Onderzoeksgroep

Expertise

De expertise situeert zich binnen Interaction Design en Technology Driven Design met focus op het ontwerpen van interacties tussen mens en technologie (IoT, robotica, XR, AI), zowel in de fysieke als digitale dimensies van toekomstige producten. Centraal staan Product Design, Human-Computer Interaction (HCI) en Human-Robot Interaction (HRI), met bijzondere aandacht voor nieuwe methoden voor prototyping, interfaceontwerp en het gericht betrekken van de juiste gebruikers in (AI-powered) productinnovatie. De huidige onderzoeksfocus ligt op user experience design, phygital interfaces en open modulaire systeemarchitecturen voor smart products. Deze expertise wordt steeds sterker verbonden met vraagstukken rond circulaire productontwikkeling, adaptiviteit, upgradebaarheid en embodied AI, zodat slimme producten niet alleen interactief en gebruiksvriendelijk zijn, maar ook duurzaam, begrijpelijk en toekomstgericht ontworpen worden.

SPARCE – Duurzame productevaluatie en herontwerp voor circulariteit en energie-efficiëntie. 01/01/2026 - 31/12/2026

Abstract

De hoeveelheid elektronisch afval (e-waste) stijgt wereldwijd in een alarmerend tempo. In 2019 bedroeg dit 53,6 miljoen ton en tegen 2030 zal dit naar verwachting toenemen tot meer dan 82 miljoen ton. Dit maakte-waste tot de snelst groeiende afvalstroom ter wereld, aangedreven door korte productlevenscycli, beperkte repareerbaarheid en een gebrek aan modulaire upgradeopties. Tegelijkertijd neemt de wetgevende druk in Europa toe via onder meer de ESPR-verordening (Ecodesign for Sustainable Products Regulation), het digitale productpaspoort (DPP) en de 'Right to Repair'-wetgeving. Toch ondervindt de industriemoeilijkheden om hieraan te voldoen door een gebrek aan expertise in circulair productontwerp, hoge herontwerpkosten en onzekerheid over de return on investment. Het SPARCE-project – Sustainable Product Assessment and Redesign for Circularity and Energy Efficiency – ontwikkelt en valideert een geïntegreerde methodologie en toolset om fabrikanten van slimme producten te ondersteunen bij continue optimalisatie van energie-efficiëntie en circulariteit. Concreet omvat het twee diensten: SPARCE-SCAN, een analysetool die inzicht geeft in energieverbruik, upgradepotentieel en circulaire prestaties; en SPARCE-DESIGN, een beslissingsondersteunende toolkit voor modulair herontwerp. SPARCE streeft naar een wetenschappelijk onderbouwd en marktgericht raamwerk waarmee bedrijven snel kunnen inspelen op nieuwe wetgeving, terwijl ze tegelijk productlevensduur verlengen, energieverbruik verlagen en nieuwe verdienmodellen (zoals upgrades of onderhoudsdiensten) kunnen ontwikkelen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

A-Budget MICT. 01/01/2026 - 31/12/2026

Abstract

AAA Project 1 – Modulaire Elektronische Architecturen (Chiplets) gekoppeld aan Omgevingssensoren: Dit AAA-project onderzoekt modulaire elektronische architecturen met een focus op chiplet-gebaseerd systeemontwerp om schaalbare, herbruikbare en duurzamere hardwareplatformen mogelijk te maken—met modulaire omgevingssensor­systemen als concrete use case. De resultaten zullen rechtstreeks bijdragen aan het ontwerp van citizen-science en gedistribueerde monitoringkits die in de tijd kunnen evolueren (nieuwe sensoren, communicatie­modules, rekenkracht) zonder volledige vervanging van het toestel. Zo versterkt het project imec's strategie in geavanceerde integratie en duurzame elektronica en legt het de basis voor vervolgfinanciering en valorisatietrajecten. AAA Project 2 – ROBOFAT: Dit AAA-project onderzoekt een next-generation concept voor het poweren van autonome robots via innovatieve energiesystemen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

SharedMachineHub. 30/12/2025 - 31/12/2027

Abstract

MachineSharingHub wil toestellen en machines in labo's slimmer en circulairder inzetten, binnen en buiten de universiteit. Het gaat vaak over toestellen die erg duur zijn in aanschaf en onderhoud of toestellen die onmisbaar zijn in bepaalde processen maar erg weinig gebruikt worden. Via technologie van Toolsquare – een combinatie van slimme hardware en software – wordt het gebruik van toestellen gemonitord, gereserveerd en gecontroleerd gedeeld. Dit wordt reeds toegepast op lab-niveau, maar de echte mindsetverandering moet op een hoger niveau gebeuren, departement-overschrijdend, waar de echte winst te halen valt. Door gebruiksdata te analyseren, ontstaan inzichten voor optimalisatie en gedeeld gebruik tussen labs, departementen, campussen en zelfs organisaties. Het project wil aantonen dat gedeeld gebruik en een data-gedreven aankoop- en investeringsbeleid leiden tot minder toestellen, beter gedeeld gebruik, hogere OEE, lagere kosten, minder materiaalverbruik én een grotere ecologische en sociale impact. De samenwerking tussen Toolsquare en UAntwerpen (REuse Lab) focust op demonstratie, ecosysteemontwikkeling, mentaliteitswijziging, validatie van businessmodellen en disseminatie

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Onderzoeken naar de synergie van computationeel ontwerp met productdienstsystemen (PSS) ter ondersteuning van modulariteit en upgradebaarheid voor de ontwikkeling van elektronische producten in een circulaire economie. 01/11/2024 - 31/10/2028

Abstract

Het algemene doel is om e-waste te verminderen door middel van een nieuwe methode van CPD. Het doel van dit onderzoeksproject is om de ontwikkeling van deze CPD-methode te bestuderen, voorlopig 'DRUM' genoemd (Design for Repairability, Upgradability via Modularity). Deze methode moet een solide basis bieden voor toekomstig (her)ontwerp van slimme producten met behulp van een modulaire product-systeemarchitectuur. Dit moet zorgen voor naleving van wettelijke en maatschappelijke eisen voor repareerbaarheid en het potentieel van circulaire bedrijfsmodellen met de focus op upgradebaarheid benutten.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

IDLab - Internet en Data Lab 01/01/2021 - 31/12/2026

Abstract

Het IDLab IOF-consortium bestaat uit academische promotoren van de onderzoeksgroep IDLab, een onderzoeksgroep aan UAntwerpen met leden verbonden aan de faculteiten Wetenschappen en Toegepaste Ingenieurswetenschappen. IDLab ontwikkelt innovatieve, digitale oplossingen in twee grote onderzoekslijnen: (1) internettechnologieën met de focus op draadloze netwerken en Internet of Things (IoT) en (2) data science met de focus op gedistribueerde intelligentie en artificiële intelligentie (AI). De missie van het IDLab-consortium is de nummer één worden in Vlaanderen en ook een leidende partner in de wereld op het gebied van onderzoek en innovatie in de hierboven vermelde onderzoeksgebieden en dan voornamelijk op het vlak van stedelijke en grootstedelijke toepassingen (industrie, haven en wegen). IDLab richt zich op geïntegreerde oplossingen vanuit een applicatie en technologie perspectief om deze missie te verwezenlijken. Uit het oogpunt van de applicaties bieden we oplossingen aan voor alle belanghebbenden in grootstedelijke gebieden zodat we een vruchtbare kruisbestuiving tussen applicaties krijgen. Uit technologisch oogpunt, bestaat ons onderzoek uit hardware prototyping, connectiviteit en artificiële intelligentie wat ervoor zorgt dat we een complete, geïntegreerde oplossing van sensor tot software kunnen bieden aan onze industriële partners. De laatste jaren heeft IDLab de stad en haar omgeving verbonden door middel van sensoren en actuatoren. Het is nu tijd om (1) betrouwbaar en efficiënt de data te verbinden op een geïntegreerde manier om zo (2) de gegevens om te zetten in goed geïnformeerde inzichten en intelligente acties. Dit komt perfect overeen met onze twee grote onderzoekslijnen die we intensief willen valoriseren in de komende jaren. Het IDLab-consortium heeft een unieke positie in het Vlaamse ecosysteem om deze missie te verwezenlijken aangezien het consortium strategisch geplaatst is over verschillende onderzoeksgebieden en innovatieve belanghebbenden: (1) IDLab is een onderzoeksgroep verbonden aan het strategisch onderzoekscentrum imec, een leidend onderzoeksinstituut op het gebied van nano-elektronica en meer recent ook op het vlak van digitale technologie door geaffilieerde onderzoeksgroepen zoals IDLab. (2) IDLab heeft een strategische verbondenheid met IDLab Gent, een onderzoeksgroep aan de Universiteit Gent. Hoewel elke groep haar eigen onderzoeksactiviteiten heeft, wordt er een gemeenschappelijke onderzoeksstrategie gedefinieerd. In het het Vlaamse ecosysteem worden we samen gezien als de leidende partner in het onderzoek dat we uitvoeren. (3) IDLab is de mede-oprichter van The Beacon, een Antwerps ecosysteem voor innovatie waar startups, scale-ups, etc. die IoT- en AI-oplossingen ontwikkelen voor de stad, logistiek, mobiliteit en industrie 4.0, kunnen samenkomen. (4) IDLab draagt bij aan de valorisatie binnen UAntwerpen op het vlak van grootstedelijkheid, smart city en mobiliteit. Om onze valorisatie doelen te verwezenlijken, zal IDLab vier valorisatieprogramma's definiëren: VP1 Opkomende technologieën voor IoT van de volgende generatie, VP2 Menselijke artificiële intelligentie, VP3 Machine learning at the edge, VP4 Deterministische communicatienetwerken. Elk valorisatieprogramma wordt geleid door een van de copromotoren van het IDLab-consortium en bestaat uit twee of drie innovatie lijnen. Op deze manier zal het IDLab-onderzoek vertaald kunnen worden in een duidelijk programma-aanbod voor onze (industriële) partners wat ervoor zorgt dat we elk van hen een aanbod op maat kunnen geven. Elk valorisatieprogramma zal bijdragen aan de verschillende IOF-doelstellingen maar op een gedifferentieerde manier. Op basis van onze huidige ervaring zullen sommige valorisatieprogramma's zich meer toespitsen op lokale partners terwijl andere programma's zich hoofdzakelijk zullen richten op internationale en door de EU gefinancierde onderzoeksprojecten.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Project type(s)

  • Onderzoeksproject