Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschap

Voortbouwend op diepgaand interdisciplinair onderzoek naar de relatie tussen stadstheorie en stadsgeschiedenis (zie het USI FWO-WOG 'Urban Agency II: The Historical Fabrication of the City as an Object of Study') zal dit project de relatie onderzoeken tussen de institutionele inbedding van urban studies en de oriëntatie, aard en performativiteit van het betrokken onderzoek. Het programma zal:

  1. de verschillen tussen instituten in urban studies in kaart brengen en hun ontstaan analyseren
  2. de gevolgen van de institutionele factoren onderzoeken
  3. good practices, wetenschappelijke voorstellen en aanbevelingen voor beleidsmakers ontwikkelen.

De institutionele inbedding van urban studies

In het afgelopen decennium is de strategische belangstelling voor het gebied van urban studies aan universiteiten in Europa en daarbuiten sterk gegroeid. Deze interesse werd gevoed door het discours over het "stedelijke tijdperk", waarin onophoudelijk wordt beweerd dat vandaag meer dan de helft van de wereldbevolking in steden woont en dat burgemeesters de wereld zullen redden van klimaatverandering, milieuverontreiniging, interculturele conflicten en welig tierende sociale ongelijkheden. Universiteitsbesturen beschouwen "instituten voor urban studies" als een onmisbare strategische troef om zich te positioneren in lokale en mondiale netwerken van kennisproductie. In het afgelopen decennium zijn verscheidene interdisciplinaire platforms voor onderzoek naar stedelijke studies opgericht aan universiteiten, meestal met sterke steun van het universiteitsbestuur.

Deze instituten en centra zijn meestal opgevat als platforms die een grote verscheidenheid verzamelen aan disciplines, variërend van stedelijke sociologie, politieke wetenschappen, geschiedenis, geografie, demografie en vervoerseconomie tot architectuur, stedenbouw en ingenieurswetenschappen tot milieu- en gezondheidswetenschappen. Op het eerste gezicht is de beweegreden daarvoor duidelijk:

  1. Geïntegreerd en interdisciplinair onderzoek is ook op andere gebieden van tel tegenwoordig, bv. in milieustudies.
  2. Deze instituten en onderzoekscentra zijn ontworpen om milieu-, sociale en culturele problemen aan te pakken die de grenzen van de natiestaat overstijgen en die een geïntegreerde en interdisciplinaire aanpak vereisen.
  3. Dergelijke interdisciplinaire platforms krijgen gestalte in een context waarin steden en stedelijke actoren zich opnieuw positioneren tegenover de natiestaat en internationale politieke en institutionele netwerken. Bovendien positioneren universiteiten zich opnieuw als partners in opkomende kennisallianties met vooruitstrevende steden en stedelijke netwerken.
  4. Dit alles lijkt te gebeuren met het oog op het verkrijgen van een concurrentievoordeel op andere kennisproducerende instellingen.

Hoewel de bredere context duidelijk is, blijven er echter vragen bestaan met betrekking tot de lokale verschillen en specifieke kenmerken van de betrokken instellingen en onderzoekscentra. Afhankelijk van de lokale institutionele context en andere historische omstandigheden variëren de betrokken disciplines en expertise sterk, evenals de specifieke onderzoeksbenaderingen en prioriteiten die in samenwerkingsprojecten tot uiting komen. Op dit moment ontbreekt een overzicht van deze verschillen volledig omdat we nauwelijks zicht hebben op het 'institutionele landschap' van urban studies - zelfs niet in Europa. Bijgevolg, en wat nog belangrijker is, tasten we volledig in het duister wat de gevolgen betreft van de specifieke institutionele kenmerken voor de thematische keuzes, de onderzoeksvragen en de conceptuele en methodologische benaderingen van de betrokken onderzoekers. Wat is precies de relatie tussen de institutionele omgeving enerzijds en de aard van het onderzoek anderzijds? Wat werkt en wat niet?

Hoofdonderzoekers USI

  • Bert De Munck
  • Stijn Oosterlynck
  • Greet De Block
  • Ilja Van Damme
  • Tom Coppens
  • Roeland Samson

Deelnemende instituten en leden

Belgische en internationale partners

  • Brussels Centre for Urban Studies, VUB (Bas van Heur, Michael Ryckewaert, Anne Winter, Pieter Ballon, Lucas Melgaço, Cathy Macharis)

  • Leuven Urban Studies Institute, KU Leuven (Ben Derudder, Filip De Boeck, Viviana d'Auria, Trui Steen, Adelheid Soubry, Manuel Aalbers)

  • Stadsacademie/Urban Academy, UGent (Thomas Block, Charlotte Prové, Michiel Dehaene, Luce Beeckmans, Peter Vanden Abeele, Griet Roets, Evelyne Deceur, Simon Allemeersch)

  • Eric Corijn (VUB, Cosmopolis Centre for Urban Research)

  • EBxl réseau des études bruxelloises de l'ULB, ULB (Dirk Jacobs, Benjamin Wayens, Mathieu Van Criekingen, Jaumain Serge)

  • Department of Geography, Planning and International Development, Universiteit van Amsterdam (Maria Kaika, Federico Savini, Nanke Verloo, Tuna Tasan Kok)

  • Tolerant Migrant Cities project - Institute for History, Universiteit Leiden (Manon van der Heijden, Leo Lucassen, Jeanette Kamp, Karlijn Luk, Samantha Sint Nicolaas)

  • Manchester Urban Institute, University of Manchester (Kevin Ward)

  • UCL Urban Laboratory, University College London (Clare Melhuish, Andrew Harris, Pushpa Arabindoo, Ben Campkin)

  • Georg-Simmel Center for Metropolitan Studies, Humboldt-Universität zu Berlin (Talja Blokland, Heike Oeverman, Ilse Helbrecht, Ignacio Farias)

  • Cities are back in town - Centre for European Studies and Comparative Politics, CEE Sciences Po/CNRS (Patrick le Galès, Tommaso Vitale, Eric Verdeil, Marco Cremaschi, Laurent Fourchard, Charlotte Halpern)

  • URBEUR Urban Studies PhD Program, Università degli Studi di Milano-Bicocca (Lavinia Bifulco, Matteo Colleoni, Serena Vicari, Marco Grasso, Marianna D'Ovidio)

  • Institute for Urban Research, Malmö Universitet (Guy Baeten, Carina Listerborn, Claudia Fonseca, Defne Kadioglu, Lorena Melgaco, Chiara Valli)

  • Research platform "The Challenges of Urban Futures", University of Vienna (Yuri Kazepov, Ayse Caglar, Alexa Faerber, Thilo Hofmann, Torsten Möller, Axel Priebs)

  • Research Group CRIT Creativity, Innovation and Urban Transformation, Universitat de Barcelona (Marisol García Cabeza, Marc Pradel Miquel, Ana Cano-Hila, Santiago Eizaguirre Anglada, Rommy Morales Olivares, Montse Simó Solsona, Lídia García Ferrando)

  • Metropolitan Research Institute, Budapest (Iván Tosics, József Hegedüs, Hanna Szemzö, Eszter Somogyi, Éva Geröházi, Nóra Teller)

  • Center for Urban Economic Development, University of Illinois at Chicago (Nik Theodore)

  • The City Institute, York University (Linda Peake, Roger Keil, Teresa Abbruzzese, Alison Bain, Luisa Sotomayor, William Jenkins)