2020 Lecture Cycle: Visual Poetics Invites... Nonhuman Performativity: Theories, Practices, Methodologies

In recent decades a non-human turn has emerged within the humanities (Grusin, ed. 2015). Attention for the nonhuman world and nonhuman (f)actors is growing in various disciplines and research domains. This growing intellectual attention for the non-human is on the one hand a reaction to current ecological and technological developments, and on the other hand it stems from a dissatisfaction with humanist thinking and the representative or linguistic turn that dominated the human sciences at the end of the 20th century (Grusin, 2015: x). The various currents and theories that are part of the non-human turn (e.g. New Materialism [Barad 2007, Bennett 2010, Coole and Frost, eds. 2010, Dolphijn en van der Tuin 2012], speculative realism [Graham 2002 and 2010, Bogost 2012, Morton 2013]), animal studies [Haraway 2003, Despret 2012], or post-humanism [Haraway 1991, Hayles 1999, Wolfe 2010]) oppose the dominance of humanist or anthropocentric ideas in the humanities and science, and instead focus on the theorization of non-human entities, processes and capacity for action and performativity.

The most recent developments within the non-human turn also focus, among other things, on the end of human life on earth as a result of the ecological catastrophe that is unfolding. In the geological era of the anthropocene, the earth system and the ecological reality, but also on the entanglement of that system and that reality with technological and political issues. Extinction (Grusin 2018, Ten Bos 2019), spectrality and absence (Tsing 2017), the end of worlds (Danowski and Viveiros de Castro 2016) and death (Despret 2015) are key concepts of a performativity that no longer produces anything or may lead to a relationship with a void and finitude.

The shifts referred to as the non-human turn, however, do not only take place within the academic world, but also in (interaction with) the current artistic world. Within the performing arts, cinema, the visual arts and literature, there is just as much increased attention for the presence and the agency of non-human (f)actors - both during the creation process and in the subjects that are dealt with in these art works.

This lecture cycle, examines the theoretical, artistic and methodological questions, approaches and consequences of the nonhuman turn. It will do so from various angles, as the nonhuman turn requires an interdisciplinary approach in the fields of visual arts, performance, theatre, choreography, literature, media and philosophy. Each month a specialist is invited to offer a seminar and give a lecture about their perspective on the nonhuman turn. Ecology, dramaturgy, atmosphere, animism, contemporary dance, performance of technology... will all come the fore during this year-long cycle.


(to be completed soon)

All of the lectures take place in ‘t Brantijser, Sint-Jacobsmarkt 13, Antwerp. 

21 January 2020, 17u30 (room S.SJ022): Prof. Dr. Carl Lavery (University of Glasgow)

'Interrogating the human: ecology, theatre and theatricality'

In this lecture, I will outline a conceptual framework for doing 'theatre ecology', in which I focus on the interplay of 4 key terms that are often assumed in the critical literature but, as I show, are in need of further qualification and unpacking: the human, ecology, theatre and theatricality. By doing so, I outline a new history for theatre ecology that is attuned to the aesthetics, politics and aesthetics of post-Artaudian theatre. I start with Artaud in this history, for he is the first theatre practitioner of the twentieth century to tie what I call 'the interrogation of the human' to a theatre rooted in and committed to the 'earth' and its systems.

Carl Lavery is a Professor of Theatre at the University of Glasgow. He has written numerous books and articles on theatre and ecology, including: a special edition of Performance Research ‘On Animism’ (2019) (with Mischa Twitchen); Performance and Ecology: What Can Theatre Do (2018); and Rethinking the Theatre of the Absurd: Ecology, Environment and the Greening of the Modern Stage (2015). He has also made the following films and performance about bodies, performance and landscape: Drifting with Debord (2019; with David Archibald) and Return to Battleship Island (2013; with Lee Hassall). He is currently working on a 2 volume book project: Theatre and the Earth: Interrogating the Human; and Constellations of the Anthropocene. Both look to advance a new theory of theatricality and ecology.


14 February 2020, 17u30 (room S.SJ115): Prof. Dr. Peter Eckersall (The Graduate Center, City University of New York)

‘Rock, ice and when the stage melts.’

In this paper I revisit and update the idea of ‘slow dramaturgy’ (Eckersall and Paterson, 2011) in relation to contemporary scholarship, performance and installation arts in the ecocritical sphere. Our idea, published in an essay from 2011, was a response to some of the then newly emerging trends in performance that showed a more dispersed and ambient dramaturgical approach to the production of live work. We suggested that slow dramaturgy was a way understanding theatre as intrinsically connected to themes of ecology, slow time and the awareness of environmental forces.

Here, through the discussion and analysis of Kris Verdonck’s ‘Detail ‘(2019), Alexis Destoop’s ‘Northern Drift’ (2020) and Okada Toshiki’s ‘God Bless Baseball’ (2015), I revisit our theorization to explore slowness and elasticity in climate events and politics of climate. We want to rethink our relations of power with atmospheres, and ‘natural elements’ –ice, water and rock. I explore how performances of this kind make visible the materiality of Earth elements, in this case the mineral formations of rock and ice, and how critical intersections with Timothy Morton’s ‘dark ecology’, Isabelle Stengers ‘slow science’ and Rob Nixon’s ‘slow violence’, suggest that slow dramaturgy can be situated explicitly in relation to temporal and spatial fluctuations brought about by an age of extremes.

Peter Eckersall is professor of theatre studies at the Graduate Center, City University of New York and is an honorary professorial fellow at the University of Melbourne. His research interests include Japanese performance, dramaturgy and theatre and politics. Recent publications include: The Routledge Companion to Theatre and Politics, co-edited with Helena Grehan (Routledge, 2019), New Media Dramaturgy: Performance, media and new-materialism, co-authored with Helena Grehan and Ed Scheer (Palgrave, 2017) and Performativity and Event in 1960s Japan (Palgrave, 2013). He has worked as a dramaturg for more than thirty years and is the co-founder of the Not Yet It’s Difficult performance group based in Melbourne. 

17 March 2020, 17u30 (Room S.SJ117): Martina Ruhsam (Justus-Liebig-Universität Gießen)

The Entanglement of Matter & Meaning: Barad’s Agential Realism and Recent Choreographic Experiments

Agential Realism is trying to think the intra-actions of human and nonhuman actors/actants as well as of the material and the discoursive as an ongoing reconfiguration of the real and the possible, whereby agency is detatched from its traditional humanist orbit. In my lecture I will reflect on the Agential Realism as developed by the feminist Karen Barad and its relevance for contemporary choreographic experiments that investigate the relations between human and nonhuman bodies. I will consider artistic attempts to stage a certain autonomy of objects. What is the political and ecological potential that these experiments imply?

Martina Ruhsam is a writer, lecturer and artist. Since 2016 she is a teaching and research assistant in the MA-programme „Choreography and Performance“ at the Institute for Applied Theatre Studies at Justus-Liebig-University in Gießen (Germany). From 2006 until 2017 Martina Ruhsam realised numerous performances, interventions, transmedial projects and artistic collaborations (primarily with Vlado G. Repnik) that were presented in various venues in Europe. In 2011 her monography „Kollaborative Praxis: Choreographie“ was published by Turia + Kant. Martina Ruhsam has been giving lectures about choreography and related philosophical and sociopolitical issues internationally. Recently she completed a PhD about non-human bodies in contemporary choreographies.

28 April 2020, 17u30 (Room S.SJ115): Beatrice Hanssen (Antwerp University)

Schmitt, Agamben, Benjamin: A Critique​

Abstract will follow soon. 


For inquiries, contact Kristof van Baarle: kristof.vanbaarle@uantwerpen.be. 

This lecture cycle is connected to a monthly Ph D Seminar by the guest speakers. More information here

Spring Lectures by VP Members

Upcoming Lectures: 

At the annual conference of the Dramaturgische Gesellschaft, which will take place in Ghent, Kristof van Baarle will join a panel on ‘Practice as the researcher-as-dramaturg/dramaturg-as-researcher’, together with Christel Stalpaert, Jasper Delbeke, Peter Aers and Leonie Persyn. The conversation takes place on February 8 2020, at 14h30, at Minnemeers Theatre.

At the third Conference of the European Association for Theatre and Performance (EASTAP), which will this time take place in Bologna (27 Feb – 1 March 2020), Visual Poetics is well represented as four members will present a paper. Luk Van den Dries and Edith Cassiers will give a talk on “OB-SERVING MAKING THEATER – ARGOS: Towards a Methodology of the Observation of Creative Processes.” Timmy De Laet’s paper is titled “The Textuality of Dance: From Movement to Document toward Historiography.” Rosa Lambert will give a presentation on “When Text Becomes Movement: The Kinetic Quality of Writing.”

On the 29th of February, Kristof van Baarle is invited to present a lecture titled “The trouble with the end: what remains after theatre?” during On Enclosed Spaced and the Great Outdoors, a performative symposium curated by David Weber-Krebs and Jeroen Peeters, and hosted by Brakke Grond in Amsterdam.

During the conference Retuning the Screen. Sound Methods and the Aural Dimension of Film & Media History, XXVII International Film and Media Studies Conference, University of Udine (Gorizia, March 26-28 2020), Sabine Lenk will present a lecture titled “The Voice of the Lecturer. Image-Word Relations in Optical Lantern and Early Film Performances“ (co-speaker: Frank Kessler)

On May 7 2020, Kurt Vanhoutte will present a lecture titled 'The Magic Lantern: performativity, liveness and the archive', at Centre Koyré Paris (Ecole des hautes études en sciences sociales) in the seminar on "performance et savoirs. lectures, relectures, perspectives critiques".

Kurt Vanhoutte will present a paper '“Sans la science, on ne pourra plus s’amuser” – Science, Showmanship and the Itinerant Professor', at the AAC – SPHM International Conference 2020 “Media Trades and Professions (18th to 21st Century)”, Lausanne, 4-6 June 2020.


Past Lectures:

Timmy De Laet was invited on December 2nd 2019 by Ballet Flanders to give a talk on the artistic directorship of Kathryn Bennets (2005-2012) as a part of the lecture series organized on the occasion of the company’s 50th anniversary. The event also included an interview with one of the Ballet Flander’s iconic dancers, Alain Honorez. That same evening Ilse Uytterhoeven gave a talk on the artistic directorship op Robert Denvers (1987-2005).
Sabine Lenk gave a lecture titled “Material Preserved – Context Lost” (co-speaker: Frank Kessler), at the conference "Media Matter: Media-Archaeological Research and Artistic Practice", Filmhuset / Stockholm University, on November 28th 2019.
On October 25th 2019, Sabine Lenk presented “Teaching Faith with the Lantern – Multimodal Performances by the Clergy (c. 1900 – c. 1920s)”, (co-speaker: Frank Kessler), during the conference "Multimodality: Illusion, Performance, Experience" at the Aarhus Institute of Advanced Studies at Aarhus University.

CALL FOR PAPERS Collaborative Research in Theatre and Performance Studies

Joint Issue of Global Performance Studies and the Journal of Dramatic Theory and Criticism 

To be published Fall 2021 (GPS issue 4.2 & JDTC issue 36.1)

Issue Editors

Kevin Brown, University of Missouri

Felipe Cervera, LASALLE College of the Arts

Kyoko Iwaki, Waseda University and University of Antwerp

Eero Laine, University of Buffalo, State University of New York

Kristof van Baarle, University of Antwerp

Rather, we conceive of our relation to already-authored research as one of adjacency: we work alongside—but also deliberately differently to—existing institutions, epistemologies and investments. We also work adjacently to one another, invoking the practice of ensemble theatre-making as a means of supporting one another’s critical enquiry. (After Performance, 2016:36)

The collaborative turn in labour has, in recent years, reconfigured the workplace and workforce to maximise resources: time, space, and infrastructure are shared in a bid to “humanise profit.” Open offices, cloud documents, multi-tasking, and distributed management: all trademark characteristics of shared labour in the early 21st century. As theatre and performance scholars, we are often incredulous of this turn. Not least because sharing time and space in the act of labouring is, perhaps, an obvious point in any material analysis of performance, but also because our performative analytic tools provide us with the insights necessary to appreciate that collectivity does not necessarily mean solidarity. Artist collectives and collaborative labour frequently function at various points along the spectrum between shared autonomy and unwilling acquiescence. And yet, in the arts there is a persistent tendency to think in terms of genius and singular artistic voice. And, so we should ask again, even when our object of study isand has historically beencollaborative in nature: why do we remain professionally obsessed with becoming singular voices?

Considering the high level of collaboration necessary to produce theatre and performance, why is so much of the scholarship on the subject written by single authors? To what extent might theatre and performance studies, as a practice, be benefited by some of the same conventions that inform the fundamental collaborative know-how of theatre and performance-making? How might collective forms of criticism, scholarship, and theory move us away from images of the individual genius, and develop deeper conceptions of performance and theatre practices as collaborative? That is, by developing collaborative scholarly practices, we might enable a different discourse on performance and theatretransforming the way we work, create, and critiquewhile expanding our understanding of the broad network that we call 'performance.' In a context where individual erudition and fierce competition for an ever-shrinking labour market are constitutive of the practice of studying performance, are collaborative methodologies an alternative and strategy for collective care and empowerment? 

JDTC and GPS invite contributions that are authored by three or more collaborators on any topic related to the purviews of the journals. This call for papers encourages authors to find coauthors and to write together, to think together, to develop theories together, to struggle together. It is an attempt to explicitly open space for collaborative scholarship and to encourage the joint production of academic work. While we may accept articles that consider academic and writerly processes, we are particularly interested in work that advances conversations in performance studies and dramatic theory and criticism while realizing the potential of shared authorship as a methodological approach. The strongest contributions will integrate the various authorial voices rather than using a ranked author format or offering separately authored sections or sub-articles. Co-authors may or may not be at the same institution and may or may not all be theatre and performance scholars. 

In addition to scholarly articles, we are interested in works that will make use of the different platforms of the journals in print (JDTC) and online (GPS). We encourage supplementary materials such as video, audio, images, and other scholarly and creative content.

To be considered for this special section, please submit an abstract of no more than 300 words that describes your contribution along with a brief bio or CV for all authors by August 15th, 2020. Final contributions will be due in early 2021. Send expressions of interest to both the JDTC managing editor (jdtc@ku.edu) and GPS Editorial Team (gpsedits@gmail.com)


August 15, 2020: Proposals due 

Early 2021: Final papers due for peer review

Fall 2021: Publication

The Journal of Dramatic Theory and Criticism was founded in 1986 at the University of Kansas by John Gronbeck-Tedesco and Paul Newell Campbell. The journal publishes peer reviewed articles that contribute to the varied conversations in dramatic theory and criticism, explore the relationship between theory and theatre practice, and/or examine recent scholarship by a single author. Recent issues of the journal can be accessed through Project Muse: https://muse.jhu.edu/journal/571

Global Performance Studies (https://gps.psi-web.org) is a peer reviewed online academic journal sponsored by Performance Studies international (PSi). Our goal is to provide a resource to scholars and artists who are seeking to publish both traditional articles as well as cross-platform, multimedia content that pushes the boundaries of what we think an academic journal can be. We are also interested in finding ways the journal can serve a truly global audience of performance studies scholars and artists.



Timmy De Laet on Ballet Flanders

On Monday December 2 (19h30-21h30), Visual Poetics member Timmy De Laet will give a lecture at the Ballet Flanders in which he will discuss the fascinating period when Kathryn Bennetts was Artistic Director of the company (2005-2012). He is replacing Judith Delmé, who wrote a chapter on these years in the newly launched book publication 50 Jaar Ballet Vlaanderen: Van Jeanne Brabants tot Sidi Larbi Cherkaoui (co-edited by Koen Bollen and Staf Vos). That same evening, Lise Uytherhoeven will be talking about the artistic directorship of Robert Denvers (1987-2005) and there will be a brief interview with former Principal Dancer Alain Honorez.

For more info, please visit: https://operaballet.be/nl/programma/2019-2020/focus-leve-ballet-vlaanderen.

Visual Poetics @ Boekenbeurs Antwerpen

Het zwarte gat van de verbeelding: tussen kunst en wetenschap. (9/11/2019, 11:30-12:30, Boekenbeurs Antwerp Expo, Letterenloft)

Wetenschap vertelt hoe het echt is, kunst verzint hoe het anders kan. Of is het andersom? Wetenschap en kunst slaan geregeld de handen in elkaar, vroeger en vandaag. Kurt Vanhoutte en Frauke Pauwels presenteren een handvol voorbeelden uit jeugdliteratuur en theater van hoe de kunstenaar de wetenschapper helpt te verbeelden wat moeilijk te bevatten is. Omdat je zonder verbeelding nergens geraakt.

Meer informatie hier: https://www.boekenbeurs.be/auteurspodium/uantwerpen-het-zwarte-gat-van-de-verbeelding-tussen-kunst-en-wetenschap


Filmprogramma Master Theater en Filmwetenchappen

Elke donderdag van 19h tot maximum 22h in R.007, organiseert de master theater en filmwetenschap screenings van belangwekkende films. Het programma voor oktober, vind je hieronder. Wees welkom! 

10/10: Der Tod des Empedokles (Straub-Huillet)

17/10: Faustrecht der Freiheit (R.W. Fassbinder)

24/10: Effi Briest (Fassbinder)

31/10: Blaise Pascal (Rossellini)

07/11: Sud (Chantal Akerman)

14/11: India song (Marguerite Duras)

21/11: Descartes (Rossellini)

28/11: Notre musique (Jean-Luc odard)


Updates over het verdere programme volgen via deze blog. 

Visual Poetics Panel @ Montréal


On Monday May 27th, Kurt Vanhoutte, Nele Wynants, Lieze Roels and Sylvia Alting van Geusau will attend the conference on Theatre and New Materialisms organized by the Société québécoise d’études théâtrales (SQET) in Montreal, Canada. They are gathered in a panel which is called Scale-framing the Anthropocene: Geological Consciousness in Performances Past and Present. After their return you can find a blogpost on the website of Visual Poetics about their experiences.

Visual Poetics Blog











Here members of the Research Centre for Visual Poetics and their students blog regularly about research activities, tips for interesting performances, exhibitions and film screenings and other related topics.

Kurt Vanhoutte and Frauke Pauwels on Black Holes @ PRESS > SPEAK > inspire

Press: Speak: Inspire

10 mei 2019, 9:00 - 13:00, Campus Middelheim, Gebouw G, 9h-13h.

Op de Dag van de wetenschapscommunicatie geven theaterwetenschapper Kurt Vanhoutte en literatuurwetenschapper Frauke Pauwels (Departement Letterkunde) samen een presentatie over de bijdrage van kunst aan wetenschap. Van astronomie en geologie, literatuur en theater - een historisch perspectief op het genre wordt afgewisseld met voorbeelden uit de hedendaagse kunstpraktijk:

Het zwarte gat van de verbeelding: tussen wetenschap en kunst

Wetenschap probeert met allerhande middelen de werkelijkheid die ons omgeeft te vatten en te beïnvloeden. Daarin staat wetenschap niet alleen: ook kunstenaars zoeken naar manieren om grip te krijgen op de wereld. Aan de hand van historische en hedendaagse voorbeelden uit theater, performance en jeugdliteratuur tonen wij hoe kunst meer kan zijn dan dienaar van de wetenschap. Kunst helpt wetenschappers om te verbeelden wat buiten de grenzen van het menselijke bevattingsvermogen ligt.

More info: https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoek/wetenschap-voor-iedereen/onderzoekers/press-speak-inspire/ 

Reservation: levenslangleren@uantwerpen.be

Visual Poetics Tips #2

Doctoraatsonderzoekster Camille Bourgeus deelt haar lijstje met must sees voor de komende maanden. Camilles onderzoek richt zich op nieuwe vormen van realisme in documentaire film, voornamelijk in het werk van de Chinese cineast Wang Bing. Deze interesse sijpelt vanzelfsprekend ook door in haar filmselectie. 

An Elephant Sitting Still (2018) – Hu Bo, 25 april 20u30, KASK Cinema, Gent

An Elephant Sitting Still wordt het eeuwige debuut van Hu Bo, die zelf uit het leven stapte net voor zijn eigen première. Symbolisch voor dit diepmenselijke portret in een egoïstische maatschappij en het Chinese leven in kleine dorpen die onder toenemende economische druk komen te staan.

Link: https://www.kaskcinema.be/kaskcinema/vertoning/an_elephant_sitting_still

(Ook nog op MOOOV festival en vanaf mei in de Sphinx). 

Mitten (2018) - Gerard-Jan Claes & Olivia Rochette op 27 april 19u in Cinema Palace, Brussel

Mitten volgt de laatste repetitieweken van Mitten wir im Leben sind, een voorstelling van choreografe Anne Teresa De Keersmaeker, haar gezelschap Rosas en cellist Jean-Guihen Queyras op basis van de zes cellosuites van Johann Sebastian Bach. De film geeft een beeld van De Keersmaekers minutieuze werkwijze, waarbij een choreografisch universum wordt opgebouwd aan de hand van een studie van de muzikale schriftuur. Dit intensieve creatieproces, het voortdurende herwerken en bijschaven, gekenmerkt door een onuitputtelijk verlangen naar precisie en detail, ziet zich weerspiegeld in de geduldige blik die de filmmakers werpen op het werk van choreografe, muzikant en dansers.

Link: https://cinema-palace.be/nl/film/mitten 

(Hier alle speeldata, ook in Antwerpen en Gent, …: https://www.claes-rochette.be/work/mitten)

Magino Village: a tale a thousand years of love (1986) – Shinsuke Ogawa, 5 mei 18u in CINEMATEK, Brussel

Het tien jaar lange verblijf van Ogawa Productions in het dorpje Magino resulteerde in een monumentale film die alle ideeën en thema’s die het collectief in haar voorgaande werk ontwikkelde, samenbrengt: plattelandscultuur en erfgoed, landbouw en wetenschap, de gebruiken van de inwoners en hun verhouding tot het land, de lange verzetscultuur van de boeren en hun weerstand tegen de autoriteiten. De verschillende tijdslagen van deze plaats worden door elkaar verweven via de verhalen van de dorpsbewoners, de cycli van de rijstoogst en de veranderende seizoenen.

Link: http://cinematek.be/?node=17&event_id=402096402

Zie ook andere films van Ogawa Productions: Artist in Focus nog tot 5 mei in CINEMATEK.

Beau Travail (1999) – Claire Denis, 8 mei 21u in CINEMATEK, Brussel

Claire Denis’ onbetwist meesterwerk ontstond op vraag van ARTE om een bijdrage te leveren aan de reeks Terres étrangères. Het thema leidde haar enerzijds naar het werk van Herman Melville, in de eerste plaats zijn roman Billy Budd, Sailor en de gelijknamige opera van Benjamin Britten, en anderzijds naar het idee om te werken rond het Franse Vreemdelingenlegioen in Djibouti (“voor mij is Afrika zoals de zee die Melville zo miste,” aldus Denis). De nauwe samenwerking met co-scenarist Jean-Pol Fargeau, choreograaf Bernardo Montet en acteur Denis Lavant resulteerde in een wonderbaarlijke “poëtische mijmering die geen onderscheid maakt tussen grote en kleine gebeurtenissen en beide verweeft tot een eindeloos magisch vlechtwerk.” (Jonathan Rosenbaum).

Link: http://cinematek.be/?node=17&event_id=401205902

Zie ook andere films van Claire Denis: Artist in Focus nog tot 11 mei in CINEMATEK.

The Watermelon Woman (1996) – Cheryl Dunye, 9 mei, 20u30 in KASK Cinema, Gent

In The Watermelon Woman worden Afro-Amerikaanse filmkronieken, vaak tot de marge veroordeeld, van nieuw leven voorzien. Regisseuse Cheryl Dunye verwerkte haar zoektocht naar vergeten zwarte actrices in een speels zelfportret over identiteit en intimiteit.

In pseudo-documentaire vorm volgen we Dunye in haar pogingen om de hoogdagen van Hollywood kritisch te herevalueren en dichterbij het leven en werk van de mythische Watermelon Woman te komen - een gefictionaliseerde zwarte actrice uit de jaren 30. Dunye verweeft haar persoonlijke strijd als zwarte lesbische filmmaakster met archiefmateriaal en historische ensceneringen.

Link: https://www.kaskcinema.be/kaskcinema/vertoning/the_watermelon_woman

Poëzie van de film – Charles Dekeukeleire, 9 mei, 18u of 16 mei, 20u in CINEMATEK, Brussel.

Poëzie is een terugkerend thema bij Dekeukeleire, je vindt het terug in het overgrote deel van zijn films. Via de montage en de ervaring van het ritme van de perceptie probeert hij te raken aan de gevoeligheid van de massa’s. Dekeukeleire past deze methode toe op verschillende genres. Daarbij is zijn idee om, vertrekkende van de doorleefde ervaring van film, de sociale perceptie van zijn kijkers te veranderen. De films in deze sessie werpen allemaal een poëtische blik op wat ze tonen, en dit telkens met een verschillend doel (educatief, promotioneel, sensibel) en altijd met behulp van filmspecifieke technieken (slow motion, superpositie, montage, enz). Ze worden getoond naast films die formeel verschillen, maar die een gelijkaardige poëtisch doel voor ogen hebben.

Link: http://cinematek.be/?node=17&event_id=300280202

Door de strijd voor de strijd. Filmreeks 25 april – 14 mei 2019, verschillende locaties in Brussel

Cinema Parenthèse en het Goethe-Institut Brüssel presenteren een filmreeks die de relatie tussen film en radicale politiek onderzoekt. De titel van de reeks is afkomstig uit de laatste brief van RAF-lid Holger Meins en anticipeert in zekere zin op de in het programma getoonde films. Of misschien ook niet, want in de loop van het programma kan “strijd” hele andere betekenissen aannemen. Allereerst die van een strijd met jezelf, maar ook die van een morele strijd of een strijd met de vorm, wat bijvoorbeeld een centraal onderdeel is van de films van Straub en Huillet. En dan is er nog de historische documentatie van de strijd van mensen die voor de nazi’s moesten vluchten uit Duitsland en Frankrijk, die gepaard gaat met een strijd tussen herinnering en geschiedenis, beeld en tekst, isolement en wraak.

Deze filmserie biedt de gelegenheid om met voorstellingen en discussies de vele mogelijke relaties tussen film en politiek denken, de combinatie van film en televisie, de kritische mogelijkheden van de filmgeschiedenis en de toenadering tussen literatuur en film te verkennen.

Link: https://www.goethe.de/ins/be/nl/ver.cfm?fbclid=IwAR2qKlu_rwIpsOSs4Num7kozBeHOEeMEcvBIFqs6UJLOALNvN3yZPSQxaRg&fuseaction=events.detail&event_id=21536152&, maar die een gelijkaardige poëtisch doel voor ogen hebben.

En dan natuurlijk:

Zomer Film College: 7-13 juli in De Studio, Antwerpen

Focus op Roberto Rossellini en The Shady Eighties

Link: https://cinea.be/events/zomer-film-college-2019/

Camille Bourgeus

Decolonizing the campus: UAntwerp Masterstudenten Theater-en Filmwetenschap op 'The Young' conferentie in Londen

The Young is een conferentie voor en door masterstudenten theaterwetenschappen en drama uit verschillende steden in Europa. Dit jaar vindt de bijeenkomst plaats in Londen, aan Roehampton University, van 21 tot 23 februari. Gedurende drie dagen ontmoeten zowel theorie- als praktijkstudenten elkaar en gaan ze op verschillende manieren aan de slag met het ‘hier en nu’ als thema.

Dit thema wordt aangepakt in verschillende vormen door de verschillende delegaties; The Young gunt totale vrijheid. Performance, lezing, debat, … het kan allemaal. Het thema reflecteert alsnog deze vrijheid. Here and now. Van alles dus.

De UA wordt vertegenwoordigd door masterstudenten theater en filmwetenschap Ans Van Gasse, Ditte Jacoby, Liesje Baltussen, Margaux Vandecasteelde, Silke Gunst, Simon Knaeps, Steff Nellis en Zenaïd Paepe. Na enkele brainstormsessies werd duidelijk dat het voor ons – witte, middenklasse Belgische burgers – in het hier en nu belangrijk is om het over de dekolonisatie te hebben. De Zwarte Pietdiscussie die zich ook dit jaar weer aandiende, de politieke debatten omtrent migratie en vluchtelingen, het vernieuwde Afrikamuseum: het hier en nu worstelt in onze ogen vooral (nog) met de dekolonisatie. De dekolonisatie is een afgerond gegeven, klinkt het in de ene hoek, we zijn nog geen splinter verder volgens de andere. Als veelal witte universitairen hebben wij het moeilijk met het formuleren van en positie en blijven we vooral met vragen zitten.  Hoe kunnen wij ons verhouden tot dit complexe proces? We lazen en zochten teksten van James Baldwin, Sruti Bala en Gloria Wekker, en het werd snel duidelijk dat we de universiteit buiten haar muren moesten laten treden.. We gingen naar voorstellingen kijken en verplaatsten onze werkplek naar Toko 139, een co-working ruimte waar ook KifKif onderdak heeft. Daar gingen we in dialoog met KifKiffer en filmcriticus Orlando Verde en hij reikte al een fundamenteel inzicht aan voor onze zoektocht: doe het met liefde én dossierkennis.

In ons onderzoek stootten we al snel op voorbeelden buiten de kunsten, wat leidde tot de vaststelling dat de academische wereld – en bij uitbreiding: kennis – in structuur nog niet helemaal gedekoloniseerd is. De aula’s, de titels, de examens en het personeelsbestand doen ons denken aan machtsstructuren en hiërarchieën die ook het kolonialisme mogelijk maakten en in die zin dus verder zetten. In onze zoektocht naar hoe we op een open manier dit onderwerp konden aanpakken, kwamen we uit bij verschillende methodieken en vraagstukken. Wat is kennis, door wie wordt ze bepaald, is het je plicht als kunstenaar een politiek statement in te nemen? Het belang van perspectief werd ons al te duidelijk.

Vanuit het verlangen te leren van anderen hebben we dan ook beslist om onze bijdrage aan het congres vorm te geven als een open discussieplek, in plaats van het klassieke eenrichtingsverkeer. Gevoed door wekelijkse leesgroepen rond basisteksten uit het dekoloniale debat en interviews met niet alleen onze eigen theater- en film professoren, maar ook onze vice-decaan en rector, stelden we enkele clustervragen op. Wat kan, mag of moét de gepriviligeerde westerling doen? Wat is de ideale verhouding tussen student en professor?  Deze vragen vuren we in Londen af op deelgroepen, als vonken voor het gesprek. Benieuwd naar wat daaruit opborrelt. Via de fishbowl-methode hopen we de conclusies van de deelgroepen op een dynamische manier met elkaar in aanraking te brengen.

Maar het houdt niet op bij de conferentie. Dekolonisatie is ook geen eenmalige gebeurtenis, maar iets dat zich continue moet ontwikkelen. Dit experiment nemen we daarom als startpunt voor een leesclub op de universiteit die autonoom door  de studenten zal worden georganiseerd, net op zoek naar een grotere autonomie. Om onze horizon te verbreden en het eindeloze proces van kritische menswording in stand te houden zien wij onze bijdrage tot The Young als iets dat voortduurt. De conclusie is niet, komt niet en wordt niet. En dat is goed. Wie leest scherpt de geest.

Ans, Silke, Simon, Zenaïd, Margaux, Steff, Liesje en Ditte

Meer informatie: https://pptheyoung.wordpress.com/home/

Visual Poetics Tips #1

Visuele Poetica: het is niet iets wat zomaar in het ijle hangt, er is in het lopende onderzoek een sterke band met wat er nu op onze scènes, in onze filmzalen, musea en gallerijen speelt. Dat uit zich niet enkel in publicaties, ook de lessen verweven we met wat er leeft in 'de praktijk', zoals men dat zegt. Voor deze eerste editie van 'Visual Poetics Tipt' maakt Charlotte De Somviele, onderwijsassistent en kunstcritica, een overzicht van de meest interessante voorstellingen in de komende maanden. Voor wie keuzestress heeft door het rijkelijke aanbod in de Belgische theaters: hier een spannende selectie!


27 februari: Cuckoo (Jaha Koo, Arenberg)

De Koreaanse theatermaker Jaha Koo reflecteert samen met drie praatgrage rijstkokers over de impact van de economische crisis op zijn generatie. Voor de studenten Dramaturgie is de voorstelling het uitgangspunt voor een les over de relatie tussen het persoonlijke en het collectieve, theater en de wereld. 

1-2 maart: Body of work (Daniel Linehan, deSingel)

Welke sporen laat dans in het lichaam achter? In een intieme solo kijkt choreograaf Daniel Linehan terug op zijn eigen oeuvre. De studenten Danstheorie schrijven er een bewegingsanalyse over.

28-30 maart: Dance in the crossroads (deSingel)

Curator Fabian Barba nodigde voor deze driedaagse vier collega-choreografen uit die op het snijpunt tussen verschillende culturen en tradities werken. Met de masterstudenten doen we een intensieve crash course tijdens het festival, waarbij we onder andere in gesprek gaan met socioloog Rolando Vazquez. 

13 tot 23 maart: Performatik (Brussel)

Dans is niet meer weg te slaan uit musea en gallerijen. Ook omgekeerd verkennen beeldend kunstenaars graag de black box van het theater. In samenwerking met Kaaitheater, UGent en ULB organiseert de UA enkele salons over kunst in het postdisciplinaire tijdperk.

Vanaf 6 maart: Etangs Noirs (Cinema Cartoons)

Theatermaker Timeau De Keyser leverde met Etangs Noirs zijn eerste langspeelfilm af, samen met Pieter Dumoulin. In het mastervak Beeld, lichaam en expressie in acteren en performance komt hij samen met de andere leden van het theatercollectief Tibaldus vertellen over zijn liefde voor Bresson, Akerman en Pasolini. 

4-5 april: Ends of worlds (Michiel Vandevelde, Kaaitheater)

Dans als science fiction? Voor Ends of worlds creëert de jonge choreograaf Michiel Vandevelde een speculatieve choreografie waarin hij terugkijkt op het werk van sleutelfiguren uit de moderne en postmoderne dans. Nadien geeft Vandevelde een artist talk voor de masterstudenten Theater- en Filmwetenschap.