldpolitiek van ondernemingen? In hoeverre beïnvloedt de dividend- en schuldpolitiek de waarden van de ondernemingen? Deze vragen houden onderzoekers al decennia lang bezig. Tot voor enkele jaren concentreerde de bestaande empirisshce literatuur terzake zich voornamelijk op de dividend- en schuldpolitiek van ondernemingen in een welbepaald land (meestal de Verenigde Staten) en voor een welbepaalde (meestal zeer beperkte) tijdsperiode. In aansluiting op enkele recente studies die de financieringspolitiek van ondernemingen in een ruimer geografisch kader onderzoeken, willen we met dit projectvoorstel de financieringspolitiek in een ruimer tijdskader plaatsen. De gegevens die door het Beursproject van de Universiteit Antwerpen beschikbaar zijn, laten toe om de determinanten van de schuld- en dividendpolitiek van Belgische beursgenoteerde ondernemingen over een uitzonderlijk lange tijdsperiode te onderzoeken.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

    Determinanten van kredietpremies. Implementatie van het "Garman- model" in een Europese context. 01/10/2001 - 31/12/2001

    Abstract

    Dit project beoogt de implementatie van het "Garman-model" in een Europese context. Concreet zullen, aan de hand van data die toegeleverd worden via de opdrachtgever, kredietpremies op indexniveau berekend worden. Vervolgens zullen potentiële determinanten van deze kredietpremies in kaart gebracht worden.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

      Een onderzoek naar de kapitaalstromen van en naar Europese beleggingsfondsen. 01/10/2000 - 31/12/2001

      Abstract

      Onderzoeker(s)

      Onderzoeksgroep(en)

        Een onderzoek naar de kapitaalstromen van en naar Europese beleggingsfondsen. 01/05/2000 - 30/04/2002

        Abstract

        Het succes van een fonds hangt voornamelijk af van het aantrekken en vasthouden van nieuw kapitaal. Door een analyse van deze kapitaalstromen van en naar beleggingsfondsen wordt het mogelijk om de determinanten van deze kapitaalstromen(en dus het succes van een fonds of van een groep) te bepalen. Bovendien kan inzicht verworven worden in de factoren die de investeringsbeslissing van beleggers beïnvloeden. In een tweede fase kan ook aandacht besteed worden aan de interactie van de kapitaalstromen van en naar beleggingsfondsen en effectenmarkten.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

          Modelling Credit spreads 01/04/1999 - 31/10/1999

          Abstract

          Dit project bestudeert de 'credit spreads' die gangbaar zijn in de Europese obligatiemarkt. Zowel de samenhang van verschillende spreads als hun tijdreeksgedrag zal bestudeerd worden.

          Onderzoeker(s)

          Onderzoeksgroep(en)

            Catalogisering en digitalisering van het Archief van de Beurs van Brussel 01/01/1998 - 31/12/2001

            Abstract

            Het project beoogt het catalogiseren van de bedrijfsspecifieke informatie en het digitaliseren van de prijsinformatie die vervat zit in het Archief van de Beurs van Brussel. Aansluitend zal empirisch (financieel) onderzoek en historisch onderzoek worden opgestart vertrekkend van deze databank.

            Onderzoeker(s)

            Onderzoeksgroep(en)

              De interactie tussen monetair beleid en financiële markten: theoretische analyse en toepassing op de VSA en EU-landen 01/10/1997 - 31/12/1999

              Abstract

              In het onderzoek wordt nagegaan of het zinvol is voor de centrale bank om financiële activaprijzen te gebruiken als indicatoren voor het voeren van haar beleid. Concreet wordt onderzocht of financiële informatie nuttig is om inflatie, groei en werkloosheid te voorspellen (de uiteindelijke doelvariabelen van de centrale bank). Theoretisch wordt dit uitgewerkt in een speltheoretische context. Nadien volgt een overzicht van de literatuur. Praktisch werk impliceert schattingen van relaties tussen combinaties van indicatoren en doelvariabelen.

              Onderzoeker(s)

              Onderzoeksgroep(en)