Over de leerstoel

Momenteel beleven we mede naar aanleiding van de coronapandemie wereldwijd onderling verbonden economische, technologische, ecologische en sociale omwentelingen.

Deze brengen belangrijke gevolgen met zich mee voor de samenleving in haar geheel en niet in het minst voor de economie en het bedrijfsleven. Zowel de maatschappij als de individuele mens en ondernemer zoeken actief naar hoopvolle structuren en netwerken om de huidige uitdagingen aan te gaan. Een op de mens en het milieu betrokken economie dringt zich meer dan ooit op. Het realiseren van een optimaler evenwicht tussen economie, technologie, ecologie en maatschappij staat hierbij centraal.

Tegen de achtergrond van deze problematiek komt ook het cruciaal belang van zingeving in het vizier. Mensen voelen zich te weinig betrokken en geraken vervreemd. Het articuleren van hoop dringt zich op. Alleen al het fenomeen van steeds meer burn-out op de werkvloer naast het onaanvaardbaar hoge percentage aan depressies en zelfdoding, wijzen op de nood aan wat met deze leerstoel een Economie van de Hoop genoemd wordt

Inhoud

De leerstoel zet in op onder meer volgende invalshoeken: actuele economische, technologische, ecologische en sociale uitdagingen voor een Economie van de Hoop; implicaties voor een duurzame samenhang tussen economie, technologie en ecologie; en uitwegen op het vlak van een hoopvolle zingeving in economie en samenleving. 

De leerstoel krijgt concreet gestalte in initiatieven zoals workshops, lezingenreeksen, congressen en (mede gezien de coronabeperkingen) via andere vormen van communicatie zoals publicaties en eventueel webinars en dergelijke.

Het geheel staat onder de leiding van de leerstoelhouder/promotor prof. dr. Hendrik Opdebeeck (Centrum voor Ethiek). Co-promotor is Prof. dr. Luc Van Liedekerke (Centrum voor Ethiek). Onderzoeksmedewerker en coördinator is Brecht Daneels.

De uitwerking geschiedt in samenspraak met de schenker die volgende niet limitatieve lijst van mogelijke prioriteiten voor de uitvoering van de leerstoel, kenbaar maakte:

  • Het belang van zingeving binnen het ondernemerschap.
     
  • Een vanuit zingeving gedragen economische aanpak van de klimaat- en coronaproblematiek
     
  • De aandacht voor de zwaksten, armsten, hulpelozen en verslaafden binnen een Economie van de hoop
     
  • Het impact vandaag van mediabedrijven, sociale media, e-mail etc. Welke modellen of kwaliteitseisen zijn hierbij van belang? Welke communicatiemodellen bieden vandaag een informatieve meerwaarde?
     
  • Het impact en de grenzen van technologie (onder meer digitalisering) op het al dan niet doorbreken van een Economie van de hoop
     
  • Wat dient prioriteit te krijgen in een Economie van de hoop in verband met de aanpak van de problematiek van depressies, burn-out en zelfdoding? Hoe kijken we naar de prestaties van mensen in bedrijven?
     
  • Wat kan de specifieke inbreng zijn van participatieve modellen in het economisch weefsel: werknemer-werkgever-overheid?
     
  • Blijft in dit coronatijdperk de samenleving collectief verslaafd aan groei, consumptie en het materiële? Wacht men op nog een andere elektroshock  zoals een tweede coronagolf of een niet meer te ontkomen doorbraak van de klimaatcrisis? Of kan een Economie van de hoop ons afhelpen van die collectieve verslaving? Kan ze én een groei-economie én een vertragingseconomie zijn, om tevens een meer ecologisch en sociaal evenwichtig model te ontwikkelen? Hoe collectief leren vertragen én versnellen? Heeft zingeving ons hierbij iets te leren of kan het ook zonder?

Met het oog op de realisering van leerstoelactiviteiten komt een bijzondere samenwerking tot stand met onder meer UCSIA, Etion, de Gemeenschapseconomie en het interuniversitair SPES-forum.

Financiering

De Leerstoel start in de loop van 2020, heeft een looptijd van 3 jaar en wordt mogelijk gemaakt dankzij een fiscaal aftrekbare financiële gift van 3X €70.000 geschonken door het weekblad Trends, uitgave van  Roularta Media Group. De gift wordt verdeeld over 3 jaarlijkse schijven in de periode januari 2020 – januari 2022. Binnen de vermelde som vallen onder meer de kosten voor het verder onderzoek, de bekendmaking via diverse kanalen (zoals themacahiers en sociale media), de workshops en congressen, de publicatie- of communicatiekosten, de slotzitting en de continue wetenschappelijke, redactionele en logistieke begeleiding van de leerstoel.