Onderzoeksgroep

Over het begrijpbaar meten van verstaanbaarheid: Een methodologisch onderzoek naar paarsgewijze vergelijkingen. 01/10/2021 - 30/09/2025

Abstract

Stel dat een logopedist of een leerkracht gevraagd wordt om de verstaanbaarheid van de spraak van een jong kind in te schatten. Spraakverstaanbaarheid is een intuïtief aantrekkelijke maar ook een lastig formeel te definiëren notie. Dus hoe kan ze op een betrouwbare, valide en efficiënte manier gemeten worden? Voor de beoordeling worden traditioneel zowel holistische (bvb. toekenning van een cijfermatige appreciatie) als analytische (bvb. beoordelen aan de hand van een aantal criteria) methodes gebruikt. Onderzoek leert ons echter dat de verschillende methodes hun valkuilen en tekorten hebben. Een methode die recent vooral vanuit de hoek van educational assessment wordt gepropageerd is comparatief beoordelen. Aan de grondslag van deze methode liggen inzichten uit de psychologie die aantonen dat mensen beter in staat zijn om objecten te vergelijken dan ze één voor één een score toe te wijzen op een bepaald kenmerk. Een logopedist beoordeelt dan bijvoorbeeld twee spraakstalen en bepaalt welke van de twee het meest verstaanbaar is. Dergelijke oordelen blijken meer betrouwbaar te zijn dan een holistische score toekennen. Het doel van dit project is tweeledig. Ten eerste willen we de generaliseerbaarheid van het comparatief beoordelen en de mérites ervan onderzoeken in het domein van het spraakonderzoek. Vervolgens willen we de methode zelf uitbreiden en een gepast statistisch model ontwikkelen. 1. Generalisering: De methode van paarsgewijs vergelijken is vooral in opgang in het brede domein van het meten van competenties in de onderwijskundige context. In dit project willen we de generaliseerbaarheid van het comparatief beoordelen naar andere domeinen waarin mensen beoordelen, nauwkeurig onderzoeken, m.n. in het domein van de wetenschappelijke studie van de spraak. Meer specifiek stellen we de vraag: leidt comparatief beoordelen tot betrouwbare, valide en efficiënte beoordelingen van de verstaanbaarheid van de spraak van jonge kinderen? 2. Uitbreiding: de huidige vorm van comparatief beoordelen is beperkt tot een eenvoudige paarsgewijze vergelijking, nl. dichotoom kiezen tussen twee alternatieven. De reden hiervoor is dat het statistisch model dat ingezet wordt om de data te modelleren, het Bradley-Terry-Luce model, enkel dichotome data toelaat. Paarsgewijze vergelijking kan echter uitgebreid worden naar ordinale en schaal-gebaseerde manieren van selectie en bovendien kan het van belang zijn om het beoordelen multidimensionaal aan te pakken (vergelijken op meerdere onderliggende aspecten van verstaanbaarheid). In dit onderzoek breiden we het statistisch model uit tot een generiek model dat helpt om verschillende vormen van data te analyseren.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject