“Levende bacteriën zijn duurzaam alternatief voor antibiotica”
Met spin-off aMylla willen wetenschappers vrouwelijke gezondheidszorg boost geven
Lactobacillen kunnen een gamechanger worden in de aanpak van specifieke aandoeningen bij vrouwen. Wetenschappers vergaren meer en meer kennis over deze bacteriën. De universiteiten van Antwerpen en Leuven zetten mee hun schouders onder aMylla, een nieuwe biotechspeler. “Wij ontwikkelen geneesmiddelen die breed werken tegen verschillende ziekteverwekkers.”
De vrouwelijke gezondheid krijgt almaar meer aandacht. Wetenschappers hebben de voorbije jaren heel wat inzichten verzameld, onder meer over lactobacillen, bacteriën die een sleutelrol spelen in de gezondheid van vrouwen. Die nieuwe kennis kan de weg vrijmaken voor effectievere behandelingen van vaginale en urogenitale aandoeningen. Daar is absoluut nood aan, omdat antibiotica steeds vaker hun werking verliezen door resistentie.
“We weten al langer dat lactobacillen belangrijk zijn in een gezonde vaginale omgeving”, zegt Sarah Lebeer, professor bij het Departement Bio-ingenieurswetenschappen van UAntwerpen. “Die ‘goede’ bacteriën helpen schadelijke microben onder controle te houden en ondersteunen het immuunsysteem. Hoewel innovatieve behandelingen zoals probiotica veelbelovend zijn en intensief bestudeerd worden in laboratoria over heel de wereld, worden ze vooral als voedingssupplement bestudeerd. Er zijn amper klinische studies gedaan naar hun effectiviteit als geneesmiddel en dat is wel nodig om hen op te nemen in behandelingsschema’s.”
Veelbelovende moleculen
Dat komt volgens Lebeer en haar collega’s door een gebrek aan inzicht in de onderliggende mechanismen binnen dat microbioom. Ze schreven er een review over in het tijdschrift Cell Host & Microbe.
Nieuwe kennis over lactobacillen kan de weg vrijmaken voor effectievere behandelingen van vaginale en urogenitale aandoeningen.
“We begrijpen steeds beter welke bacteriën aanwezig zijn, maar we weten nog onvoldoende hoe ze precies samenwerken met elkaar en welk effect ze hebben op het lichaam. Die kennis is noodzakelijk om effectieve therapieën te ontwikkelen. Recente onderzoeken naar moleculen die door vaginale bacteriën worden geproduceerd, zoals in het werk van postdoc-onderzoeker Jelle Dillen, zijn veelbelovend. Zo zouden we ze als nieuwe antibiotica kunnen gebruiken, waarbij de levende lactobacillen zelf toegediend kunnen worden en er dan als levende fabriekjes voor zorgen dat de antibiotica in het lichaam aangemaakt worden waar nodig.”
Met aMylla, een nieuwe spin-off van UAntwerpen en KU Leuven, willen wetenschappers die kennis ook in de praktijk brengen. Het biotechbedrijf wil de gezondheidszorg grondig vernieuwen met levende bacteriën als medicijn. De spin-off focust op luchtwegaandoeningen en vrouwengezondheid, en wil met innovatieve therapieën op basis van ‘goede’ bacteriën duurzame alternatieven voor antibiotica ontwikkelen. Bedoeling is om betaalbare en duurzame producten te maken, die ook in regio’s met beperkte toegang tot gezondheidszorg gebruikt zullen kunnen worden.
Barrières versterken
“Onze technologie vertrekt vanuit het menselijke microbioom”, legt Ilke De Boeck, hoofd onderzoek bij aMylla, uit. “Dat zijn de miljarden bacteriën die in en op ons lichaam leven. Lactobacillen zijn bacteriën die het immuunsysteem ondersteunen, schadelijke ziekteverwekkers afremmen en de natuurlijke barrières van het lichaam versterken. Ze vormen de basis van de ‘live biotherapeutic products’ die we met aMylla willen ontwikkelen. Dat zijn geneesmiddelen op basis van levende bacteriën.”
Het biotechbedrijf – met een volledig vrouwelijk oprichtersteam – beschikt over de nodige patenten en rondde de eerste tests bij mensen succesvol af. “De resultaten zijn veelbelovend”, zegt Gaelle Boulet, CEO. “We hebben acht miljoen euro nodig op om ons eerste product nu verder te ontwikkelen tot een geneesmiddel en klinische studies uit te voeren.”