Onderzoeksgroep

Laboratorium voor Medische Microbiologie (LMM)

Expertise

Antibiotica gevoeligheidstesten - Bacteriële clonaliteit - Detectie van genen en nieuwe resistentiemechanismen in bacteriën - Analyse van interactie tussen bacteriële resistentie en antibioticagebruik - Interactieve databank van antibioticagebruik - Kwantitatieve en tijdelijke analyse van antibioticagebruik - Kwalitatieve analyse van antibioticagebruik - Moleculaire detectie voor M. pneumoniae, C. pneumoniae, B. pertussis en L. pneumophila

Het opzetten van innovatieve benaderingen voor optimale infectiepreventie van resistente bacteriën in NICU's door onderzoek, implementatiewetenschap en surveillance te integreren in een duurzaam wereldwijd platform (NeoIPC). 01/04/2021 - 31/03/2026

Abstract

NeoIPC zal wereldwijd overdraagbare resultaten genereren om de overdracht van resistente pathogenen in ziekenhuizen te verminderen, gezamenlijk onderzoek en IPC-implementatie-inspanningen te bevorderen en te vergemakkelijken met een brede en langdurige impact op ernstig zieke pasgeborenen en zuigelingen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Uitgebreide netwerken voor bewaking van antimicrobiële resistentie met Next Generation Sequencing (AmReSu). 01/10/2020 - 30/09/2023

Abstract

Antimicrobiële resistentie (AMR) neemt wereldwijd toe, met 700.000 doden per jaar. In Kroatië en Hongarije is AMR verantwoordelijk voor de snelle stijging van de morbiditeits- en mortaliteitscijfers. Het door de EU gefinancierde AmReSu-project zal de innovatiecapaciteit op het gebied van AMR-surveillance in beide landen versterken, waarbij de nadruk zal liggen op sequeneren van het gehele genomen in samenhang met de nieuwe generatie sequentietechnieken. Het zal ook een "AMR-toezichtvisie" vaststellen. Het project steunt op de samenwerking van de Semmelweis Universiteit in Boedapest en Klinika za infektivne bolesti "Dr. Fran Mihaljevic" in Zagreb met twee internationaal toonaangevende onderzoeksinstellingen, het Laboratorium voor Medische Microbiologie aan de Universiteit Antwerpen en het Gezondheidsonderzoeksinstituut van de Balearen. AmReSu zal het faciliteren van kennisoverdracht, opleidingsactiviteiten van de beste verrichtingen en de bevordering van excellentie in onderzoek vergemakkelijken.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De impact van gemengd polymicrobiële longflora op de ontwikkeling van ventilator-geassocieerde pneumonie. 01/10/2019 - 30/09/2023

Abstract

Longontsteking is een van de meest voorkomende oorzaken van ziekenhuisinfecties met een mortaliteit van meer dan 30%. Eén op drie patiënten die mechanische beademing krijgen, ontwikkelt ventilator-geassocieerde pneumonie (VAP). Ondanks deze hoge incidentie en mortaliteit, blijft de ziektepathogenese van VAP slecht begrepen. Pseudomonas aeruginosa en Staphylococcus aureus zijn de meest voorkomende oorzaken van VAP en veroorzaken samen tot 50% mortaliteit. Recent werk in ons laboratorium heeft een immunosuppressieve rol van mechanische ventilatie aan het licht gebracht die waarschijnlijk een rol speelt bij de pathogenese van VAP. Deze data, samen met de observaties dat VAP polymicrobieel is -- hoewel één of twee organismen vaak de overhand hebben -- en dat polymicrobiële flora een belangrijke oorzaak zou kunnen zijn van immunosuppressie bij sepsis en enkele andere infectie-gerelateerde aandoeningen, hebben geleid tot de onderzoekshypothese dat polymicrobiële flora in de geventileerde longen geassocieerd is met lokale immunosuppressie en samen met MV-geïnduceerde immunosuppressie leidt tot groei van pathogene bacteriën in het voorzaken van VAP. Daarnaast willen we ook de immunosuppressieve rol van Staphylococcus spp. bij VAP-pathogenese ontrafelen, omdat van deze organismen bekend is dat zij een immuunmodulerende rol hebben en vaak samen worden gevonden bij VAP-patiënten. Ten slotte willen we de belangrijkste interacties tussen P. aeruginosa en S. aureus in gehumaniseerde muismodellen vaststellen, die samen met de andere doelstellingen belangrijke, en misschien ook drug-targetable stappen in de pathogenese van VAP kunnen onthullen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Impact van de duur van de antibioticatherapie en van de orale step-down naar amoxiciline of co-amoxiclav op de effectiviteit, veiligheid en selectie van antimicrobiële resistentie bij ernstige en zeer ernstige pneumonie bij kinderen (PediCAP Trial). 01/04/2019 - 31/03/2024

Abstract

De doelstellingen van PediCAP zijn De lacunes in de kennis over antibioticatherapie van gemeenschapsverworven longontsteking in de pediatrische leeftijd op te vullen, in termen van optimale duur, mondeling stapsgewijze evaluatie van de effectiviteit, veiligheid en selectie van antimicrobiële resistentie. Evalueer de economische impact van antibioticatherapie in termen van kosteneffectiviteit. Implementeren van de infrastructuur die de studieplaatsen met elkaar verbindt om kennis uit te wisselen, een studie- en algemeen programma te ontwikkelen voor het overbelasten van onderzoeksvaardigheden en initiatieven voor capaciteitsontwikkeling te bevorderen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De waarde van diagnostiek om antimicrobiële resistentie te bestrijden door optimalisering van antibiotica gebruik (VALUE-Dx). 01/04/2019 - 31/03/2023

Abstract

De diagnostiek speelt een grote rol in de begeleiding van gezondheidsprofessionals en hoe zij infectieziekten behandelen. In de gemeenschapszorg worden antibiotica vaak overmatig gebruikt en onnodig voorgeschreven, wat AMR in de hand werkt. VALUE-Dx heeft als doel om op Europese schaal bewijs te leveren voor de relevantie van de diagnostiek in de strijd tegen AMR op medisch en economisch vlak, evenals voor de volksgezondheid. Hierbij gaat de aandacht vooral naar acute infecties van de luchtwegen opgelopen in de gemeenschapszorg, aangezien die het meeste aanleiding geven tot medische raadpleging en oneigenlijk gebruik van antibiotica. De resultaten van VALUE-Dx zouden van toepassing kunnen zijn op andere veel voorkomende infecties zoals urineweginfecties, bloedbaaninfecties (sepsis) en infecties van de luchtwegen opgelopen in ziekenhuizen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

MIC STRIP Project. 01/03/2017 - 28/02/2022

Abstract

Humaan respiratoir syncytiaal virus (RSV) veroorzaakt zware ziektes in heel jonge kinderen, ouderen en hoge risico groepen. Schatting is dat RSV geassocieerd is met 34 miljoen gevallen van acute infecties van de lagere luchtwegen (ALRI), 3.4 miljoen hospitalisaties, en 55.000 tot 199.000 doden bij kinderen jonger dan 5 jaar in 2005. Deze schattingen zijn gebaseerd op beperkte date en is een substantieel gebrek aan kennis (over morbiditeit en geassocieerde gezondheidszorg en sociale kosten) in Europa. RSV infectie bij kinderen is geassocieerd met piepende ademhaling en astma. Deze lange-termijn effecten zorgen voor een significante hogere druk op de gezondheidszorg. Daarenboven is RSV een belangrijke oorzaak van ALRI morbiditeit in oudere mensen en COPD patienten. De meeste gepubliceerde data rond het effect van RSV in de oudere populatie (> 65 jaar) zijn afkomstig uit de US en de ziekenhuissetting. Het gebrek aan kennis heeft een impact op de mogelijkheid van Europa om evidence-based beslissingen te nemen op nationaal vlak ivm nieuwe vaccins en behandelingen. Er is een gelijkaardige nood om klinische data te assembleren om correlaties voor RSV te identificeren ivm klinisch management, ziekte classificatie in klinische studies en identificatie van biomarkers.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Respiratoir syncytium virus consortium in Europa (RESCEU). 01/01/2017 - 31/12/2021

Abstract

Respiratoir syncytieel virus (RSV) is buiten medische kringen niet goed bekend, maar de meeste mensen hebben er waarschijnlijk wel last van gehad tijdens de kinderjaren, omdat het de meest voorkomende oorzaak is van ernstige respiratoire aandoeningen bij baby's en kinderen wereldwijd. Ook ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem zijn gevoelig voor RSV-infectie. Hoewel de symptomen van de meeste mensen mild zijn, kan dit leiden tot longontsteking en vereisen 3,4 miljoen gevallen jaarlijks ziekenhuisopname. Er is geen specifieke behandeling of vaccin voor RSV. Het doel van het RESCEU-project is om informatie te verzamelen over de omvang van de RSV-infectie in Europa en de economische gevolgen ervan. Vervolgens zal het deze informatie gebruiken om richtlijnen voor 'best practices' op te stellen om de manier te verbeteren waarop RSV-gevallen in Europa worden gemonitord en om toekomstige vaccinatieprogramma's vorm te geven. Het team zal ook patiëntmonsters verzamelen en analyseren om biologische markers te identificeren die geassocieerd zijn met ernstige RSV-infectie. Deze informatie kan helpen bij de diagnose en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen en vaccins vergemakkelijken.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Bestrijding van bacteriële resistentie in Europa - Carbapenem-resistentie (COMBACTE-CARE). 01/03/2015 - 31/12/2022

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Onderzoek naar antibiotica resistentie en de immuun respons van profylactische en therapeutische vaccins. 01/01/2015 - 31/12/2021

Abstract

Het huidig VAXINFECTIO onderzoek is het resultaat van complementair werk in de multidisciplinaire domeinen van de microbiologie, vaccinologie en immunologie. Tijdens de afgelopen 6 jaar heeft de Methusalem financiering significant bijgedragen tot de uitbouw, integratie en internationale erkenning van deze domeinen. Het toekomstig Methusalem onderzoek heeft als doelstelling de verdere ontwikkeling van het geïntegreerd vaccin en microbiologisch onderzoek, met een bijzondere focus op het beter begrijpen van de immuun respons van profylactische en therapeutische vaccins (inclusief tumor vaccins) en het beheersen van de antibiotica resistentie.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Bestrijding van bacteriële resistentie in Europa - moleculen tegen gram-negatieve infecties (COMBACTE-MAGNET). 01/01/2015 - 31/12/2021

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Bestrijding van bacteriële resistentie in Europa (COMBACTE-NET). 01/01/2013 - 31/10/2023

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

De effectiviteit van de beschermingsmaatregelen in de eerste lijn tegen SARS-CoV-2 op basis van gevalideerde, niet-invasieve, zeer gevoelige serologische testen 01/06/2020 - 31/05/2021

Abstract

Huisartsen en hun medewerkers (H&M) verzorgen de meeste COVID-19 en andere patiënten en verlichten de druk op de ziekenhuizen. Hun capaciteit veilig stellen tijdens uitbraken is levensbelangrijk, maar gegevens ontbreken over 1. het aantal geïnfecteerde of zieke H&M in ons land, 2. hoe snel ze uitvallen, 3. hun klinische presentatie, 4. hun risicofactoren en 5. de effectiviteit van beschermende maatregelen om te voorkomen dat ze ziek worden. Deze vragen vereisen snel antwoord om beleidsmaker te informeren. We hebben hiervoor ook accurate (gevoelige!) testen van de immuunrespons nodig. Daarom evalueren we een nieuwe methode om een gedroogde bloeddruppel (GBD) te verkrijgen en digitale ELISA. GBD via vingerprik is een veelbelovende, minimaal invasieve optie zonder besmettingsgevaar om (zelf) een bloedstaal af te nemen en al toegepast in allerlei domeinen. In een subgroep van deelnemers, vergelijken we de accuraatheid van testen bij gebruik van de nieuwe GBD methode, eenvoudig in gebruik, met nog minder risico op besmetting en de nodige hoeveelheid bloed preciezer doserend, met een gebruikelijk vingerprik bloedstaal.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Optimalisatie van een microfluidische strip en uitleestoestel door design en engineering van de diagnosesnelheid van de minimale inhibitorische concentratie (mic) van antibiotica (MIC-STRIP). 01/02/2019 - 31/07/2020

Abstract

De snelle beschikbaarheid van informatie betreffende bacteriële pathogenen en hun antimicrobiële resistentie is van cruciaal belang in het beheer van besmette patiënten en de controle op de ontwikkeling en verspreiding van antibioticum resistentie. MIC-STRIP is een nieuwe fenotypische methode die de uitlezing van antimicrobiële resistentie van een bacteriële infectie binnen 4 uur toelaat en aldus een snelle gepaste antibioticumbehandeling mogelijk maakt.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Europese Alliantie voor klinisch onderzoek naar infectieziekten (ECRAID) - Business Plan (ECRAID-Plan). 01/01/2019 - 30/06/2021

Abstract

ECRAID zal een bedrijfsplan ontwikkelen in overeenstemming met de door Europa gefinancierde netwerken om een klinische onderzoeksinfrastructuur te creëren die vanaf 2021 operationeel zal zijn. Dit bedrijfsplan heet ECRAID-Plan. Het werkt samen met de netwerkpartners en Monitor Deloitte om een businessplan te ontwikkelen. Het businessplan zal een overzicht geven van ECRAID-diensten, activiteiten, governancestructuur en financiële duurzaamheidsplannen. ECRAID streeft naar versterking van de allianties met de particuliere sector en internationale organisaties die betrokken zijn bij besmettelijke ziekten om investeringen in de bescherming van de Europese volksgezondheid te stimuleren.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Europese Innovatieve procurement van gezondheidsinnovatie (EURIPHI). 01/01/2019 - 30/06/2020

Abstract

De onmiskenbaar noodzakelijke hervorming van de gezondheids- en zorgstelsels in Europa vereist de goedkeuring van innovatie en geïntegreerde oplossingen. Een manier om vooruitgang te boeken is een heroverweging van het aankoopbeleid. Een positieve verandering op dit gebied zou zijn om de aanbestedingspraktijken te verheffen tot een aanpak die de waarde van innovatie of een geïntegreerde oplossing beloont. De waarde zal worden toegekend door multidisciplinaire teams die inspelen op specifieke patiënten, actoren in de gezondheidszorg en systeembehoeften, waarbij rekening wordt gehouden met maatschappelijke en economische perspectieven. De EU-coördinatie- en ondersteuningsactie (CSA) in het kader van Horizon 2020 "Innovatie in de gezondheidszorg" is een zeer welkom initiatief. Dit EU-initiatief is gericht op de goedkeuring van innovatie in de gezondheids- en zorgstelsels en de bevordering van de aankoop van innovatiepraktijken.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Selecteren van sites en laboratorium ondersteuning voor de Merck studie binnen COMBACTE 03/11/2017 - 31/12/2019

Abstract

Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Vechten tegen bacteriële resistentie in Europa - Clostridium difficile infecties (Combacte - CDI) 01/11/2017 - 30/04/2021

Abstract

Clostridium difficile infectie (CDI) is één van de meest voorkomende infecties in de gezondheidszorg, waarbij zowel gehospitaliseerde patiënten en mensen rondom getroffen worden. Opmerkelijk hierbij is het groeiend besef dat deze infecties ook gebeuren in individuen die niet recent zijn blootgesteld aan medische interventies, zoals toediening van antibiotica. Als gevolg van CDI is er een verhoging van morbiditeit en mortaliteit en een verhoogd gebruik van middelen in de gezondheidszorg. Hierdoor is er nood aan efficiënte strategieën ter preventie en behandeling. Epidemiologische data zijn echter gelimiteerd beschikbaar en de meeste studies onderzoeken slechts een gedeelte van de gezondheidseconomie en blijven gelimiteerd gefocust op één land of één gezondheidszorg systeem. Er is dus grote nood aan een robuuste, alomvattende studie over de impact van CDI over Europese landgrenzen heen. Daarenboven weten we dat er grote variatie bestaat in de frequentie van testen en de gevoeligheid van de beschikbare CDI diagnostische testen in de verschillende Europese landen en dat daardoor de impact van het probleem onderschat wordt. Vechten tegen bacteriële resistentie in Europa-CDI (COMBACTE-CDI) heeft als doel een groter begrip van de epidemiologie en de klinische impact van CDI in verschillende Europese landen. Ons project voorziet een gezamenlijke aanpak bestaande uit drie wetenschappelijke werkpakketten (WP). Een grote epidemiologische studie op Europees niveau wordt opgezet in WP1 om de impact van CDI te bepalen (voorkomen, distributie, terugkeer, morbiditeit, mortaliteit, overdracht) over de gehele gezondheidseconomie. Om de actuele aanpak (richtlijnen, testen, toezicht, behandeling, kosten) en de impact ervan in te schatten in Europa, zal een case/controle studie volgen in WP2, die wordt gecombineerd met data gegenereerd uit vragenlijsten. WP3 zal een uitgebreid Europees platform creëren dat zal dienen ter ondersteuning voor toekomstige proof-of-concept en klinische studies over nieuwe preventie en behandelingsstrategieën voor CDI. De drie onderzoeks- werkpakketten zullen ondersteund worden door een management werkpakket (WP4).

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Inzicht in methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) biofilms: identificatie van belangrijke genetische determinanten die bijdragen tot biofilm vorming van zeer pathogene en wereldwijd succesvolle klonen 01/10/2017 - 30/09/2019

Abstract

De laatste 20 jaar, is methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) een belangrijke oorzaak van met inwendige medische apparatuur geassocieerde infecties, postoperatieve wondinfecties in ziekenhuizen en van longontsteking in de samenleving. De MRSA bacterie vormt een biofilm, waarbij de bacterie ingebed is in een zelfgeproduceerde extracellulaire matrix, die bescherming biedt tegen het immuunsysteem van de gastheer en antibiotica, wat behandeling moeilijk maakt. Ons laboratorium heeft aangetoond dat de twee pathogene en wereldwijd gekende MRSA-klonen, USA300 en EMRSA-15,beide grote hoeveelheden biofilm produceren. Dit fundamentele project heeft als doel de rol van globale regulatoren en faag-gecodeerde mobiele elementen tijdens het reguleren van biofilm vorming te identificeren in USA300 en EMRSA-15. Deze identificatie zal leiden tot betere alternatieven om de biofilm te verstoren of als aanvullende therapie op antibiotica, die momenteel ineffectief zijn tegen MRSA.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Opzet en opleiding van overeengekomen locaties voor de waarnemingsstudie Neo-Obs-001. 01/04/2017 - 30/06/2021

Abstract

NeoAMR is een onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma van het Global Antibiotic R&D Partnership (GARDP), een gezamenlijk initiatief van DNDi en de WHO, dat gericht is op het ontwikkelen en leveren van nieuwe behandelingen voor bacteriële infecties waar resistentie tegen geneesmiddelen aanwezig of aan het ontstaan is, of waarvoor er onvoldoende behandeling bestaat. Het overkoepelende doel van NeoAMR is de ontwikkeling van nieuwe verbeterde behandelingsschema's voor het beheer van neonatale sepsis in omgevingen met een hoge prevalentie van multidrug-resistente en in hoge mate resistente pathogenen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

i-4-1 Health. 01/01/2017 - 31/12/2019

Abstract

Het i-4-1-Health project richt zich op het voorkomen van infectieziekten en het bestrijden van antibioticaresistentie bij mens en dier (One Health) in de grensstreek Vlaanderen-Nederland. Bacteriën worden in toenemende mate ongevoelig voor antibiotica. Dit maakt het effectief behandelen van infectieziekten lastiger met ziekte, sterfte en onnodige (zorg)kosten als gevolg. De onderliggende oorzaken omvatten alle onderdelen van de maatschappij, zoals de gezondheidszorg, de bevolking, de landbouw en het milieu. Samenwerking met verschillende disciplines en sectoren in de grensregio is noodzakelijk om verspreiding van ziekteverwekkers tegen te gaan. De 26 partnerorganisaties gaan infectierisico's, antibioticagebruik en DNA van resistente bacteriën op vergelijkbare wijze inzichtelijk maken met behulp van apps en een platform voor geavanceerde moleculair biologische analysen. Deze innovatieve hulpmiddelen helpen om antimicrobiële resistentie in de veehouderij, in de bevolking én in de zorg in kaart te brengen. Hierdoor kunnen besmettingsroutes van infectieziekten vroegtijdig worden opgespoord en risico's voor de maatschappij worden beperkt. Essentieel binnen dit project is een duurzaam samenwerkingsverband op te zetten wat zich in de toekomst verder uit kan breiden.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

MIC-STRIP: ontwikkeling van een microfluidische strip en toestel voor een snelle en accurate bepaling van de minimale inhibitorische concentratie (MIC) van antibiotica. 01/05/2016 - 30/04/2017

Abstract

Vanwege de antibioticumresistentieproblematiek, waarbij steeds meer soorten bacteriën resistent worden tegen steeds meer antibiotica, is er dringend nood aan een strategie waarbij de arts accurate en volledige data verkrijgt omtrent het al dan niet gevoelig zijn van pathogenen voor bepaalde antibiotica. Collaboratief onderzoek tussen het Labo Medische Microbiologie en de groep productontwikkeling van Universiteit antwerpen en het Brussels Photonics Team van de Vrije Universiteit Brussel zal leiden tot de ontwikkeling van een microfluidische strip en een bijhorend toestel voor een snelle en accurate bepaling van de minimale inhibitorische concentratie (MIC) van antibiotica.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

    Nieuwe diagnostische tools voor infectieziektes (ND4ID) 01/03/2016 - 29/02/2020

    Abstract

    Infectieziektes zijn een belangrijke last voor de publieke gezonheid en globale economie, vooral door de antimicrobiele resistentie. Snelle point-of-care (POC) in vitro diagnostiek bepalingen (IVD) zijn essentiële middelen voor effectief klinisch management van patiënten met infectieziektes. Nochtans is er nog steeds een grote niet-beantwoorde klinische nood aan snellere POC IVDs die meer klinisch relevante, actie-gerichte informatie genereren. Op een efficiënte manier deze nood beantwoorden vraagt een verandering in de huidige benadering van opleiding van onderzoekers in IVDs, om zo een nieuwe groep onderzoekers te creëren die in staat zijn de kloof te dichten tussen klinisch en technologisch perspectief. ND4ID neemt deze uitdaging aan door 15 jonge onderzoekers een uniek, van wereldklasse trainingsprogramma aan te reiken waarbij ze in aanraking zullen komen met de volledige breedte van disciplines vanuit klinisch, technologisch en markt-gericht oogpunt van zowel de academische als niet-academische sector. Door een aantal synergistische onderzoeksprojecten rond nieuwe POC assays gericht op de belangrijkste en dringendste klinische noden bij wereldspelers van academische en private onderzoeksgroepen wordt aan de ESRs een holistisch trainingsprogramma aangeboden dat hen voorbereidt om leiders te worden in het toekomstige IVD veld. Deze opleiding door onderzoek wordt ondersteund door een uniek, netwerk-omvattend trainingsprogramma die klinische, technische and translationele kennis combineert met relevante ervaring in IVD onderzoek, ontwikkeling en exploitatie. Op deze manier zal ND4ID ESRs aanleveren die hoog bevraagd zullen zijn, en een voorbeeldfunctie zullen uitoefenenen voor andere academische en niet-academische spelers betrokken bij de opleiding van IVD onderzoekers, en zal Europa's positie in het competitieve veld van IVD technologie verder versterkt worden.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

    Belangrijke determinanten van biofilmvorming in twee hoog pathogene en wereldwijd succesvolle methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) klonen. 01/01/2016 - 31/12/2019

    Abstract

    Sedert 20 jaar is methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) één van de belangrijkste oorzaken van medische apparatuur geassocieerde en post-chirurgische wondinfecties in ziekenhuizen en van algmeen voorkomende longontsteking. Recent onderzoek toont aan dat bij deze infecties MRSA vooral het biofilm phenotype aanneemt, als gemeenschap ingekapseld in een extracellulaire matrix die bescherming biedt tegen het gastheer immuunsysteem en antibiotica, waardoor deze infecties weerstand bieden aan elke behandeling. Recente data binnen ons laboratorium tonen aan dat de twee meeste pathogene en globaal meest succesvolle MRSA klonen, USA300 en EMRSA-15, ook prolifische biofilms vormen. Transcriptomics heeft echter op een spectaculaire manier aangetoond dat er verschillende mechanismen van biofilmvorming bestaan tussen deze twee klones. Dit fundamentele onderzoeksproject is dus gericht op het ontrafelen van de rol van nieuwe regulatoren in de biofilmvoriming bij USA300 en EMRSA-15. De identificatie van genen gereguleerd door deze belangrijke determinanten zou een uitgangspunt vormen voor de identificatie van doelwitten voor de ontregeling van de biofilmvorming wat een beter alternatief zou bieden voor antibiotica die momenteel inefficiënt zijn tegen MRSA.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

    Definiëren van de impact van antibiotica resistentie in Vietnam over verschillende ecosystemen. 01/01/2016 - 31/12/2017

    Abstract

    Het globale (mis)bruik van antibiotica heeft geleid tot een alarmerend voorkomen en verspreiding van antibiotica resistente bacteriën (ARB). Landen zoals Vietnam met onbeperkte, vrij beschikbare antibiotica zijn vooral onderhevig aan het opduiken van pan-resistente 'super-bugs' en onrustwekkend weinig behandelingsmogelijkheden voor levensbedreigende infectieziektes. Een explosief toenemende bevolking en onvoldoende sanitaire voorzieningen hebben het ARB reservoir in het Vietnamese milieu nog verder doen toenemen. Deze studie, die wordt uitgevoerd in Hanoi stad en omgeving, heeft tot doel een longitudinaal en holistisch inzicht te bekomen in ARB in de gemeenschap en ziekenhuisomgeving om ARB selectie hotspots te identificeren in Vietnam. Om dit te bereiken, willen we het ARB voorkomen in verschillende ecosystemen (water, voedsel, bodem) en menselijke ingewanden bepalen en ontleden, en relatie met het ARB voorkomen in nosocomiale and gemeenschap-gerelateerde infectieziektes. Daarnaast zullen ook de aanpassingskosten van resistentie en de impact van residuele antibiotica in het behoud van ARB in reservoirs en patiënten verder uitgediept worden. We zullen state-of-the-art technieken gebruiken om ARB te charachteriseren en vernieuwende functionele metagenomics om de resistente 'metamobilome' die voorkomt in Vietnamese ecosystemen op te helderen. Deze translationele study tussen IEHSD, Vietnam en UA, België zal niet enkel een uitgebreide uitwisseling van kennis en expertise tussen partners vergemakkelijken, maar ook resultaten genereren die zullen helpen om interventie-strategieën te ontwikkelen om deze publieke gezondheidscrisis te bezweren.

    Onderzoeker(s)

    Onderzoeksgroep(en)

      Inzicht in methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) biofilms: identificatie van belangrijke genetische determinanten die bijdragen tot biofilm vorming van twee zeer pathogene en wereldwijd succesvolle klonen, USA300 en EMRSA-15. 01/10/2015 - 30/09/2017

      Abstract

      De laatste 20 jaar, is methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) een belangrijke oorzaak van met inwendige medische apparatuur geassocieerde infecties, postoperatieve wondinfecties in ziekenhuizen en van longontsteking in de samenleving. De MRSA bacterie vormt een biofilm, waarbij de bacterie ingebed is in een zelfgeproduceerde extracellulaire matrix, die bescherming biedt tegen het immuunsysteem van de gastheer en antibiotica, wat behandeling moeilijk maakt. Ons laboratorium heeft aangetoond dat de twee pathogene en wereldwijd gekende MRSA-klonen, USA300 en EMRSA-15,beide grote hoeveelheden biofilm produceren. Dit fundamentele project heeft als doel de rol van globale regulatoren en faag-gecodeerde mobiele elementen tijdens het reguleren van biofilm vorming te identificeren in USA300 en EMRSA-15. Deze identificatie zal leiden tot betere alternatieven om de biofilm te verstoren of als aanvullende therapie op antibiotica, die momenteel ineffectief zijn tegen MRSA.

      Onderzoeker(s)

      Onderzoeksgroep(en)

        Multidisciplinair onderzoek van vaccinatie en infectieziekten (Vaxinfectio-PO). 01/01/2015 - 31/12/2020

        Abstract

        Geïntegreerd vaccin en microbiologisch onderzoek met focus op een verbeterde kennis van de immuunrespons bij profylactische en therapeutische vaccins (inclusief tumorvaccins) en het beperken van antibioticaresistentie. Verschillende innovatieve onderzoekstopics zijn lopende of zitten in de pipeline: potentiële ontwikkeling van theranostische toestellen (e.g. snelle Point of Care diagnostica, optische biosensoren, lab-on-chip, microarrays) voor detectie van pathogenen and geassocieerde resistentie en dit in samenwerking met verschillende Europese onderzoekspartners; potentiële ontwikkeling van snelle diagnostische tests en injectiesystemen; potentiële ontwikkeling van patiënt specifieke cellulaire vaccins voor gerichte antivirale en antikanker therapie.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

        Methicilline-resistente Stahylococcus aureus (MRSA): Ontwikkeling van in vitro en in vivo laboratorium modellen als voorspellende brug tussen in vitro geneesmiddelonderzoek en klinische evaluatie. 01/01/2015 - 31/12/2019

        Abstract

        Infectieziektemodellen in vitro alsook in vivo diermodellen worden veel gebruikt om de klinische translatiemogelijkheden in te schatten. Het project is gericht op het ontwikkelen van nieuwe diermodellen voor moeilijk te behandelen infecties. Daamaast wenst men meer inzicht te verwerven in microbiele antibiotica resistentiemechanismen in relatie tot de totale microbiele populatie en antibioticumtherapie.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

        COllaborative Management Platform for detection and Analyses of (Re-)emerging and foodborne outbreaks in Europe (COMPARE). 01/12/2014 - 30/11/2019

        Abstract

        Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

        Herinvesteringen in O&O faciliteren en verantwoord gebruik van antibiotica (DRIVE-AB). 01/10/2014 - 31/12/2017

        Abstract

        Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

        Onderzoeker(s)

        Onderzoeksgroep(en)

          Platform voor Europese paraatheid tegen (terug-) opkomende epidemieën (PREPARE). 01/02/2014 - 31/01/2021

          Abstract

          Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

          Onderzoeker(s)

          Onderzoeksgroep(en)

          Milieu- en voedselreservoirs van antibiotica resistente organismen en de link met menselijke ziektes. 01/11/2013 - 31/10/2015

          Abstract

          Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

          Onderzoeker(s)

          Onderzoeksgroep(en)

            Onderzoek en dienstverlening in het kader van het GRACE-project (Genomics to combat Resistance against Antibiotics in Community-acquired LRTI in Europe). 01/07/2013 - 31/03/2015

            Abstract

            Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds Cardiff University. UA levert aan Cardiff University de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

            Onderzoeker(s)

            Onderzoeksgroep(en)

              Studie naar het effect van de Belgische antibioticacampagnes op het antibioticagebruik in de ambulante praktijk. 01/03/2013 - 31/08/2013

              Abstract

              Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds BAPCOC. UA levert aan BAPCOC de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

              Onderzoeker(s)

              Onderzoeksgroep(en)

                Capaciteitsopbouw om state of the art surveillance systemen te implementeren m.b.t. antibioticaconsumptie en -resistentie in Kosovo (KOSOVO). 01/01/2013 - 30/06/2015

                Abstract

                Verhoging van onderzoekscapaciteit in de gezondheidszorg in Kosovo om de prevalentie te bepalen van antibiotica-resistente bacteriën en de kwaliteit van het voorschrijven van antibiotica te verbeteren in Kosovo, met als algemeen doel om de gezondheid en het welzijn van patiënten en hun gezinnen, besmet met antimicrobieel resistente organismen, te verbeteren in Kosovo.

                Onderzoeker(s)

                Onderzoeksgroep(en)

                  Inzichten omtrent mechanismen van colistine-resistentie in pathogene Escherichia coli en Klebsiella species. 01/10/2012 - 30/09/2016

                  Abstract

                  De incidentie van infecties veroorzaakt door multi- en pan-drug resistente Enterobacteriaceae zoals Escherichia coli en Klebsiella neemt wereldwijd toe. Bijgevolg werd colistine, een oud antibioticum dat niet langer in gebruik was, opnieuw geïntroduceerd in de klinische praktijk als laatste therapeutisch redmiddel, aangezien het het enige antibioticum is waarvoor dergelijke bacteriën gevoelig zijn gebleven. Het toenemend gebruik heeft echter onvermijdelijk geleid tot het opduiken van colistine-resistentie (CR) bij gram-negatieve bacteriën. Het hoofddoel van dit project is een inzicht te krijgen in het ontstaan van colistine-resistente Enterobacteriaceae (CRE), waarover op dit ogenblik nog zeer weinig gekend is. We hebben een unieke collectie opgebouwd van CR E. coli and Klebsiella spp., zowel afkomstig van gehospitaliseerde patiënten en zieke dieren als gegenereerd in-vivo in een Galleria mellonella mot model, die de basis zal vormen van dit project. Met deze isolaten en hun colistine-gevoelige tegenhangers zijn we van plan om het volgende te ondernemen: 1, Stamtypering; 2, Selectie van CR in-vitro; 3, Genoomsequenering en comparatieve genoomanalyse; 4, Doelgerichte gen sequenering en proteïne expressie; 5, Stabiliteitsstudies; 6, Fitheidsstudies en 7, Beoordeling van mortaliteit en pathogeniteit. Hoewel de stamtypering gedaan is voor sommige Klebsiella, zullen we andere CRE typeren om na te gaan of CR geassocieerd is met bepaalde stamtypes. Continue cultuur experimenten in een morbidostat opstelling zullen de in-vitro selectie van CRE onder continue antibioticadruk mogelijk maken, de cultuur zal op regelmatige tijdstippen bestudeerd worden tijdens verscheidene stadia van resistentieontwikkeling. De posities van mutaties die mogelijk verantwoordelijk zijn voor CR zullen opgespoord worden door volledige genoomsequenering van in-vivo en in-vitro CRE isogene stammen. Gentargets die geïdentificeerd worden met behulp van genoomanalyse zullen opnieuw gesequeneerd worden om de mutaties verantwoordelijk voor CR te bevestigen en deze zullen verder gekarakteriseerd worden met behulp van real-time PCR en proteoomanalyse. De stabiliteit van CR en fitheid van dergelijke stammen zal beoordeeld worden aan de hand van passages in colistine-vrij medium of onder constante colistine druk in het morbistat model. De effecten van CR op de mortaliteit zullen onderzocht worden in het high-throughput reproduceerbaar in-vivo Galleria mellonella model. Tenslotte zal de impact van CR op virulentie en pathogeniteit bestudeerd worden in een hoger proefdiermodel, een ventilator-geassocieerd pneumonie (VAP) rat model dat reeds opgezet is in ons laboratorium.

                  Onderzoeker(s)

                  Onderzoeksgroep(en)

                    Ontwikkeling van in vitro en in vivo modellen om de dynamiek van de vorming en behandeling van mono- en polymicrobiële biofilms te bestuderen. 01/10/2012 - 30/09/2014

                    Abstract

                    Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

                    Onderzoeker(s)

                    Onderzoeksgroep(en)

                    Antimicrobieel gebruik, project EO1669. 03/09/2012 - 31/12/2012

                    Abstract

                    Dit project kadert in een dienstverleningsopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds WHO. UA levert aan WHO de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                    Onderzoeker(s)

                    Onderzoeksgroep(en)

                      Routine diagnostisch hulpmiddel voor infecties van de urinewegen veroorzaakt door ESBL en carbapenamase producerende bacteriën (ROUTINE). 01/09/2012 - 29/02/2016

                      Abstract

                      Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                      Onderzoeker(s)

                      Onderzoeksgroep(en)

                        Het gebruik van anti-bacteriële wasgel bij pasgeboren en kinderen na opname in het ziekenhuis. 01/09/2012 - 28/02/2013

                        Abstract

                        Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds Fond. Penta-Onlus. UA levert aan Fond. Penta-Onlus de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                        Onderzoeker(s)

                        Onderzoeksgroep(en)

                          Ontdekken van nieuwe grenzen voor biologisch en medisch onderzoek door "Next generation sequencing". 28/06/2012 - 31/12/2017

                          Abstract

                          Dit project beoogt om in een sterk samenwerkend verband tussen Antwerpse onderzoeksgroepen een "next generation sequencing" platform te ontwikkelen ter bevordering van research in geneeskunde en biologie. Het consortium omvat meer dan 16 onderzoeksgroepen uit verschillende disciplines in de geneeskunde, biologie en biomedische informatica. Identificatie van nieuwe genen en mutaties in een brede waaier van zeldzame Mendeliaanse aandoeningen, het verwerven van meer inzichten in de genetische oorzaken van kanker en het ontrafelen van de genetische basis van infectieziekten zijn belangrijke doelstellingen van het project. Deze nieuwe kennis zal in belangrijke mate bijdragen tot betere diagnostiek en behandeling van deze ziekten bij de mens. Het project zal ook de interactie tussen omgeving en genen bestuderen. De effecten van omgevingsfactoren op genetische variatie bij waterorganismen, het effect van teratogene factoren op de embryologische ontwikkeling van gewervelde dieren en de invloed van omgeving op groei van mais en Arabidopsis, zullen geanalyseerd worden. De verwerking van deze grote hoeveelheden genomische en transcriptomische data, verkregen vanuit de verschillende onderzoeksgroepen, zal gecoördineerd worden door de recent opgerichte UZA/UA bioinformatica onderzoeksgroep Biomina.

                          Onderzoeker(s)

                          Onderzoeksgroep(en)

                          Karakteriseren van gastheer-pathogeen interacties en biofilmvorming bij patiënten met ventilator-geassocieerde pneumonie. 01/01/2012 - 31/12/2015

                          Abstract

                          Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

                          Onderzoeker(s)

                          Onderzoeksgroep(en)

                            iTRACE. 01/01/2012 - 31/12/2014

                            Abstract

                            Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

                            Onderzoeker(s)

                            Onderzoeksgroep(en)

                              Resistentie in gram-negatieve organismen: studie van interventie strategieën (R-GNOSIS). 01/10/2011 - 31/03/2017

                              Abstract

                              R-GNOSIS (2011-2015) combineert vijf internationale klinische interventiestudies, allen ondersteund door zeer innovatieve microbiologie en wiskundige modellering, dit om - in de meest relevante patiëntenpopulaties - de werkzaamheid en effect van eindpunt interventies vast te stellen om bloodstelling, dragerschap, besmetting en verspreiding van multiresistente Gram-negatieve bacteriën (MDR-GNB) te reduceren. Alle klinische werkpakketten (WP), zullen de wetenschap voorbij the state-of –the –art brengen in het genereren van nieuwe en translationeel klinisch relevante kennis, via hypothese-gedreven onderzoek met een focus op de patiënt gerichte resultaten die belangrijk zijn voor de mensen in Europa en daarbuiten. De studies en analyses voorgesteld in R-GNOSIS zullen een stap voorwaarts zijn in het identificeren van evidence-based preventieve maatregelen en klinische richtlijnen voor de eerste lijn en artsen gekoppeld aan een ziekenhuis alsook voor gezondheidszorg autoriteiten, om de verspreiding en impact van de strijd ongekende stijging van infecties veroorzaakt door de MDR-GNB in Europa. De Universiteit Antwerpen (UA) leidt het werkpakket betreffende ;'Functionele microbiologie en binnen-gastheer transmissie dynamiek van genen, plasmiden en klonen van MDR-GNB;. Hier passen we een bedside-to-bench;translationele benadering toe om de impact van antibiotica en darmen dekolonisatie bij MDR-GNB pathogenen en commensalen in de gemeenschap of het ziekenhuis door gebruik te maken van state-of-the-art microbiologische toepassingen. Onze geavanceerde in-vitro-analyses om resistentiegenoverdracht, de ecologie en evolutie van resistentie te onderzoeken zal ook baanbrekend modelstudies ondersteunen. De resultaten van de geplande diagnostische interventies zullen een revolutie veroorzaken binnen de huidige screeningpraktijken voor MDR-GNBs in ziekenhuizen en de invoering van het gebruik van point-of-care testen (POCTs) in de eerste lijn.

                              Onderzoeker(s)

                              Onderzoeksgroep(en)

                                Translationaal onderzoek van anti-bacteriologische weerstand en in de omgeving opgelopen infecties in Europa (TRACE). 16/06/2011 - 31/12/2018

                                Abstract

                                Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds ESF. UA levert aan ESF de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                                Onderzoeker(s)

                                Onderzoeksgroep(en)

                                  Ontwikkeling van een 'Rapid Point-of-Care testplatform' voor infectieziekten (RAPP-ID). 01/04/2011 - 30/09/2016

                                  Abstract

                                  RAPP-ID is een 5 jaar durend Europees project met 10 academische en 9 industriële partners (4 KMO's en 5 grote farmaceutische ondernemingen) dat ondersteund wordt door de Europese Commissie via IMI-JU financiering. Dit project heeft als doel een testplatform te ontwikkelen dat een snelle diagnose van de aanwezigheid en de oorzaak van een bacteriële, virale of fungale infectie kan bewerkstelligen. Bovendien zal bijkomende informatie worden bekomen over de resistentie tegen antibiotica in geval van een bacteriële infectie. In tegenstelling tot de huidige diagnostische testen, die enkele dagen kunnen duren, zal een snelle diagnostische test (in de ziekenhuissetting binnen de 2 uur en bij de huisarts binnen een half uur) leiden tot een gerichte behandeling en correcter gebruik van antibiotica. Hiertoe worden binnen RAPP-ID de modernste biotechnologische en biochemische technieken gecombineerd met ultragevoelige detectie-technologieën. RAPP-ID focust op bloedstroominfecties, lage luchtweginfecties en tuberculose.

                                  Onderzoeker(s)

                                  Onderzoeksgroep(en)

                                    Project website

                                    Rol van bacteriële biofilms als belangrijke oorzaak van therapeutisch falen in intensieve zorgeenheden: een in vitro en in vivo studie van 'biofilm' virulentie factoren. 01/01/2011 - 31/12/2014

                                    Abstract

                                    Isolaten van bacteriën zullen verzameld worden op de intensieve zorgafdeling bij patiënten met urinaire en intravasculaire catheters en endotracheale tubes voor onderzoek naar hun biofilm-vormende eigenschappen in relatie met therapiefalen. Hiervoor zal gebruik worden gemaakt van moleculair-biologische en beeldvormings technieken en in vitro en in vivo biofilm modellen. Bijzondere aandacht zal besteed worden aan Escherichia coli verantwoordelijk voor urineweginfecties, Pseudomonas aeruginosa als oorzaak van ventilatie-geassocieerde pneumonie en Staphylococcus aureus voor systemische infecties door veneuze catheters. De verkregen bank van volledig getypeerde stammen zal een diepgaande studie toelaten over mogelijke virulentie factoren die aan de basis liggen van biofilm vorming en therapiefalen.

                                    Onderzoeker(s)

                                    Onderzoeksgroep(en)

                                    Karakterisatie van het naso-oro-pharyngeale microbioom en resistoom in de Europese populatie. 01/01/2011 - 31/12/2013

                                    Abstract

                                    Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

                                    Onderzoeker(s)

                                    Onderzoeksgroep(en)

                                      Aanwezigheid van antibiotica-resistente pathogene bacteriën in de omgeving en de humane comensale flora: is er een verband met ziekte? 01/10/2010 - 09/05/2013

                                      Abstract

                                      Het hoofddoel van deze studie is een beschrijving te geven van antibiotica-resistente klinisch relevante bacteriën (ARB) in de omgeving en de humane commensale flora in Gauteng/Zuid-Afrika. Bovendien zal de genetische verwantschap van deze ARB worden bestudeerd om de mechanismen van verspreiding van ARB in de bevolking te begrijpen.

                                      Onderzoeker(s)

                                      Onderzoeksgroep(en)

                                        In vitro en in vivo studie van mono- en polymicrobiële biofilms als belangrijke oorzaak van therapeutisch falen in intensieve zorgeenheden. 01/10/2010 - 30/09/2012

                                        Abstract

                                        Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel.

                                        Onderzoeker(s)

                                        Onderzoeksgroep(en)

                                        Resistentie tegen antibiotica en het voorschrijven bij Europese kinderen (ARPEC). 01/09/2010 - 31/08/2013

                                        Abstract

                                        De algemene doelstelling van het project is het verbeteren van de kwaliteit bij het voorschrijven van antibiotica voor kinderen in Europa en het reduceren van de prevalentie van antimicrobiële resistentie van bacteriële infecties bij kinderen.

                                        Onderzoeker(s)

                                        Onderzoeksgroep(en)

                                          Ondersteuning van de puntprevalentiestudie van gezondheidszorg-geassocieerde infecties en antimicrobieel gebruik in Europese ziekenhuizen. 01/06/2010 - 31/03/2011

                                          Abstract

                                          Het project omvat een pilootstudie waarbij de EU HAI-AB survey, ontwikkeld door ECDC, zal worden getest. Dit zal resulteren in een volwaardige survey in 2011 in Europa. De pilootstudie zal worden uitgevoerd in een groot aantal Europese landen. Het project heeft tot doel de haalbaarheid van een dergelijke survey na te gaan, met inbegrip van het identificeren van de grote methodologische problemen en valkuilen en het testen van instrumenten voor datainvoer. Bovendien zal de pilootstudie de landen de kans geven om verschillende configuraties te testen op vlak van deelnemende ziekenhuizen, keuze van instrumenten en protocol versie voor de aanvang van de volwaardige survey.

                                          Onderzoeker(s)

                                          Onderzoeksgroep(en)

                                            Impact van specifieke antibiotische therapie op de prevalentie van resistente bacteriën van een menselijke gastheer (SATURN). 01/01/2010 - 31/12/2014

                                            Abstract

                                            SATURN (Impact of Specific Antibiotic Therapies on the prevalence of hUman host ResistaNt bacteria; 2010-2014) is een collaboratief onderzoeksproject dat gefinancierd wordt door de EU en kadert binnen het Zevende Kaderprogramma. SATURN streeft naar een verbetering van methodologische standaarden en naar onderzoek dat meer duidelijkheid moet brengen omtrent de impact van antibioticagebruik op het verwerven, de selectie en de transmissie van antimicrobiële resistentie (AMR) in verschillende omgevingen, m.b.v. zowel ecologische data, alsook analyses op moleculair en individueel patiëntenniveau. A.h.v. de beoogde resultaten worden mogelijks klinische en beleidsmatige beslissingen genomen die uiteindelijk zullen leiden tot een vermindering van AMR in Europa. Verschillende klinische studies, uitgevoerd door zowel ziekenhuizen als lokale artsen, zullen fungeren als een platform voor microbiologisch en farmacologisch onderzoek, dat verricht zal worden door meerdere academische instellingen binnen Europa. De Universiteit Antwerpen coördineert hierbij het werkpakket (WP) 'bacteriële genetica en functionele studies'. De hoofddoelstelling van dit WP bestaat erin de mogelijkheid te onderzoeken van verscheidene antibiotica om te selecteren voor resistentie in de respiratoire en intestinale flora van patiënten en hun contactpersonen of in onbehandelde controles en hierbij de persistentie van de geselecteerde resistente bacteriën periodisch te vergelijken na toediening van antibiotica. De geplande functionele en genetische studies zullen gebruik maken van zowel in vitro als in vivo modellen om het humaan microbioom te ontleden. Verdere studies omtrent populatiebiologie, klonale fitness en virulentie van antibiotica-resistente en antibiotica-sensitieve bactieriën zullen meer inzicht creëren in de onderliggende mechanismen van de succesvolle verspreiding van belangrijke AMR klonen in Europa.

                                            Onderzoeker(s)

                                            Onderzoeksgroep(en)

                                              Fase 1 partnerprogramma (2010-2014) voor institutionele samenwerking tussen de Universiteit van Limpopo (Republiek Zuid-Afrika) en de Vlaamse universiteiten. 01/01/2010 - 31/12/2014

                                              Abstract

                                              Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                                              Onderzoeker(s)

                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                Identificatie van nieuwe aan het celoppervlak uitgedrukte factoren betrokken bij virulentie en biofilmvervorming van methicilline-resistente Staphylococcus aureus. 01/01/2010 - 31/12/2013

                                                Abstract

                                                Een eerst doelstelling van het project is de identificatie van genen die coderen voor nieuwe virulentiefactoren die worden uitgedrukt op het bacteriële oppervlak van MRSA. Een tweede doelstelling is het verschil tussen het vermogen van HA-MRSA en CA-MRSA om biofilms te vormen te onderzoeken in aanwezigheid en afwezigheid van antibioticumselectie. Een derde objectief van het project is te verklaren waarom bepaalde MRSA klonen zeer epidemisch zijn.

                                                Onderzoeker(s)

                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                  Verzamelen van nationale gegevens over het resistentieprofiel van Streptococcus pyogenes. 01/01/2010 - 31/12/2010

                                                  Abstract

                                                  Dit project kadert in een dienstverleningsopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds BAPCOC. UA levert aan BAPCOC de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                                                  Onderzoeker(s)

                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                    Multidisciplinair onderzoek van vaccinatie en infectieziekten. 01/11/2009 - 31/12/2014

                                                    Abstract

                                                    Geïntegreerd vaccin en microbiologisch onderzoek met focus op een verbeterde kennis van de immuunrespons bij profylactische en therapeutische vaccins (inclusief tumorvaccins) en het beperken van antibioticaresistentie. Verschillende innovatieve onderzoekstopics zijn lopende of zitten in de pipeline: potentiële ontwikkeling van theranostische toestellen (e.g. snelle Point of Care diagnostica, optische biosensoren, lab-on-chip, microarrays) voor detectie van pathogenen and geassocieerde resistentie en dit in samenwerking met verschillende Europese onderzoekspartners; potentiële ontwikkeling van snelle diagnostische tests en injectiesystemen; potentiële ontwikkeling van patiënt specifieke cellulaire vaccins voor gerichte antivirale en antikanker therapie.

                                                    Onderzoeker(s)

                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                      Project website

                                                      De geschiktheid van het voorschrijven van antibiotica in de eerstelijns gezondheidszorg in Europa met betrekking tot resistentie tegen antibiotica (APRES). 01/10/2009 - 31/03/2014

                                                      Abstract

                                                      Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract.

                                                      Onderzoeker(s)

                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                        Een sterk geïntegreerde optische sensor voor point of care identificatie van bacteriën die sepsis veroorzaken en bepaling van het antibiotica resistentieprofiel. (InTopSens) 01/09/2008 - 31/08/2011

                                                        Abstract

                                                        InTopSens heeft tot doel de ontwikkeling van snelle fotonische ongelabelde biosensoren met detectielimieten onder 1 pg/mm2. Door de integratie van verschillende biosensoren op een ongelabelde biochip wordt de identificatie van bacteriën die sepsis veroorzaken mogelijk gemaakt alsook de determinering van hun antibioticumresistentieprofiel. Sepsis wordt gekenmerkt door meervoudig orgaanfalen resulterend in de dood. Binnen de Europese Unie wordt geschat dat sepsis € 7,6 miljard aan gezondheidszorg kost en per jaar 146 000 levens eist. De voornaamste remedie tegen sepsis bestaat uit een snelle diagnose gevolgd door een geschikte antibioticumbehandeling. De momenteel beschikbare 'snelle' detectiemethoden zijn gebaseerd op laboratoriumtesten en hebben een duurtijd tot 12 uur. Bijgevolg wordt merendeels een empirische antibioticumbehandeling gestart alvorens de testresultaten te kennen. Dit ongerichte en heel vaak ongeschikte antibioticumgebruik heeft geleid tot meervoudige antibioticumresistentie bij bacteriën met inbegrip van de sepsis veroorzakende bacteriën. De ontwikkeling van het InTopSens toestel tot een modulaire test voor sepsis wordt voorgesteld voor de detectie van sepsis veroorzakende pathogenen en de profilering van hun antibioticumresistentie. De test wordt uitgevoerd naast het bed van de patiënt in de intensieve zorgen eenheid van het ziekenhuis. Uitgaande van een druppel bloed (~ 5 ml) aangebracht op de chip wordt binnen 5-10 minuten de aanwezigheid van bacteriën en de identificatie tot op species/genus niveau bereikt. Het antibioticumresistentieprofiel van de bacteriële pathogenen zal beschikbaar zijn binnen 30 minuten. Ongeveer 120 datapunten zijn nodig om dit profiel te identificeren zodat dankzij de grote integratiemogelijkheden op een 1 mm2 chip tot 250 datapunten kunnen worden geïntegreerd. Het finale prototype zal zowel preklinisch als klinisch gevalideerd worden om het potentieel na te gaan van deze sepsistest in het voorkomen/verminderen van ongepast antibioticumgebruik bij sepsispatiënten.

                                                        Onderzoeker(s)

                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                          Project website

                                                          Een geïntegreerd platform dat theranostische toepassingen mogelijk maakt in de eerstelijn gezondheiszorg. (TheraEdge) 01/03/2008 - 31/08/2012

                                                          Abstract

                                                          TheraEDGE (Een geïntegreerd platform dat theranostische toepassingen op het punt van primaire zorg mogelijk maakt) is een geïntegreerd project dat gedurende vier jaar ondersteund wordt door de Europese Commissie als deel van FP7, ICT- Informatie en Communicatie Technologieën, Objectief ICT-2007.5.1 (Persoonlijke Gezondheidssystemen voor Monitoring en Point-of-Care Diagnostiek). Dit project heeft als doel, organismen die aan de basis liggen van CA-LLWI (Community acquired lagere luchtweginfecties) snel te detecteren en resistentieprofielen tegen antibiotica die vaak gebruikt worden voor de behandeling van CA-LLWI te identificeren. Een diagnostisch systeem, dat gebaseerd is op single molecule detectie, zal ontwikkeld worden voor de snelle diagnose en behandeling van LLWI op het punt van primaire zorg. Het Laboratorium voor Medische Microbiologie (UA) leidt twee werkpakketten in TheraEDGE, Klinische definitie/validatie en Bioassay ontwikkeling. Bij de Klinische definitie/validatie zal het TheraEDGE toestel gevalideerd worden door de analytische specificiteit, sensitiviteit en reproduceerbaarheid ervan te beoordelen en zijn prestaties op klinische specimens te testen in vergelijking met de beste conventionele methoden die beschikbaar zijn. In het kader van de Bioassay ontwikkeling zal een selectie gemaakt worden van de meest relevante etiologische agentia van CA-LLWI en geassocieerde antibioticaresistenties. Daarnaast zullen probes ontwikkeld worden tegen verscheidene targets voor de specifieke detectie van pathogenen die CA-LLWI veroorzaken en tenslotte zullen deze probes gevalideerd worden voor het lab-on-a-chip concept.

                                                          Onderzoeker(s)

                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                            Project website

                                                            Geïntegreerd onderzoek naar vaccins en infectieziekten. 01/01/2008 - 31/12/2014

                                                            Abstract

                                                            De behandeling en preventie van bacteriële en virale infecties is de focus van het Methusalem-project VAXINFECTIO. Hierbij komen antibioticaresistentie, anti-tumor afweerreacties bij witte bloedcellen, de evaluatie van vaccinaties en de socio-economische aspecten van antibioticagebruik aan bod. Het Vaccin- en Infectieziekten Instituut (Vaxinfectio) van de Universiteit Antwerpen - bestaande uit het Laboratorium voor Medische Microbiologie (LMM), het Laboratorium voor Experimentele Hematologie (LEH) en het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (CEV) - werkt hierbij nauw samen met het Centrum voor Statistiek van de Universiteit Hasselt.

                                                            Onderzoeker(s)

                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                              Project website

                                                              Het beleid van lage luchtweginfecties in de huisartsenpraktijk optimaliseren op basis van etiologisch, diagnostisch, prognostisch en interventie-onderzoek. 01/01/2008 - 31/12/2011

                                                              Abstract

                                                              Algemene doelstelling: Met een Vlaams huisartsennetwerk deelnemen aan GRACE. Specifieke doelstellingen: 1. Bepalen van het aandeel bacteriële LLWI. 2. Beschrijven van de belangrijkste bacteriële verwekkers en nagaan in welke mate ze resistent zijn tegen eerstelijnsantibiotica. 3. Nagaan of de CRB-65 beslisregel toelaat het risico op complicaties in te schatten bij patiënten met LLWI. 4. Beschrijven en vergelijken van aanwezige richtlijnen over LLWI. 5. Het ontwikkelen van een evidentiepakket voor een doelgerichter antibioticabeleid bij LLWI in de eerste lijn en nagaan of de implementatie van dit model effectief is.

                                                              Onderzoeker(s)

                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                Gezondheidseconomisch onderzoek en mathematische modellering van infectieziekten. 01/12/2007 - 31/12/2014

                                                                Abstract

                                                                Dit project kadert in een onderzoeksopdracht toegekend door de Universiteit Antwerpen. De promotor levert de Universiteit Antwerpen de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd door de universiteit.

                                                                Onderzoeker(s)

                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                  Oprichting van een translationeel platform voor geïntegreerd vaccinonderzoek. 01/12/2007 - 26/11/2012

                                                                  Abstract

                                                                  Het project beoogt om, voortbouwend op de expertise van het Vaccin & Infectieziekten Instituut op vlak van uitvoering van vaccin trials (fase 1-4), microbiologische diagnostiek en immunologisch basisonderzoek een translationeel platform voor geïntegreerd vaccin-onderzoek te ontwikkelen. Dit platform zal volgens ISO-normen functioneren en d.m.v. snelle transitie van lab naar 'bed-side', en snelle feedback van bed-side naar lab, snelle bijsturing kunnen garanderen van een nieuwe generatie HPV-vaccins (humaan papillomavirus vaccin). Dit platform zal eveneens toelaten om in samenwerking met de industriële partner serologische en urine-testen te ontwikkelen voor 'early efficacy testing' en opvolging van gevaccineerden. Tenslotte zal binnen deze samenwerkingsstructuur basisonderzoek naar mucosale cellulaire immuniteit kunnen worden opgestart. Door middel van deze projectfinanciering zal het instituut in staat zijn om de aanwezige kennis rond HPV-testing en vaccindoeltreffendheid te consolideren en meer gericht te gaan ontwikkelen met oog voor een verdere economische valorisatie; bovendien zal de huidige samenwerking van meer dan 20 jaar met de farmaceutische industrie zal een extra dimensie krijgen met nieuwe mogelijkheden tot expansie en samenwerking.

                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                    Antibiotica resistentie- en tolerantie-mechanismen en eventuele fitheidkosten in streptokokken die luchweginfecties verwekken. 01/10/2007 - 30/09/2010

                                                                    Abstract

                                                                    Het doel van dit onderzoeksproject is 1. Onderzoek naar baseline resistentie en verandering veroorzaakt door amoxicilline versus placebo therapie aan de hand van het model van de oropharyngeale steptokokken bij patiënten met CA- (community-acquired) LLWI en onderzoek naar de mechanismen van fenotypische tolerantie. 2. Onderzoek naat telithromycine resistentiemechanismen in SPY 3. Bepalen van de fitheid kost en opsporen van eventuele compenserende mutaties in macrolide/telithromycine-resistente SPY en amoxicilline-resistente SPN.

                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                      Wetenschappelijke evaluatie van de consumptie van antibiotica voor menselijk gebruik (ESAC-3). 03/09/2007 - 01/07/2011

                                                                      Abstract

                                                                      Het doel van het ESAC (European Surveillance of Antimicrobial Consumption) project is het collecteren van antibioticaconsumptiegegevens en dit afzonderlijk in de ambulante praktijk en de ziekenhuissector. Er nemen 34 landen deel aan het project, waarvan alle 27 EU lidstaten, 3 EEA/EFTA landen en 3 kandidaatlanden (Kroatië, Macedonië en Turkije). Daarnaast zal het project tevens antibioticaconsumptiegegevens verzamelen afkomstig van specifieke verbruikersgroepen in die landen waar dit type data beschikbaar zijn. Hiertoe zijn er 4 subprojecten die focussen op de ambulante praktijk, ziekenhuizen, rusthuizen en socio-economische determinanten.

                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                        Project website

                                                                        Wetenschappelijke evaluatie van de consumptie van antibiotica voor menselijk gebruik. (ESAC2-vervolg) 18/05/2007 - 17/08/2007

                                                                        Abstract

                                                                        Er zal getracht worden om de registratie van antibiotica in alle Europese landen te harmoniseren. Er zal een data collectie systeem ontwikkeld worden met gestandaardiseerde gegevens betreffende antibioticaverbruik in de verschillende Europese landen, uitgedrukt in volume en kostprijs, afzonderlijk voor de ambulante en de hospitaalsector. Bovendien zal deze databank ook gegevens bevatten ivm determinanten van antibioticagebruik, kwaliteitsindicatoren voor het opzetten van een degelijk antibioticabeleid, strategieën om het antibioticagebruik te beperken en een referentielijst van lopende projecten en gepubliceerde studies op nationaal en internationaal niveau. Zowel wetenschappers als gezondheidsdiensten zullen de databank kunnen raadplegen om verbruiksgegevens te koppelen aan resistentiepatronen en om de resultaten van interventies op het antibiotica gebruik te kunnen evalueren.

                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                          Project website

                                                                          Gedragsverandering van zorgverleners en publiek naar een meer voorzichtig gebruik van anti-microbiële agentia (CHAMP). 01/04/2007 - 31/03/2011

                                                                          Abstract

                                                                          Het doel van CHAMP (Changing behaviour of Health care professionals And the general public towards a More Prudent use of anti-microbial agents) is het doelmatig gebruik van antibiotica te bevorderen door efficiënte hulpmiddelen te ontwikkelen om gedrag van professionelen in de gezondheidszorg, patiënten in de eerste lijn en het algemene publiek in verband met het voorschrift en gebruik van antibiotica te veranderen.

                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                            Beheer van antimicrobiële resistentie in het ziekenhuis en de verspreiding in de gemeenschap. (MOSAR) 01/02/2007 - 31/01/2012

                                                                            Abstract

                                                                            MOSAR is een vijf jaar durend (2007-2012), geïntegreerd Europees project dat deel uitmaakt van het Zesde Kaderprogramma. Tijdens dit project wordt vooral aandacht besteed aan de voornaamste multiresistente pathogenen voorkomend in Europese ziekenhuizen. De voornaamste doelstellingen van dit project is kennis te vergaren betreffende de transmissie van multiresistente bacteriën en strategiën te ontwikkelen om het ontstaan en de verspreiding van deze multiresistente pathogenen tegen te gaan. Om deze doelstellingen te verwezenlijken werden klinische studies gepland in diverse risicovolle ziekenhuis settings (intensieve zorgen, operatiekwartieren en rehabilitatie centra) in meer dan 30 ziekenhuizen/rehabilitatie centra in minstens 15 Europese lidstaten en Israël. Tijdens deze klinische studies zal de impact van snelle detectie van methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA), vancomycin-resistant enterococci (VRE) en Enterobacteriaceae producing extended spectrum beta-lactamases (ESBL) onderzocht worden als strategie om antibiotica-resistantie in te dijken. Aan de Universiteit van Antwerpen (UA) zullen commercieel beschikbare chromogene media en moleculaire methoden voor de detectie van MRSA, VRE en ESBLs uitvoerig gevalideerd worden, waarna de meest geschikte methoden geïmplementeerd zullen worden tijdens drie klinische studies uitgevoerd binnen MOSAR. Daarnaast zullen nieuwe, innovatieve moleculaire methoden ontwikkeld en gevalideerd worden in samenwerking met enkele kleine en middelgrote ondernemingen. Deze methoden zullen, na preklinische optimalisatie en validatie, gevalideerd worden in een klinische omgeving. Stammen ontvangen van de geïnculdeerde ziekenhuizen zullen gecollecteerd worden aan de UA en van deze stammen zal een databank gecreëerd worden. Alle deze stammen zullen gekarakteriseerd worden in samenwerking met de MOSAR partners en de epidemiciteit van MRSA en VRE zal bepaald worden.

                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                              Project website

                                                                              Luchtweginfecties in de huisartspraktijk : naar een evidence-based beleid. 01/10/2006 - 30/09/2009

                                                                              Abstract

                                                                              Voor talrijke problemen waarmee in de eerste lijn wordt geconsulteerd, ontbreekt harde evidentie om het beleid te onderbouwen. Daarenboven bestaat er een probleem om beleid gebaseerd op voorhanden onderzoeksbewijs te implementeren in de dagelijkse praktijk. Dit leidt in beide gevallen tot suboptimale patiëntenzorg en misbruik van de beschikbare middelen. Luchtweginfecties zijn hiervan een goed voorbeeld (Coenen S. Antibiotica voor hoesten in de huisartspraktijk [Proefschrift]. Universiteit Antwer- pen 2003). Voor lage luchtweginfectie (LLWI) ontbreekt eenduidige evidentie betreffende de effectiviteit van antibiotica. Bovendien laat het onderzoeksbewijs niet toe patiënten te identificeren die (geen) baat zouden hebben van een behandeling met een antibioticum. Voor middenoorontsteking met effusie (OME) bieden antibiotica een erg geringe winst. Aan de andere kant is er wel relevante onderbouwing van de algemene effectiviteit van heelkunde bij OME. In dit verband echter is er een zwakke selectiviteit gedocumenteerd bij de verwijzingen van huisartsen naar neus-, keel-, oor-specialisten (NKOs). Het huidige onderzoeksproject wil bijdragen aan de ontwikkeling van interventies om de voorspellende waarde van OM verwijzingen te verhogen en om pragmatische keuzes in verband met het gebruik van antibiotica voor alle patiënten met LLWIs en voor belangrijke klinische subgroepen patiënten met LLWIs te bevorderen.

                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                De ontwikkeling en verspreiding van een Europees onderwijspakket en website over antibiotica en hygiëne voor leerlingen van de lagere en de middelbare school. (E-BUG PACK) 15/06/2006 - 14/09/2009

                                                                                Abstract

                                                                                E-bug is een Europees, door DG SANCO gefinancierd onderwijspakket over antibiotica en hygiëne voor leerlingen van de lagere en de middelbare school. Dit pakket zal de gunstige werking van antibiotica benadrukken, maar eveneens het belang van het voorzichtig gebruik en hoe onoordeelkundig gebruik kan leiden tot verhoogde resistentie. Hand-en luchtweghygiëne, alsook verspreiding van infecties zullen behandeld worden, inclusief het aanleren van hoe de handen het meest effectief te wassen. Aangezien het internet een krachtig onderwijsmedium is geworden, zal dit pakket vergezeld worden door een website met complementaire spelletjes en interactieve quizzen.

                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                                  Project website

                                                                                  Genetica als hulpmiddel in de strijd tegen antibiotica resistentie bij lage luchtweg infecties in Europa. (GRACE) 01/03/2006 - 31/08/2011

                                                                                  Abstract

                                                                                  GRACE is een Expertisenetwerk dat zich op het complexe en controversiële gebied van community-verworven lage luchtweg infecties (LLWI) toelegt, één van de hoofdoorzaken voor een bezoek aan de huisarts. Het overmatig gebruik van antibiotica voor de behandeling van deze LLWIs kost veel aan de gemeenschap niet enkel wegens het antibiotica gebruik maar ook omwille van de dramatische stijging aan antibiotica resistentie. De algemene doelstelling van GRACE is antimicrobiële resistentie te bestrijden door het integreren van expertise centra en het exploiteren van genomica in het onderzoek van community-verworven LWI. Microbiële en menselijke genomica zullen geïntegreerd worden met gezondheidswetenschappelijk onderzoek bestaande uit klinische waarnemings en interventiestudies, gezondheidseconomisch onderzoek en opleiding en voorlichting om beleid aangaande de behandeling van deze infecties te veranderen. GRACE is uitzonderlijk aangezien het onderzoekers van basislaboratoriumwetenschappen, klinische geneeskunde, en gezondheidseconomie samenbrengt. In het gezamenlijk uitgevoerde onderzoeksprogramma, zullen 17 academische groepen, die wijd over 9 lidstaten van de EU en 5 Kleine/middelgrote ondernemingen worden uitgespreid deelnemen. GRACE zal professioneel onderwijs, met inbegrip van web-based onderwijs en praktische cursussen, via twee belangrijke Europese wetenschappelijke organisaties (de Europese Organisatie voor Klinische Microbiologie en Infectieziekten en de Europese Respiratoire Organisatie) organiseren om de expertise van het project te verspreiden. Een hoog niveau van coördinatie zal door een professioneel IT-ondersteund en strenge beheersstructuur worden verkregen, om een optimale synergie van de componenten van GRACE te bereiken. Wij pogen om een genomisch laboratoriumnetwerk in 8 Europese landen en een netwerk van huisartsen in 11 Europese landen te ontwikkelen tijdens de eerste 18 maanden van het project, en dan op de infrastructuur voort te bouwen om het gezamenlijk uitgevoerde onderzoeksprogramma tot stand te brengen. Het consortium zal een virtueel "Europees Onderzoekscentrum LLWI" worden, met potentieel om een forum te worden dat onderzoek en goede praktijk op het gebied van community-verworven LLWI promoot.

                                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                                    Project website

                                                                                    Dubbel blind placebo gecontroleerde randomisatiestudie naar het effect van pre-emptieve aciclovir therapie in het voorkomen van lage luchtweginfectie met Herpes simplex virus bij patiënten op intensieve zorgen. 01/01/2006 - 31/12/2007

                                                                                    Abstract

                                                                                    Objectieven van de studie: -Het effect van pre-emptieve aciclovir therapie is het voorkomen van HSV infecties van de LLW te beoordelen aan de hand van dubbel blind, placebo gecontroleerde randomisatiestudie bij patiënten op INZO met HSV reactivatie in de bovenste luchtwegen; om zo eventuele verschillen in outcome tussen beide groepen aan te tonen. -Verdere gegevens omtrent de incidentie van HSV in de luchtwegen te verzamelen. -Verdere risicofactoren voor HSV reactivatie in de lucntwegen te identificeren. -Na te gaan of herpesvirussen, geïsoleerd uit de keel en uit de lagere luchtwegen, genomisch identisch of verschillend zijn bij éénzelfde patiënt en/of tussen verschillende patiënten. -Door middel van moleculaire technieken de gevoeligheid van de PCR ten opzichte van de conventionele viruskweek te evalueren en door het gebruik van kwantitatieve PCR technieken na te gaan of er een verband bestaat tussen de virale lading en de ziekte-progressie en/of outcome.

                                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                                      Wetenschappelijke evaluatie van de consumptie van antibiotica voor menselijk gebruik (ESAC2). 01/02/2004 - 30/04/2007

                                                                                      Abstract

                                                                                      Er zal getracht worden om de registratie van antibiotica in alle Europese landen te harmoniseren. Er zal een data collectie systeem ontwikkeld worden met gestandaardiseerde gegevens betreffende antibioticaverbruik in de verschillende Europese landen, uitgedrukt in volume en kostprijs, afzonderlijk voor de ambulante en de hospitaalsector. Bovendien zal deze databank ook gegevens bevatten ivm determinanten van antibioticagebruik, kwaliteitsindicatoren voor het opzetten van een degelijk antibioticabeleid, strategieën om het antibioticagebruik te beperken en een referentielijst van lopende projecten en gepubliceerde studies op nationaal en internationaal niveau. Zowel wetenschappers als gezondheidsdiensten zullen de databank kunnen raadplegen om verbruiksgegevens te koppelen aan resistentiepatronen en om de resultaten van interventies op het antibiotica gebruik te kunnen evalueren.

                                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                                        Project website

                                                                                        Luchtweginfecties in de huisartspraktijk : naar een evidence-based beleid. 01/10/2003 - 30/09/2006

                                                                                        Abstract

                                                                                        Voor talrijke problemen waarmee in de eerste lijn wordt geconsulteerd, ontbreekt harde evidentie om het beleid te onderbouwen. Daarenboven bestaat er een probleem om beleid gebaseerd op voorhanden onderzoeksbewijs te implementeren in de dagelijkse praktijk. Dit leidt in beide gevallen tot suboptimale patiëntenzorg en misbruik van de beschikbare middelen. Luchtweginfecties zijn hiervan een goed voorbeeld (Coenen S. Antibiotica voor hoesten in de huisartspraktijk [Proefschrift]. Universiteit Antwer- pen 2003). Voor lage luchtweginfectie (LLWI) ontbreekt eenduidige evidentie betreffende de effectiviteit van antibiotica. Bovendien laat het onderzoeksbewijs niet toe patiënten te identificeren die (geen) baat zouden hebben van een behandeling met een antibioticum. Voor middenoorontsteking met effusie (OME) bieden antibiotica een erg geringe winst. Aan de andere kant is er wel relevante onderbouwing van de algemene effectiviteit van heelkunde bij OME. In dit verband echter is er een zwakke selectiviteit gedocumenteerd bij de verwijzingen van huisartsen naar neus-, keel-, oor-specialisten (NKOs). Het huidige onderzoeksproject wil bijdragen aan de ontwikkeling van interventies om de voorspellende waarde van OM verwijzingen te verhogen en om pragmatische keuzes in verband met het gebruik van antibiotica voor alle patiënten met LLWIs en voor belangrijke klinische subgroepen patiënten met LLWIs te bevorderen.

                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                        Resistentie en gebruik van antibiotica in het Middellandse-Zeegebied (ARMed). 01/01/2003 - 31/12/2006

                                                                                        Abstract

                                                                                        Gedurende 48 maanden zullen resistentie gegevens verzameld worden in de landen van het Middellandse- Zeegebied. De resultaten zullen onderworpen worden aan een programma voor kwaliteitscontrole. Epidiomiologische factoren die een invloed uitoefenen op de ontwikkeling van resistentie zullen in de studie betrokken worden. Gebruikscijfers van antibiotica zullen verzameld worden volgens de methode die ook in het Europese ESAC project gehanteerd wordt en het beleid in verband met infectiecontrole zal bestudeerd worden zoals in het HARMONY project wat de koppeling van de ARMed database met bestaande Europese databases zal vergemakkelijken.

                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                          Invloed van de microbiële intestinale flora en de blootstelling aan polluenten op de ontwikkeling van atopie en astma bij zuigelingen. 01/01/2003 - 31/12/2004

                                                                                          Abstract

                                                                                          Het toenemend voorkomen van allergische aandoeningen bij kinderen wordt toegeschreven aan een 'Westerse levensstijl'. Verminderde blootstelling aan bacterien op jonge leeftijd, verhoogde blootstelling aan chemicalien en luchtverontreiniging kunnen allergische aandoeningen induceren. Recent werden bij allergische kinderen verschillen in de darmflora vastgesteld. De invloed van verschillende aspekten van een 'Westerse levensstijl' op de microbiele flora zal vanaf de geboorte worden onderzocht en in verband worden gebracht met het ontstaan van atopie en astma.

                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                          Studie naar het gebruik van cefepime voro de behandeling van ESBL-producerende Enterobacter aerogenes. 01/01/2003 - 30/04/2003

                                                                                          Abstract

                                                                                          In België komen ESBL-producerende E. aerogenes stammen steeds vaker voor. Ze bezitten een epidemisch potentieel en bezitten resistentieplasmiden die overdraagbaar zijn naar andere Enterobacteriaceae species. Het gebruik van cefepime als behandeling voor infecties veroorzaakt door ESBL-producerende E. aerogenes is controversieel gezien het gebrek aan klinische data. The doel van de studie is na te gaan of er een correlatie bestaat tussen de klinische outcome van patiënten geïnfecteerd met een ESBL-producerende E. aerogenes die worden behandeld met cefepime en het type ESBL aanwezig bij deze patiënten.

                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                            Evaluatie van de bioveiligheid van probiotische melkzuurbacteriën bestemd voor humaan gebruik. (PROSAFE) 01/03/2002 - 31/08/2006

                                                                                            Abstract

                                                                                            Probiotische bacteriën, voornamelijk melkzuurbacteriën (MZB) (bv. lactobacilli, pediococci, enterococci en bifidobacteriën) worden als veilig beschouwd voor humaan gebruik. Toch hebben recente infecties, de verspreiding van antibiotica resistentiegenen en de ontwikkeling van nieuwe en/of gemodificeerde probiotische melkzuurbacteriën tot een zekere ongerustheid geleid op gebied van bioveiligheid. Het doel van dit project is dan ook om de bioveiligheid van deze probiotische MZB na te gaan. Isolaten van gezonde personen en immuungecompromiteerde patiënten, commercieel beschikbare en nieuwe probiotische MZB zullen bestudeerd worden. Na taxonomische identificatie van de probiotische MZB zal hun bioveiligheid worden nagegaan aan de hand van: (i) de detectie van antibiotica resistentie en horizontale transfer van antibiotica resistentiegenen; (ii) de detectie van nieuwe en gekende virulentiefactoren; (iii) evaluatie van immunologische effecten van MZB; (iv) overleving, kolonisatie en genetische stabiliteit van probiotische MZB in de darm. Het project zal leiden tot de ontwikkeling van bioveiligheidscriteria en testen van de bioveiligheid van MZB. De conclusies van het project zullen voorgesteld worden op de slotconferentie.

                                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                                              Project website

                                                                                              Moleculaire epidemiologie van meningokokkenziekte in België (Eugène Yourassowsky prijs). 01/02/2002 - 31/12/2002

                                                                                              Abstract

                                                                                              Voor 1990 fluctueerde de jaarlijkse incidentie van meningokokkenziekte in België rond één geval per 100.000 inwoners. Echter, sinds het begin van de jaren '90 nam de incidentie van meningokokkenziekte geleidelijk toe van 0.8 gevallen per 100.000 inwoners in 1990 tot 3.7 gevallen per 100.000 inwoners in 2001. De toename in het begin van de jaren '90 was hoofdzakelijk toe te schrijven aan de verhoogde isolatie van serogroep B stammen en meer bepaald deze van het type B:4:P1.4. Deze stammen behorende tot lijn III werden voor het eerst waargenomen in Nederland. Vergelijking van Nederlandse en Belgische isolaten suggereerde de zuidwaartse verspreiding van een enkele, genetisch duidelijk afgebakende lijn van cellen, reeds ziekteverwekkend in Nederland sedert de vroege jaren '80. Sinds 1997 namen de serogroep B meningokokken proportioneel af en kenden we een opmars van serogroep C, meer bepaald van stammen behorende tot het fenotype C:2b:P1.2,5. Deze stammen behoorden allen tot cluster A4.

                                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                Ontwikkeling van strategieën voor de controle en preventie van antibioticumresistentie in Europese ziekenhuizen (ARPAC). 01/01/2002 - 30/06/2005

                                                                                                Abstract

                                                                                                Wereldwijd hebben gehospitaliseerde patiënten een verhoogd risico om infecties te krijgen veroorzaakt door antibioticum resistente bacteriën. Deze kunnen leiden tot serieuze klinische complicaties. Het is algemeen aanvaard dat het verschijnen van dit probleem te wijten is aan selectieve druk en een slechte praktijk van infectiecontrole. Over geheel Europa zijn er verschillende controlemaatregelen voorhanden waarmee getracht wordt om dit probleem te voorkomen. In dit project zal er informatie verzameld worden over zulke procedures en finaal zullen er optimale maatregelen voor de vermindering van antibioticumresistentie in hospitalen aanbevolen worden. 1) Er is een tekort aan informatie over de prevalentie van antibioticum resistentie en het gebruik van antibiotica. Methoden voor het verzamelen, het classificeren en de kwaliteitsbepaling van bestaande gegevens in Europa, zullen ontwikkeld en in de praktijk gebracht worden. 2) Het antibioticumbeleid en het infectiecontrole beleid zullen bekritiseerd en gecontroleerd worden voor hun associatie met lage resistentie niveaus in overdraagbare organismen. 3) Snelle identificatie en typering van micro-organismen is essentieel voor het opvolgen van de epidemiologie van antibioticum resistente bacteriële pathogenen op zowel locaal als Europees niveau. Het is ook essentieel om de effectiviteit van het infectiecontrole beleid te bepalen. Gegevens van huidige typeringsstudies zullen verzameld worden en er zal een "gouden standaard" methode voor locale en referentielaboratoria aanbevolen worden. Alle gegevens verzameld in dit project zullen op zodanige wijze gemodelleerd worden dat antibioticumbeleid geassocieerd met lage resistentie niveaus en infectiecontrole beleid geassocieerd met lage niveaus van overdraagbare pathogenen geïdentificeerd kunnen worden.

                                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                  De BASIC studie . 01/01/2002 - 30/04/2002

                                                                                                  Abstract

                                                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                    Bioterrorisme : supervisie van de wetenschappelijke informatie en betrokkenheid bij beleid. 01/12/2001 - 31/10/2002

                                                                                                    Abstract

                                                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                      Wetenschappelijke evaluatie van de consumptie van antibiotica voor menselijk gebruik (ESAC). 01/11/2001 - 31/01/2004

                                                                                                      Abstract

                                                                                                      Gedurende 2 jaar zal getracht worden om de registratie van antibiotica in alle Europese landen te harmoniseren. Er zal een data collectie systeem ontwikkeld worden met gestandaardiseerde gegevens betreffende antibioticaverbruik in de verschillende Europese landen, uitgedrukt in volume en kostprijs, afzonderlijk voor de ambulante en de hospitaalsector. Bovendien zal deze databank ook gegevens bevatten ivm determinanten van antibioticagebruik, kwaliteitsindicatoren voor het opzetten van een degelijk antibioticabeleid, strategieën om het antibioticagebruik te beperken en een referentielijst van lopende projecten en gepubliceerde studies op nationaal en internationaal niveau. Zowel wetenschappers als gezondheidsdiensten zullen de databank kunnen raadplegen om verbruiksgegevens te koppelen aan resistentiepatronen en om de resultaten van interventies op het antibiotica gebruik te kunnen evalueren.

                                                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                        Project website

                                                                                                        Telithromycine: in vitro activiteit van antimicrobiële geneesmiddelen tegen S. pyogenes: een Belgische multicenter studie 01/10/2001 - 30/04/2002

                                                                                                        Abstract

                                                                                                        Resistentie tegen macroliden van Streptococcus pyogenes stijgt in België. Deze resistentie is te wijten aan ofwel veranderingen van het doelwit, ofwel efflux. Dit project beoogt onderzoek naar de prevalentie van macroliden resistentie van deze respiratoire pathogenen, het voorkomen van het mechanisme door detectie van de resistentiegenen, moleculaire typering van resistente stammen en meting van de activiteit van telithromycine tegen deze organismen.

                                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                          In vitro activiteit van cefoxitine en norfloxacine tegen recente bacteriële isolaten verzameld in verschillende Belgische ziekenhuizen. 20/04/2001 - 19/07/2001

                                                                                                          Abstract

                                                                                                          De in vitro activiteit van cefoxitine en norfloxacine tegen recente bacteriële isolaten verzameld in verschillende Belgische ziekenhuizen zal onderzocht worden. Dit met als doel het herverlenen van een licentie. In 4 Belgische ziekenhuizen zal men in de periode van april tot juni 2001 ongeveer 150 bacteriestammen verzamelen. Hiervan dienen er 100 gemakkelijk kweekbaar en 50 moeilijk kweekbaar te zijn. Vervolgens zal de antimicrobiële gevoeligheid van de stammen centraal bepaald worden m.b.v. de broth microdilutie methode gebruik makend van gerehydrateerde MIC panels. Bij de moeilijk kweekbare micro-organismen zal de antimicrobiële gevoeligheid ook bepaald worden m.b.v. de Etest.

                                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                            Europese studie naar de gevoeligheid voor ramoplanine van glycopeptide-resistante enterokokken (GRE) van klinische oorsprong. 01/03/2001 - 31/05/2001

                                                                                                            Abstract

                                                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                              Prospectieve studie naar het voorkomen en de betekenis van het Herpes simplex virus in diepe luchtwegen en onderzoek naar de rol van het virus en gastheerfactoren als een parameter voor de bepaling van risicofactoren en outcome. 01/01/2001 - 31/12/2002

                                                                                                              Abstract

                                                                                                              In deze studie zal herpes simplex virus in bovenste en diepe luchtwegen van patiënten opgenomen in de intensieve zorgen afdeling worden gedetecteerd met conventionele methoden en moleculair diagnostische methoden. Genotypering van de isolaten zal worden ontwikkeld om hun mogelijke oorsprong op te helderen en hun rol in het ziekteproces te definiëren. Onderzoek zal uitgevoerd worden naar de immuunafweermechanismen die een rol spelen in het pathogenese proces. Uiteindelijk is het de bedoeling om een prospectieve gerandomiseerde studie voor de behandeling en preventie van deze infecties op te zetten.

                                                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                Lage luchtweginfecties in de huisartspraktijk . 15/10/2000 - 31/03/2001

                                                                                                                Abstract

                                                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                  Ontwikkeling en evaluatie van nucleïnezuur amplificatie methodes voor de detectie van respiratoire pathogene organismen in community acquired pneumonie. (NAACAP) 01/10/2000 - 31/03/2004

                                                                                                                  Abstract

                                                                                                                  Dit project zal resulteren in een aantal snelle 'real time' multiplex nucleïnezuur amplificatie testen (NZAT) die het gehele spectrum verwekkers van atypische pneumonie beslaan, en in algoritmes voor hun toepassing. Elk van de 4 partners zal in nauwe samenwerking met de anderen een deel van de noodzakelijke testen ontwikkelen. De combinatie hiervan zal resulteren in NASBA (RNA doelwit) en PCR (DNA doelwit) multiplex testen. De deelname van een industriële partner is van cruciaal belang om technische problemen op te lossen. De testen zullen onderling gevalideerd worden door gebruik te maken van proficiency panels. De ontwikkelde testen zullen klinisch gevalideerd worden door ze toe te passen op een significant aantal goed gedocumenteerde respiratoire monsters die door 3 partners verzameld worden. De analyse van de resultaten zal toelaten om algoritmes te ontwikkelen en toe te passen omde etiologische diagnose van CAP te stellen. Het doel van dit project is de ontwikkeling en standaardisatie van moleculaire testen met 'real time' detectie door gebruik te maken van moleculaire beacons voor de etiologische agentia verantwoordelijk voor dit syndroom en de optimalisatie van de diagnostische bruikbaarheid door de individuele testen te combineren in een multiplex vorm doordat de traditionele benadering voor de diagnose van community acquired pneumonie traag, ongevoelig en omslachtig is. De gebundelde krachten van de 4 labo's, met elk zijn eigen ervaring en competentie met betrekking tot de verschillende aspecten van het probleem, staan garant om de gestelde objectieven te verwezenlijken. De implementatie van de ontwikkelde testen moet resulteren in een verbeterde gezondheidszorg door zowel een snellere diagnostiek en een correcte identificatie van een breed spectrum etiologische verwekkers verantwoordelijk voor community acquired pneumonie als een beter afgestemd gebruik van antimicrobiële middelen resulterend in een verminderde antibiotica druk en in een verminderde antibioticum resistentie.

                                                                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                    The Zyvox antimicrobiële activiteitsstudie. 01/06/2000 - 30/11/2000

                                                                                                                    Abstract

                                                                                                                    Het objectief van de studie is het ontwikkelen van een internationaal surveillance programma met als opdracht de evaluatie en publicatie van de in vitro activiteit van Linezolid, een oxazolide, en geselecteerde antimicrobiële middelen tegen een representatief aantal voorname aerobe bacteriën en facultatief anaerobe bacteriën geïsoleerd uit wonden, luchtwegen, en bloedkweken.

                                                                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                      Evaluatie van de NucliSens Basic Kit en bijhorende software 01/02/2000 - 30/09/2000

                                                                                                                      Abstract

                                                                                                                      Het doel van de studie is de evluatie van de NucliSens Basic Kit voor de detectie van M. pneumoniae, C. pneumoniae, en L. pneumophila om een idee te krijgen van de kwaliteit van de NucliSens Basic Kit reagentia, de kwaliteit van de informatie die op de bijsluiter staat, en de gebruiksvriendelijkheid en performantie van de Basic Kit software. Volgende onderzoeksvragen zullen beantwoord worden: Kunnen testen gecreëerd worden door gebruik te maken van de bijsluiter, hoe doet een Basic Kit test het ten opzichte van een standaard NASBA test, en welke controles zijn noodzakelijk, naast de positieve controle die mee met de kit geleverd wordt, om de extractie, amplificatie en detectie te kunnen beoordelen? Volgende zaken worden behandeld: Aanpassing van reeds bestaande NASBA primers en probes aan het Basic Kit concept, synthese en zuivering van deze Basic Kit primers en probes, evaluatie van de analytische gevoeligheid van de Basic Kit primers door middel van testen op verdunningsreeksen in vergelijking met standaard NASBA primers, evaluatie van de Basic Kit ECL-detectie van NASBA amplicons in vergelijking met de standaard ECL detectie van deze amplicons, evaluatie van de Basic Kit positieve controle in respiratoire monsters en de analyse van klinische respiratoire monsters. Bovendien worden de gebruiksvriendelijkheid van de software (kunnen testen gedefinieerd, aangepast en verwijderd worden?) en de prestaties (worden correcte runs verkregen, worden de resultaten juist berekend, kunnen runs eenvoudig en goed terug gevonden worden?) geëvalueerd.

                                                                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                        Prevalentie en karakterisatie van extended-spectrum beta-lactamase producerende E. coli en Klebsiella in Belgische ziekenhuizen die deelnemen aan de 5de NPRS studie 01/02/2000 - 31/08/2000

                                                                                                                        Abstract

                                                                                                                        Resistentie van E. coli en Klebsiella tegen breed-spectrum cefalosporines neemt toe als gevolg van productie van bepaalde beta-lactamases die in staat zijn deze antibiotica te hydrolyseren. Dit project beoogt het voorkomen van dergelijke stammen te onderzoeken in de Belgische ziekenhuizen. Methoden voor detectie zullen geëvalueerd worden, het beta-lactamase gen zal gekarakteriseerd worden en de stammen zullen moleculair getypeerd worden.

                                                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                          Onderzoek naar multi-resistente Gram-negatieve Enterobacteriaceae in het Universitair ziekenhuis Antwerpen. 01/01/2000 - 31/12/2001

                                                                                                                          Abstract

                                                                                                                          Vroege detectie van multi-resistente micro-organismen en rationeel gebruik van antibiotica zijn belangrijke maatregelen voor controle en voorkoming van verspreiding van resistente bacteriën. De objectieven van de studie zijn: prospectieve epidemiologische studie naar de incidentie van colonizatie en infectie met antibiotica resistente Enterobacteriaceae, inclusief ESBL producerende stammen bij patiënten verblijvend op de afdeling voor intensieve zorgen van het Universitair Ziekenhuis te Antwerpen; studie van de phenotypische en genotypische karakteristieken van multi-resistente bacteriën; studie van risicofactoren geassocieerd met colonizatie en infectie met multi-resistente Gram-negatieve bacteriën; prospectieve studie naar het verband tussen resistentie en antibioticumverbruik; studie van horizontale transfer van resistentie; verbetering van patiëntenzorg en aanpassing van antibioticumbeleid.

                                                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                            Telithromycine: in vitro activiteit van antimicrobiële geneesmiddelen tegen S. pyogenes: een Belgische multicenter studie. 01/06/1999 - 28/02/2000

                                                                                                                            Abstract

                                                                                                                            Resistentie tegen macroliden van Streptococcus pyogenes stijgt in België. Deze resistentie is te wijten aan ofwel veranderingen van het doelwit, ofwel efflux. Dit project beoogt onderzoek naar de prevalentie van macroliden resistentie van deze respiratoire pathogenen, het voorkomen van het mechanisme door detectie van de resistentiegenen, moleculaire typering van resistente stammen en meting van de activiteit van telithromycine tegen deze organismen.

                                                                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                              Onderzoek naar de gevoeligheid van salmonella en campylobacter voor antimicrobiële middelen. 01/01/1999 - 31/12/2000

                                                                                                                              Abstract

                                                                                                                              CAMPYLOBACTER Campylobacters zijn een belangrijke oorzaak van gastroenteritis zowel in de ontwikkelingslanden als bij ons. Zij zijn de voornaamste bacteriële oorzaak van diarree in de Verenigde Staten en Europa. Diarree veroorzaakt door C. jejuni en C. coli is een zich zelf limiterende ziekte en vereist geen therapie behalve in ernstige gevallen van aanhoudende ziekte. Erythromycine is gedurende lange tijd het eerste keuze antibioticum geweest bij de behandeling van Campylobacter enteritis. Fluoroquinolones zijn ook effectief bij de behandeling en preventie van diarree veroorzaakt door Campylobacters. Verscheidene recente rapporten beschrijven echter een aanzienlijke toename van de resistentie van Campylobacter tegen fluoroquinolones. Campylobacter infectie is hoofdzakelijk een voedsel gebonden ziekte waarbij in het bijzonder kippen een belangrijke rol spelen. Er is groeiend wetenschappelijk bewijs dat het aanwenden van antibiotica in dieren gebruikt voor de voedselproduktie leidt tot de ontwikkeling van resistente pathogene bacteriën die de mens kunnen bereiken via de voedselketen. Ongeveer 400 Campylobacter stammen geïsoleerd van gezonde braadkippen, soepkippen, kalkoenen en varkens zullen onderzocht worden. Eerst gebeurt er een identificatie van de stammen m.b.v. multiplex PCR en/of eiwit gelelectroforese. Vervolgens wordt de gevoeligheid voor 6 antibiotica nagegaan m.b.v. agardilutie. De antibiotica die gestest worden zijn: erythromycine, ampicilline, nalidixinezuur, ciprofloxacine, tetracycline en gentamycine. SALMONELLAE In de ontwikkelde landen zijn niet-tyfoïdale Salmonella infecties de belangrijkste oorzaak van voedselinfecties bij de mens. Zij veroorzaken een aanzienlijke morbiditeit en occasioneel de dood, voornamelijk in immuungecompromiteerde patiënten. Antibioticum resistente Salmonella stammen zijn een wereldwijd probleem. Fluoroquinolones zijn de eerste keuze antibiotica voor de behandeling van invasieve salmonellosis. Nochtans, stammen resistent tegen deze antibiotica zijn reeds waargenomen. Gezien het probleem van de stijgende antibiotica resistentie is het noodzakelijk om de gevoeligheid van isolaten van dichtbij te volgen. Voor ongeveer 400 Salmonellae stammen geïsoleerd van gezonde braadkippen, soepkippen, kalkoenen en varkens zal de antimicrobiële gevoeligheid voor 11 antibiotica onderzocht worden. Deze antibiotica zijn: ampicilline, ceftriaxone, kanamycine, streptomycine, sulfamethoxazole, trimethoprim, co-trimoxazole, tetracycline, nalidixinezuur, ciprofloxacine en chloramphenicol.

                                                                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                Studie naar de resistentiemechanismen van macroliden, lincosamiden en streptogramines by S. pneumoniae en S. pyogenes. 01/03/1998 - 31/07/1998

                                                                                                                                Abstract

                                                                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                  Taxonomie en identificatie van Burkholderia cepacia : een organisme met een stijgend klinisch en economisch belang. 01/10/1997 - 30/09/1998

                                                                                                                                  Abstract

                                                                                                                                  In dit mandaat wordt een polyfasisch-taxonomisch onderzoek uitgevoerd op Burkholderia cepacia stammen afkomstig van diverse bronnen teneinde (l) de volledige biodiversiteit van de veroorzakers van luchtweginfecties bij mucoviscidosepatiënten te beschrijven- (2) de rol van de diverse taxa die routinematig als 'B. cepacia' geïdentificeerd worden, vast te leggen (hierbij worden zowel klassieke plantpathogene stammen, grond- en waterisolaten, stammen uit mucoviscidosepatiënten, en stammen die geschikt zijn voor biotechnologische toepassingen ingesloten), en (3) een gepast identificatie systeem te ontwikkelen dat moet toelaten om alle Burkholderia-achtige bacteriën correct en snel te identificeren.

                                                                                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                    Epidemiologie en karakterisatie van glycopeptide-resistente enterokokken. 01/01/1997 - 31/12/1998

                                                                                                                                    Abstract

                                                                                                                                    De antibiotica resistentie en meer bepaald de glycopeptide resistentie is een stijgend probleem binnen de enterokokken die bekend staan als de vierde meest voorkomende oorzaak van nosocomiale infecties. Moleculaire analyse van het genoom van deze enterokokken geeft ons meer informatie omtrent de species identiteit, de klonale verwantschappen (PCR en PFGE) en de verspreiding van transposons verantwoordelijk voor de antibioticum resistentie.

                                                                                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                      Vergelijking van de in vitro activiteit van cefpirome t.o.v. andere relevante antibiotica gericht tegen Gram-positieve bloed-isolaten. 01/10/1996 - 31/03/1997

                                                                                                                                      Abstract

                                                                                                                                      De in vitro activiteiten van cefpirome zal vergeleken worden met deze van andere antibiotica tegen Gram positieve bloedisolaten verzameld in 25 Belgische ziekenhuizen aan de hand van agar dilutie en E test.

                                                                                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                        Studie van groep A streptococcen in België. 01/01/1996 - 31/12/1999

                                                                                                                                        Abstract

                                                                                                                                        De incidentie van ernstige groep A streptokokken (GAS) infecties wordt onderzocht in België. Geisoleerde GAS worden bestudeerd mbt de aanwezigheid van virulentiefactoren (M-proteinen, exotoseinen). De stammen worden getypeerd dmv PCR en "pulsed field gel electrophoresis".

                                                                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                          Onderzoek naar de populatiestructuur van medisch belangrijke micro-organismen. 01/01/1996 - 31/12/1998

                                                                                                                                          Abstract

                                                                                                                                          Met behulp van diverse moleculair biologische methoden (o.a. "pulsed-field" gel electroforese van chromosomaal DNA, ribotypering en PCR-gebaseerde technieken), zal de genetische variabiliteit onderzocht worden binnen verscheidene medisch belangrijke microbiele populaties, waaronder Neisseria species, enterococcen en Bordetella species. Deze beschikken respectievelijk over een zeer varierende, een matig varierende en een stabiele populatiestructuur.

                                                                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                            Epidemiologisch onderzoek naar de prevalentie van enterokokken in de darm en de mogelijke eradicatie van vancomycine-resistente enterokokken met Enterococcus faecium SF68. 01/10/1995 - 31/07/1997

                                                                                                                                            Abstract

                                                                                                                                            De aanwezigheid van enterokokken in de stoelgang zal onderzocht worden. Identificatie tot op speciesniveau en gevoeligheidsbepaling van vancomycine en teicoplanine zal uitgevoerd worden. Patiënten gekoloniseerd met multi-resistente enterokokken zullen behandeld worden met Enterococcus faecium SF68.

                                                                                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                              Surveillance en epidemiologie van invasieve infecties met groep A streptococcen in België. 01/07/1995 - 30/06/1997

                                                                                                                                              Abstract

                                                                                                                                              In de tachtiger jaren werd een toename van het aantal groep A streptococcen infecties waargenomen. Wij willen de incidentie van zulke infecties in België bestuderen. Stammen zullen onderzocht worden met betrekking tot aanwezigheid van M-typen en clonale verspreiding van varianten.

                                                                                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                Studie van de antibiotische resistentie in het UZ Antwerpen. 01/07/1995 - 30/06/1996

                                                                                                                                                Abstract

                                                                                                                                                De gevoeligheid van alle gram-positieve en gram-negatieve klinische isolaten zal bepaald worden voor 16 antibiotica dmv. de Kirby Bauer schijfjes methode.

                                                                                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                  Multicenter in-vitro evaluatie van de gevoeligheid van isolaten t.o.v. cefepime en dit vergeleken met deze t.o.v. andere antibiotica. 01/07/1995 - 30/06/1996

                                                                                                                                                  Abstract

                                                                                                                                                  De gevoeligheid van bloedisolaten verzameld in 25 ziekenhuizen gevestigd in België en Luxemburg over een periode van 6 maanden zal bepaald worden voor cefepime en andere antibiotica, dmv de schijfjesmethode, open dilutie en E-test (AB biodisk).

                                                                                                                                                  Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                  Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                    Toepassingen van nucleinezuuramplificatie op het gebied van de diagnose van infecties van de ademhalingswegen. 01/01/1995 - 31/12/1998

                                                                                                                                                    Abstract

                                                                                                                                                    Lage luchtweginfecties vormen een belangrijk medisch probleem buiten de ziekenhuizen. In slechts 50 procent van de gevallen wordt een oorzakelijk verband agens aangetoond. De "Nuclei Acid Sequence Based Amphfication" (NASBA) zal aangewend worden voor de detectie van virussen in bemonsteringen van de luchtwegen.

                                                                                                                                                    Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                    Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                      Studie van de epidemische verheffing van meningokokken meningitis in de Provincie Antwerpen in 1993. 01/01/1995 - 31/12/1996

                                                                                                                                                      Abstract

                                                                                                                                                      Een significante stijging van het aantal gevallen van meningokokken tradt op in de provincie Antwerpen sedert 1993. De mogelijkheid van verspreiding van een meer virulente stam zal onderzocht worden door middel van fijntyperingsmethoden waaronder Pulsed Field Gel Electrophoresis en Random Amplified Polymorphic DNA typering. Resistentie aan antibiotica zal eveneens getest worden.

                                                                                                                                                      Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                      Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                        In vitro-studie met cefepime op Pseudomonas aeruginosa. 01/01/1995 - 31/12/1995

                                                                                                                                                        Abstract

                                                                                                                                                        Pseudomonas aeruginosea, verzameld in het laboratorium voor microbiologie in het UZ Antwerpen zullen getest worden tegen ceftezidime en cefepime door middel van dilutie en E test (AB Biodisk, Zweden).

                                                                                                                                                        Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                        Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                          Genus-, species- en stamspecifieke stamspecifieke identificatie van streptococcen. 01/10/1994 - 30/09/1997

                                                                                                                                                          Abstract

                                                                                                                                                          Deze polyfasisch taxonomische studie van verschillende groepen slecht gekarakteriseerde streptokokken moet toelaten de identificatie op species niveau te verbeteren. Hierdoor zal het klinisch belang van de verschillende species bepaald kunnen worden. Anderzijds zullen genomische fijntyperingsmethoden worden ontwikkeld om epidemiologische studies uit te kunnen voeren.

                                                                                                                                                          Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                          Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                            Studie van de antibiotische resistentie in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. 01/01/1994 - 31/12/1994

                                                                                                                                                            Abstract

                                                                                                                                                            Antibiotica resistentie neemt steeds grotere proporties aan in het ziekenhuis. Het antibioticumbeleid moet gebaseerd zijn op de ecologie van de bacteri+le resistentie in het ziekenhuis. Dit project beoogt het in kaart brengen van de bacteri+le resistentie en de studie van de resistentiemechanismen.

                                                                                                                                                            Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                            Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                              Preventie van "Streptococcal Toxic Shock syndrome" in België. 01/10/1993 - 31/12/1994

                                                                                                                                                              Abstract

                                                                                                                                                              Er zijn aanwijzigingen dat het aantal patiënten met levensbedreigende infecties veroorzaakt door Str. pyogenes in westerse landen toeneemt. Wellicht gaat het om streptkokken die bepaalde M-eiwitten of bijzondere toxines produceren. Dit project beoogt het in kaart brengen van de epidemiologie van ernstige streptokokken infecties in Belgi+(M-typering, toxinebepaling).

                                                                                                                                                              Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                              Onderzoeksgroep(en)

                                                                                                                                                                Stam- en speciesspecifieke identificatie en typering van Helicobacter-pylori voor toepassing in epidemiologisch onderzoek. 01/01/1993 - 30/09/1994

                                                                                                                                                                Abstract

                                                                                                                                                                Epidemiologische studies van Helicobacter pylori infecties bij de mens worden bemoeilijkt door de afwezigheid van snelle en specifieke typeringsmethodes zowel op de stam- als op species niveau. In dit onderzoek wordt aan de hand van goed gekarakteriseerde stammen de toepasbaarheid van verschillende typeringsmethodes geëvalueerd.

                                                                                                                                                                Onderzoeker(s)

                                                                                                                                                                Onderzoeksgroep(en)