Wetenschappers UAntwerpen willen onder meer verspreiding van ziektes in kaart brengen

Kijk de komende maanden gefocust naar de duiven in het Antwerpse straatbeeld: veel kans dat je een vogel met een miniscuul rugzakje zal zien. Biologen van de Universiteit Antwerpen rusten een honderdtal duiven uit met een ultralichte tracker. “Zo willen we bestuderen op welke manier ziektes verspreid worden.”

Iedereen heeft wel een mening over stadsduiven, maar eigenlijk weten we niet veel over de vogels. Blijft een duif altijd in dezelfde buurt rondhangen, of beschouwt de vogel de volledige stad als territorium? Beperkt internationaal onderzoek doet vermoeden dat de stadsduif geen grote verplaatsingen maakt, maar grote conclusies leveren de weinige beschikbare data niet op. Die kennis is nochtans behoorlijk relevant, want zou belangrijke informatie opleveren over de manier waarop duiven ziektes verspreiden.

Tracker met bluetooth 

Bram Vanden Broecke, bioloog verbonden aan UAntwerpen en UGent, wil daar verandering in brengen. Samen met prof. Wendt Müller doet hij onderzoek naar stadsduiven. Bedoeling is onder meer om ziekteverspreiding door dieren die aangepast zijn aan stedelijke omgevingen, in kaart te brengen.

Het onderzoeksteam ving eerst de duiven en nam vervolgens stalen af bij de vogels.

In samenwerking met de Australian National University werden ultralichte trackers (4 gram) met bluetoothtechnologie ontwikkeld. Vanden Broecke en zijn collega’s rusten een honderdtal Antwerpse duiven uit met zo’n tracker. De trackers zijn goedkoop en energie-efficiënt, waardoor de dieren lange tijd gevolgd kunnen worden. De vogels ondervinden geen hinder van dat miniscule ‘rugzakje’.

Papegaaienziekte 

Zo trokken de wetenschappers onder meer naar Park Spoor Noord. “We vingen er zestien duiven”, legt Vanden Broecke uit. “Van elk dier namen we een bloedstaal en een swab. We willen onder meer kijken naar het PFAS-gehalte in hun bloed en doen ook onderzoek naar antimicrobiële resistentie. Bedoeling is ook om de verspreiding van de papegaaienziekte in kaart te brengen. Die aandoening treft duiven vaak en maakt ook mensen ziek.”

Bram Vanden Broecke gaf de duiven een harnasje met een ultralichte tracker mee.

Vijf dieren kregen ook een logger. Nadien werden de vogels weer vrijgelaten. Vanden Broecke: “De komende maanden kunnen we hun verplaatsingsgedrag in realtime volgen. We vermoeden dat ziekteverspreiding in steden sterk verschilt van die in meer natuurlijke omgevingen. Want als dieren nauwelijks bewegen, geraken ziektes ook niet zo makkelijk van het ene dier naar het andere.”