Onderzoeksgroep

Ontwikkeling: processen, actoren en beleid

Expertise

expertise: -monitoring en evaluatie op het domein van ontwikkelingssamenwerking (methodologische kennis, maar ook analyse van M&E systemen, beleid, gebruik en invloed van evaluatieresultaten, impact van evaluaties, nationale evaluatienetwerken, community-based monitoring, en evaluability studies) -gender en ontwikkeling (zowel macro als microdimensies; topics zoals intrahuishoudelijke allocatie, gender budgeting, gendergevoeligheid van ontwikkelingsbeleid, collectieve actie, klimaatsverandering, beheer natuurlijke hulpbronnen, cash transfers, sociale netwerken vanuit een genderperspectief)

One for all and all for cash? Een onderzoek naar duurzame effecten van cash transfers op sociale netwerken en collectieve actie in ruraal Oeganda. 01/10/2020 - 30/09/2024

Abstract

"Cash transfer" waarbij op geregelde tijdstippen een financiële injectie wordt gegeven aan huishoudens is sinds een aantal decennia een belangrijke component van sociale zekerheidssystemen en armoedebestrijding. Tot op heden heeft onderzoek aangetoond dat er positieve effecten zijn op uitgaven, investeringen en onderwijs- en gezondheidsuitkomsten van kinderen terwijl de empirische evidentie minder consistent is voor wat betreft effecten op sparen en productie. Vertrekkende vanuit inzichten uit de intrahuishoudelijke allocatie literatuur, en meer bepaald, de vaststelling dat moeders (in vergelijking met vaders) over het algemeen meer investeren in het menselijke kapitaal van de kinderen en huishoudelijke publieke goederen, zijn veelal moeders de begunstigden van cash transfers. Niettegenstaande verondersteld wordt dat dit ook positieve effecten genereert op het vlak van vrouwelijke emancipatie en gendergelijkheid, is de empirische evidentie op dit vlak niet éénduidig. Terwijl onderzoek naar effecten van cash transfers duidelijk in de lift zit, blijven er een aantal belangrijke hiaten in het bestaande onderzoek die deze studie wil aanpakken: (1) De focus van het bestaande onderzoek situeert zich overwegend op het individuele en huishoudelijke niveau. De bedoeling van deze studie is om de focus te verbreden naar het niveau van de gemeenschap en de effecten van cash transfer te onderzoeken op sociale cohesie, sociale netwerken en collectieve actie. Veranderingen op het collectieve niveau, bv. naar meer sociale cohesie, zijn niet alleen belangrijk an sich maar zijn ook een voedingsbodem voor de investering in publieke goederen die essentieel zijn voor duurzame armoedebestrijding. Het verbreden van de focus van het individuele en huishoudelijke niveau naar het collectieve kan ook vernieuwende inzichten bieden in het onderzoek naar effecten op genderrelaties en vrouwelijke emancipatie die vaak vormen van collectieve actie noodzaken. (2) Tot op heden wordt er weinig aandacht besteed aan de lange termijneffecten van cash transfers. Deze studie wil expliciet bestuderen of en waarom effecten op het individuele, huishoudelijke en collectieve niveau al dan niet overeind blijven eenmaal de cash transfers ophouden. Vertrekkende vanuit inzichten uit de sociale wetenschappen, worden een aantal hypothesen geformuleerd die getest zullen worden aan de hand van een cross-sectional en longitudinale onderzoeksopzet in ruraal west Oeganda. Meer specifiek wordt onze quasi-experimentele impactstudie gelinkt aan een recent afgesloten experiment van universele en niet-conditionele cash transfer (Eight project). Twee rondes van dataverzamelling waarbij verschillende instrumenten werden gebruikt (gewone enquête, netwerk enquête en focus groep) werden reeds uitgevoerd en zijn (partiële) input in deze studie. Het voorliggende onderzoeksvoorstel is niet alleen inhoudelijk innovatief maar levert ook een methodologische bijdrage door het toepassen van sociale netwerkanalyse om de effecten van cash transfers op sociale interactie en sociale structuren in kaart te brengen en te analyseren, iets wat tot op heden niet is gebeurd. Tenslotte is dit onderzoek dat niet alleen academici interesseert maar ook beleidsmakers en implementerende organisaties, zowel in Uganda zelf als in andere ontwikkelings- en geïndustrialiseerde landen (cf. debatten rond basisinkomen). Met het oog op het bereiken van beleidsimpact zullen onderzoeksbevindingen samengevat worden en verspreid via onder meer policy briefs, infographics en seminaries. De aanzienlijke media-aandacht die Eight's cash transfer project krijgt (zie www.eight.world voor een overzicht) biedt ook een mogelijkheid om onderzoeksbevindingen te vulgariseren en een breder, niet gespecialiseerd, publiek te bereiken, wat in toenemende mate tot de kerntaken van een universiteit behoort. Verder zal de nodige aandacht besteed worden aan gepaste feedback naar de lokale gemeenschappen die betrokken waren in de studie.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De ResQ methode: Een combinatie van 'realist synthesis' en 'qualitative comparative analysis' Ontwikkeling van een theorie omtrent prestatie-gebaseerde financiering. 01/10/2019 - 30/09/2022

Abstract

De internationale donorgemeenschap heeft in de afgelopen twee decennia miljarden dollars geïnvesteerd in 'performance-based financing' (PBF). PBF is een financieringsmechanisme dat gezondheidswerkers en/of centra fondsen geeft op basis van hun prestaties gecombineerd met andere componenten zoals meer autonomie, meer supervisie, meer fondsen etc.. Doordat het in zeer verschillende contexten wordt geïmplementeerd en dit volgens zeer verschillende modaliteiten is het een uiterst complex onderzoeksthema waardoor we nog steeds niet weten hoe PBF exact werkt. Om hier achter te komen hebben we nood aan aangepaste methodologieën. In dit onderzoek ontwikkelen we een combinatie van twee zulke methodologieën: 'realist synthesis' (RS) en 'qualitative comparative analysis' (QCA). RS is een methode om een systematische literatuurstudie uit te voeren die specifiek gericht is op de mechanismes die in gang worden gezet door een bepaalde interventie. Deze methode focust niet enkel op de vraag of de interventie heeft gewerkt, maar kijkt vooral in welke context, voor wie en hoe de interventie werkt. QCA, vervolgens, is een techniek die steunt op 'fuzzy logica' om te onderzoeken welke condities voldoende en/of noodzakelijk zijn om tot een bepaalde uitkomst te komen. In dit geval het in gang zetten van een bepaald mechanisme. In dit onderzoek zullen we deze combinatie van methodologieën verder ontwikkelen en tegelijkertijd gebruiken om de mechanismes van PBF te onderzoeken en begrijpen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Stimuleren van goed bestuur via het betrekken van de lokale gemeenschap (fase II) - focus op community-based monitoring 01/01/2019 - 31/12/2022

Abstract

Dit actie-onderzoek focust specifiek op het gebruik van mobiele technologie in community-based monitoring van lokale waterbronnen en het effect hiervan op 'leren' en 'accountability' en finaal op het verbeteren van toegang en kwaliteit van (drink)water. De belangrijkste onderzoeksvragen zijn: 1) kan gebruik van een mobiel community based monitoring systeem het bestaande M&E systeem in de rurale watervoorziening verbeteren? Maw. levert dit een bijdrage aan de informatiedoorstroming en het gebruik door verschillende actoren (zowel langs de vraag-als aanbodzijde) van informatie voor accountabilty en leren? indien dit zo is, via welke kanalen wordt dit gerealiseerd en wat zijn verklarende factoren? 2) kan mobiel community based monitoring bijdragen aan het verbeteren van rurale watervoorziening (toegang, functionaliteit, kwaliteit en gebruik)? Indien dit het geval is, op welke manier en via welke kanalen? 3) kan het delen van informatie tussen gebruikers die upstream en downstream wonen conflicten tussen gemeenschappen verminderen? indien dit het geval is, op welke manier en wat zijn de verklarende factoren. Om deze vragen te beantwoorden zal het actie-onderzoek een cross-sectional longitudinale set-up gebruiken. Meer specifiek zal het onderzoek de werking en de effecten vergelijken van het huidige systeem (controle) met twee lichtjes verschillende vormen van mobiel community-based monitoring die zullen geïmplementeerd worden in zeer gelijkaardige dorpen van Mvomero district. Dataverzameling zal gebaseerd zijn op mixed methods, met zowel gebruik van survey, network survey en kwalitatieve data verzameling (observatie, focusgroep discussies etc.). Sociale netwerkanalyse zal gebruikt worden om (veranderingen in) karakteristieken van informatienetwerken te bestuderen alsook (veranderingen in) posities van actoren binnen het netwerk alsook gebruik van informatie door verschillende betrokken actoren (zowel actoren langs vraag-en aanbodzijde).

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Gender en klimaatsverandering: een comparatieve studie bij landbouwhuishoudens geleid door mannen en vrouwen naar percepties betreffende klimaatsverandering, kwetsbaarheid en voorkeuren voor adaptatie. 01/01/2019 - 31/12/2021

Abstract

Om de gevolgen van klimaatsverandering op te vangen, worden verschillende initiatieven van adaptatie geïmplementeerd in Ethiopië. Echter, de meeste van deze initiatieven houden geen rekening met het feit dat mannen en vrouwen vaak verschillende percepties hebben over klimaatsverandering, de mate waarin ze de gevolgen ondervinden verschilt vaak alsook de voorkeuren die ze hebben voor specifieke adaptatie-strategieën. De verschillen op basis van gender worden vaak ook doorkruist (versterkt) door verschillen op andere dimensies, bv. leeftijd, huwelijksstatus, onderwijs, etc. (intersectionaliteit). Dit onderzoeksproject wordt uitgevoerd in het noordwesten van Ethiopië waar landbouw afhankelijk is van regen. Bedoeling is om gendergevoelige adaptatiestrategieën uit te werken en te testen en om op die manier een genderdimensie te mainstreamen in het adaptatieproces. Het project heeft twee componenten: 1) diagnose en participatorisch uitwerken van gendergevoelige adaptatiestrategieën, 2) het documenteren en verspreiden van projectoutputs bij lokale gemeenschappen, ontwikkelingsactoren, beleidsmakers en de academische gemeenschap met de bedoeling om de bevindingen van het onderzoek toe te passen bij het uitwerken van toekomstige interventies. Het tevens ook de bedoeling om bij te dragen aan een innovatieve manier om adaptatiestrategieën te analyseren vanuit een genderperspectief. Tenslotte zal het project bijdragen aan capaciteitsopbouw op het vlak van onderzoek aan de universiteit van Gondar en kan het tevens toekomstige samenwerking promoten.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De impact van intrahuishoudelijke besluitvorming op de duurzaamheid, efficiëntie en rechtvaardigheid van huishoudelijke landbouw in Sub-Sahara Afrika. 01/10/2016 - 30/09/2018

Abstract

Dit onderzoek beoogt na te gaan in welke mate meer participatorische intrahuishoudelijke besluitvorming over productie en allocatie van middelen kan bijdragen tot meer duurzame, efficiënte en rechtvaardige (huishoudelijke) landbouwsystemen in Sub-Sahara Afrika (met speciale focus op koffie landbouwsystemen in Uganda en Tanzania). Huishoudens worden op willekeurige wijze geselecteerd (randomised controlled experiment) om deel te nemen aan een interventie waarbij intensieve training en coaching in participatorische besluitvorming wordt voorzien. Deze experimentele benadering laat toe om te testen of huishoudens met meer participatorische besluitvorming (de experiment groep) op een meer coöperatieve wijze produceren en verdelen in vergelijking met huishoudens in de controle groep (zonder interventie). De impact van de participatorische besluitvorming op de landbouwsystemen wordt bestudeerd aan de hand van individuele enquête (survey) data die verzameld wordt bij beide partners (mannen & vrouwen) in zowel de experiment als de controle groep. Op basis van de bevindingen zal ook, samen met de implementerende organisatie, een bruikbare monitoring tool ontwikkeld worden die in staat is om veranderingen in intrahuishoudelijke besluitvorming te detecteren (en op te volgen) alsook het effect van deze veranderingen op de duurzaamheid, efficiëntie en rechtvaardigheid van (koffie) landbouwsystemen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Het openen van de zwarte doos van de prestatiegerichte financiering in de gezondheidszorg: Een case studie over motivatie, rent seeking en M & E in Oeganda. 01/10/2014 - 30/09/2018

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract. Dit onderzoeksproject bestudeert de effecten van performance based finance in Uganda op motivatie van gezondheidswerkers, rent seeking gedrag en de rol van monitoring en evaluatie.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Verkennen van de mogelijkheden voor samenwerking en het initiëren van gezamenlijke onderzoek over het onderwerp: "Intrahousehold and gender analysis to address food and health insecurities among rural communities in south western Uganda". 01/11/2013 - 31/10/2015

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract. Dit onderzoeksproject dat uitgevoerd wordt in ruraal Uganda (Mbarara district) focust op de interactie tussen intrahuishoudelijke relaties, tijdsgebruik en effecten op onderwijs en gezondheidszorg van de leden van het huishouden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Naar meer doeltreffende en rechtvaardige dienstverlening voor de lokale gemeenschappen: het vergelijken van de impact van verschillende 'accountability' mechanismen en analyseren van dienstverleningsbeleid. 01/07/2013 - 30/06/2018

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Meerdere wegen naar genderbewuste begrotingssteun in de onderwijssector. 15/04/2013 - 15/10/2013

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijdsde UNU-Wider. UA levert aan de VN de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract. Dit project bestudeert het gebruik van incentieven (sekse-gedesaggregeerde indicatoren in PAFs en gender werkgroepen) door donoren om budgethulp meer gendergevoelig te maken op basis van een steekproef van landen in Sub Sahara Africa.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De blauwdruk voorbij: een zoektocht naar succesrijke informele monitoring en evaluatiesystemen in Rwanda en Uganda. 01/01/2013 - 31/12/2016

Abstract

Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De wisselwerking tussen besluitvormingsprocessen binnen het huishouden, genderrelaties en klimaatadaptatiebeleid. Een quasi-experimentele impactstudie in de Morogoro Regio, Tanzanië. 01/10/2012 - 30/09/2016

Abstract

Dit onderzoek sluit aan bij één van de meest prominente onderwerpen op de ontwikkelingsagenda voor de komende decennia, met name, klimaatsverandering en meer bepaald de noodzaak aan doeltreffend adaptatiebeleid in ontwikkelingslanden. Het onderzoek vertrekt vanuit de vaststelling dat adaptatiebeleid zich tot op heden veelal richt op huishoudens en er dus impliciet vanuit gaat dat het huishouden functioneert als een soort van neutrale intermediaire tussen het beleid en individuen. Deze veronderstelling gaat voorbij aan het onderzoek inzake intrahuishoudelijke allocatie dat heeft aangetoond dat het huishouden veelal niet opereert als een eenheid met één nutsfunctie en één gemeenschappelijk huishoudelijk budget maar eerder als een arena van zowel coöperatief gedrag als conflict. Op basis van wetenschappelijk onderbouwde empirische evidentie wordt tegenwoordig aangenomen dat besluitvorming binnen het huishouden het best kan gemodelleerd worden als een onderhandelingsproces tussen individuen met verschillende preferenties en onderhandelingsmacht. Verkeerdelijk uitgaan van een unitaire visie en interventies richten op het huishouden zonder rekening te houden met verschillende preferenties en conflict binnen het huishouden heeft in het verleden vaak geleid tot een falend beleid. Sterk uiteenlopende preferenties en gedrag, vaak gestructureerd langs lijnen van 'gender', bestaan op verschillende domeinen, en niet in het minst inzake de omgang met natuurlijke hulpbronnen en de manier en intensiteit van adaptatie. Ondanks deze vaststelling is er tot heden relatief weinig kruisbestuiving tussen onderzoek betreffende klimaatsadaptatie en literatuur inzake intrahuishoudelijke allocatie. Dit onderzoek richt zich specifiek op deze lacune en beoogt om de analyse van adaptatiegedrag en -beleid te versterken via inzichten over intrahuishoudelijke allocatie en besluitvormingsprocessen. Het onderzoek zal specifiek inzoomen op het adaptatiebeleid inzake landbouwgewassen en waterbeheer in de Rwenzori regio in Uganda, een gebied dat sterk onder druk staat door toenemende klimaatsverandering. Het is de bedoeling om de impact te vergelijken van adaptatie-interventies die marginaal van elkaar afwijken en die (impliciet) vertrekken vanuit verschillende assumpties inzake huishoudens. Meer bepaald zal de doeltreffendheid en impact vergeleken worden van interventies die zich richten op huishoudens (en dus het huishouden beschouwen als een eenheid) met interventies die specifiek gericht zijn op vrouwen (en dus veronderstellen dat mannen en vrouwen niet noodzakelijk dezelfde preferenties en besluitvormingsmacht hebben). Het empirisch onderzoek zal een quasi-experimentele onderzoeksopzet hanteren om de interne onderzoeksvaliditeit te verhogen. Kwantitatieve methodes van dataverzameling (enquêtes) zullen gecombineerd worden met kwalitatieve methodes om meer inzicht te krijgen in de onderliggende causale mechanismen en percepties van mannen en vrouwen. Het onderzoek beoogt bij te dragen aan de relatief schaarse basis aan wetenschappelijk solide impactstudies betreffende adaptatiebeleid. Deze studie is vooral relevant binnen een context waarin er in toenemende mate erkend wordt dat doeltreffende adaptatie niet enkel beïnvloed wordt door technologische innovatie maar ook grotendeels bepaald wordt door lokale (gender)normen en instituties.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

"Citizen -led Gender Budget Initiatives" bij de lokale overheid: een quasi-experimentele impact studie gericht op de gezondheidszorg van het Kabale District, Oeganda. 01/10/2012 - 30/09/2014

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Mainstreaming van Gendergelijkheid bij EU-gefinancierde samenwerking met Rwanda. 01/06/2012 - 28/06/2013

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds de ILO. UA levert aan de ILO de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Voorbereiding en uitvoering van een gendertraining aan het EU personeel. 01/03/2011 - 31/03/2011

Abstract

Dit project kadert in een dienstverleningsopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds de EU Commissie. UA levert aan de EU Commissie de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

    Onderzoeksplatform Improved Aid Architecture and Aid Effectiveness (O*platform). 15/03/2009 - 31/12/2013

    Abstract

    Het O*platform stelt zich tot algemeen doel de kwaliteitsversterking van de Belgische ontwikkelingssamenwerking. Het O*platform stelt zich tot specifiek doel de inbedding van het wetenschappelijk onderzoek in de beleidsvorming en -vertaling van de Belgische ontwikkelingssamenwerking.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

    Poverty reduction strategy papers. 15/12/2004 - 14/03/2009

    Abstract

    PRSP is een afkorting voor een nieuwe en ambitieuze benadering van de multilaterale en bilaterale ontwikkelingshulp aan arme inkomenslanden die sinds 2000 werd ingevoerd en waaraan België meewerkt. Het project betreft een beleidsondersteunend steunpunt (BOS) dat werd goedgekeurd voor 4 werkingsjaren. Het steunpunt concentreert zich rond de volgende drie prioritaire thema's m.b.t. PRSP, met gender als transversaal aandachtspunt : de politieke economie van de PRSP; Monitoring en evaluatie van de PRSP; en fiscale en budgettaire aspecten. De activiteiten in het kader van het steunpunt "PRSP" bestaan hoofdzakelijk uit (i) dienstverlening (producten aan de overheid) overeenstemmend met indicatief 20% van het budget, m.n. trekkingsrechten voor vorming, advies, opmaak beleidsdocumenten, etc., en (ii) wetenschappelijk onderzoek (academische output), m.n. indicatief 80% van het budget.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

      Engendering development policy, projects and organisations. 01/01/2004 - 30/04/2008

      Abstract

      De specifieke doelstellingen worden omschreven als: deelnemers zijn vertrouwd met noties 'gender' en 'ontwikkeling' en ze kunnen kritisch reflecteren over de bestaande benaderingen tgo. de gender en ontwikkelingsproblematiek en deze in een historisch perspectief plaatsen.

      Onderzoeker(s)

      Onderzoeksgroep(en)