Antwerp Research Institute for the Arts

Ademruimte: stad, cultuur en leven

Slotdebat van UNLOCK THE CITY!


12 februari 2026 - Toneelhuis Antwerpen

Toneelhuis & ARIA/UAntwerpen presenteren:

Ademruimte: stad, cultuur en leven, het slotdebat van UNLOCK THE CITY!

Drie jaar lang onderzochten kunstenaars, academici en stedelijke actoren hoe cultuur kan bijdragen aan meer open, inclusieve en leefbare steden. Het project wordt ondersteund door het Creative Europe-programma van de Europese Commissie en liep sinds maart 2023 in zes Europese landen. In vier steden – Milaan, Barcelona, Piatra Neamț en Antwerpen – resulteerde dit in stadsgerichte theaterprojecten, academisch onderzoek, workshops en publieke debatten.Centraal stond telkens de vraag naar grenzen in de stad: tussen publiek en privaat, tussen gemeenschappen, en tussen theater en stedelijke realiteit. Het project ontstond vanuit de ervaring van de pandemie, waarin net die grenzen scherp voelbaar werden.

Antwerpen als laboratorium

Binnen dit Europese kader onderzochten ARIA/UAntwerpen en Toneelhuis hoe culturele initiatieven en artistieke interventies impact hebben op de stad van morgen. In Antwerpen creëerden theatermakers Thomas Verstraeten en Bart Van Nuffelen drie stadsprojecten met sterke betrokkenheid van bewoners en lokale gemeenschappen:

In elk van de vier Europese steden werden door lokale artiesten stadsprojecten opgezet. Hoewel de deelnemende steden sterk verschillen, bleken de stedelijke uitdagingen opvallend gelijklopend: druk op publieke ruimte, spanningen tussen beleid en leefbaarheid, en de vraag hoe cultuur kan bijdragen aan duurzame stadsontwikkeling.Zo werd er een gemeenschap van kunstenaars en academici gecreëerd die over de grenzen heen bouwen aan de stad van morgen. UNLOCK THE CITY! heeft ons ervan overtuigd dat de leefbaarheid van de stad een gedeelde verantwoordelijkheid is van politiek en cultuur. 

Slotdebat op donderdag 12 februari 2026 om 14u

Met het einde van UNLOCK THE CITY! in zicht organiseert Toneelhuis op 12 februari 2026 een afsluitend publiek debat: De stad ontgrendelen: tussen politiek, cultuur en het recht op leefbaarheid.Wat vandaag op het spel staat in de stad is niet in de eerste plaats identiteit, veiligheid of economische groei, maar leefbaarheid. Dat betekent: vertrekken vanuit gedeelde noden en gedeelde kwetsbaarheden. De stad is geen verzameling doelgroepen of functies, maar een gemeenschappelijk weefsel waarin mensen elkaar noodgedwongen tegenkomen.

In dat weefsel speelt cultuur een sleutelrol. Niet als ornament of publiekswerking, maar als zingevende praktijk. Cultuur leert ons betekenis te geven aan anderen én aan de stedelijke omgeving die we delen. Ze maakt ruimte voor verbeelding, conflict, twijfel en ontmoeting, precies daar waar beleid vaak reduceert tot meetbaarheid en controle.

Dit debat vertrekt vanuit de vraag hoe samenwerking tussen kunstenaars, beleidsmakers en stedelijke actoren kan bijdragen aan een stad die niet wordt dichtgeregeld, maar opengehouden. Een stad waarin civiele ruimte wordt gevoed door cultuur, en waarin leefbaarheid wordt begrepen als een collectieve verantwoordelijkheid.

PROGRAMMA SLOTDEBAT

Slotdebat op donderdag 12 februari 2026 om 14u,
Toneelhuis (Bourla Foyer) Antwerpen.

14u Keynote Statement: De Gemene Stad door Pascal Gielen – auteur en hoogleraar cultuursociologie en politiek (ARIA/UAntwerpen)

14u30-16u Panelgesprek met:

  • Patrick Janssens – Schepen voor Wonen en Stadsontwikkeling, Stad Antwerpen
  • Lien Van de Kelder – Schepen voor Cultuur, Werk, Gelijke Kansen en Internationale Solidariteit, Stad Antwerpen
  • Nico Sturm  – artistiek leider Tutti Fratelli
  • Bart Van Nuffelen – schrijver en co-artistiek leider Martha!tentatief
  • Thomas Verstraeten – kunstenaar en co-artistiek directeur van Toneelhuis
  • Julie De Bruyn – Investment Director van investeringshuis Buysse & Partners
  • Vertegenwoordigers van de bewonersgroep Omarm Stuivenberg
  • moderator Joris Vergeyle – cultuurjournalist VRT NWS 

16u-17u Netwerkmoment