Het onderzoek

In het bedrijfsleven is het al jaren een 'hot item' en ook in andere not-for-profit sectoren zoals de gezondheidssector, het Hoger Onderwijs en wetenschappelijk onderzoek de gezondheidssector is het onderwerp actueel. Het belang van 'corporate governance', of goed bestuur, staat echter ook hoog op de agenda van de Vlaamse cultuursector.

Is een culturele organisatie efficiënt georganiseerd? Is de taakverdeling tussen enerzijds bestuur en anderzijds directie helder? Is de besluitvorming binnen de instelling controleerbaar en transparant? Het zijn vragen die iedere culturele organisatie zichzelf zou moeten stellen. Om de weg voor te bereiden, heeft het Bilsen Fonds in augustus 2011 een governance-werkgroep opgestart, die bestaat uit een mix van academici, bedrijfsmensen en mensen uit de cultuursector in Vlaanderen en Nederland.

De discussies en het denkwerk mondden uit in een Leidraad cultural governance, die tijdens het colloquium van het Fonds, op 26 maart 2012, overhandigd werd aan de minister van Cultuur, Joke Schauvliege. Aan de hand van vijf basisprincipes deed de werkgroep 25 aanbevelingen om het bestuur van culturele organisaties te screenen en indien nodig te verbeteren.


Van januari 2012 tot mei 2012 hebben prof. dr. Annick Schramme en Joke Schrauwen van de Universiteit Antwerpen een onderzoek uitgevoerd naar de bestuurspraktijken in de Vlaamse cultuursector, in opdracht van het Departement Cultuur Jeugd Sport en Media. De resultaten van hiervan kan u lezen in het onderzoeksrapport.

Acht jaar later dringt een herziening zich op. De context verandert immers permanent en de uitdagingen zijn alleen maar toegenomen. Organisaties moeten niet alleen flexibel zijn, maar ook robuust, duurzaam, professioneel en innovatief. Er is ook behoefte aan een houvast, een duidelijk kader. De culturele sector is de afgelopen halve eeuw fors gegroeid. De impact van de Corona crisis zal zich nog lang laten voelen. Het dwingt ons er toe te zoeken naar een meer kwalitatieve groei. Onze manier van leidinggeven en besturen dient zich hieraan aan te passen.

Dit traject werd opnieuw langdurig voorbereid. In de zomer 2019 is een onderzoek uitgevoerd naar de praktijk van het cultural governance door het centrum Cultuurmanagement en -beleid (UAntwerpen). In het najaar van 2019 is een werkgroep van het Fonds Cultuurmanagement gestart om de Leidraad van 2012 onder de loep te nemen. De vernieuwde Code telt 8 principes waarbij gestreefd is naar convergentie met de Nederlandse code en is sectorbreed getoetst.

De nieuwe Vlaamse regering wil alvast aan de slag met de nieuwe Code. In zijn visienota van 3 april 2020 kondigt Vlaams minister-president Jambon, ook bevoegd voor Cultuur, het zelf aan: ‘Het is mijn ambitie om tijdens mijn regeerperiode de nodige aandacht te besteden aan good governance. Het fonds voor Cultuurmanagement (Universiteit Antwerpen) zal in samenwerking met Cultuurloket en deBuren in het voorjaar 2020 een nieuwe leidraad Cultural governance lanceren. Ik zal nagaan of inzichten uit deze nieuwe leidraad een aanpassing vereisen van de huidige regelgeving.[…](p. 13)

Contact

Annick Schramme Stadscampus
C453
Prinsstraat 13
2000 Antwerpen
Belgiƫ
Tel. + 32 3 265 50 75
annick.schramme@uantwerpen.be