Vlaamse universiteiten bekronen inzet voor mensenrechten en internationaal recht
UAntwerpen, UGent en VUB reiken samen eredoctoraat uit aan Francesca Albanese
In de Koningin Elisabethzaal reikten UAntwerpen, de UGent en de VUB donderdagochtend het eredoctoraat voor algemene verdiensten uit aan Francesca Albanese, Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden. “Voor ons staat Albanese symbool voor iedereen die de internationale orde wél nog respecteert.”
Voor de allereerste keer sloegen drie Vlaamse universiteiten de handen in elkaar om gezamenlijk een eredoctoraat uit te reiken. Die eer viel te beurt aan de Italiaanse juriste Francesca Albanese voor haar uitzonderlijke inzet voor mensenrechten en internationale rechtvaardigheid. De mensenrechtenspecialiste werkte een tiental jaar als adviseur voor verschillende afdelingen van de Verenigde Naties en werd in 2022 aangesteld als Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden. In 2025 werd haar aanstelling verlengd.
Breder dan Palestina
“Met dit eredoctoraat willen we samen hulde brengen aan Francesca Albanese en aan de onvermoeibaarheid waarmee ze haar taak vervult”, zegt Herwig Leirs, rector van UAntwerpen. “In deze turbulente tijden lijken internationale verdragen waardeloos en worden mensenrechten voortdurend geschonden. Voor ons staat Albanese symbool voor iedereen die de internationale orde wél nog respecteert. De erkenning voor haar werk is een erkenning voor het werk van al die mensen. Het perspectief is voor ons dan ook breder dan alleen de Palestijnse gebieden.”
Van linksaf: Herwig Leirs (UAntwerpen), Jan Danckaert (VUB), Francesca Albanese en Petra De Sutter (UGent).
De drie universiteiten benadrukken dat het eredoctoraat geenszins gericht is tégen een gemeenschap. “We willen een positieve boodschap brengen: laat ons samen werken aan een betere wereld”, aldus VUB-rector Jan Danckaert. “Als VUB hebben we altijd achter het internationale recht en achter de personen en instanties die het belichamen, gestaan. Aspecten als dialoog, waar de VN voor staan, en onafhankelijke expertise, zoals het werk van Albanese, sluiten nauw aan bij de kernwaarden van onze universiteiten.”
Genuanceerd maatschappelijk debat
De gezamenlijke uitreiking is uniek, maar volgens UGent-rector Petra De Sutter ook logisch. “In tal van zaken zijn we immers verenigd met elkaar en kijken we op dezelfde manier naar de dingen. Eén voorbeeld: onze universiteiten hechten veel belang aan een eerlijk en genuanceerd maatschappelijk debat, gebaseerd op weloverwogen en op feiten gebaseerde argumenten. Francesca Albanese levert goed gedocumenteerde en juridisch onderbouwde analyses aan over mensenrechtenschendingen in Gaza en elders. Zo brengt ze het menselijke drama dat zich daar afspeelt, blijvend onder de aandacht. Haar werk vormt een basis voor het werk van internationale rechtbanken.”
“Ik sta hier nederig, maar ook met een ongemakkelijk gevoel, in een wereld waarin regels steeds vaker worden geschonden en genegeerd. Zelfs in oorlog gelden regels, maar vandaag worden die massaal overtreden en worden burgers doelbewust geviseerd. Pogingen om mij het zwijgen op te leggen zijn tot nu toe niet geslaagd”, stelde Francesca Albanese na het ontvangen van haar eredoctoraat. “Mensenrechten mogen nooit als een bedreiging worden gezien. Verandering begint vaak sneller in de harten van mensen dan binnen instituties, en daarom put ik hoop uit universiteiten en studenten die zich uitspreken waar anderen aarzelen. Deze erkenning is niet alleen voor mij, maar voor iedereen die blijft strijden voor rechtvaardigheid."
Eredoctoraten voor wetenschappelijke verdiensten
UAntwerpen huldigde afzonderlijk ook vier topwetenschappers uit verschillende domeinen.
- De Faculteit Farmaceutische, Biomedische en Diergeneeskundige Wetenschappen eert prof. dr. Juliette Legler (Universiteit Utrecht). Zij wordt internationaal erkend als een toonaangevende autoriteit op het gebied van milieutoxicologie. Haar onderzoek heeft een grote impact gehad op de kennis over milieuverontreinigende stoffen en de invloed ervan op zowel de menselijke als de ecologische gezondheid.
- Prof. dr. Sanna Järvelä (University of Oulu) krijgt een eredoctoraat van de Faculteit Sociale Wetenschappen. De onderwijskundige verdiept zich onder meer in thema’s als autonoom leren en AI in het onderwijs.
- Dr. Wanda de Kanter ontvangt een doctoraat van de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen. De Nederlandse longarts zette zich jarenlang in voor patiënten met longkanker, maar groeide intussen uit tot een van de meest invloedrijke stemmen in het publieke debat over roken en gezondheid en de rol van de industrie daarin. Haar missie tot het realiseren van een rookvrije generatie is bijzonder inspirerend en gaat ver over de grenzen heen.
- Het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid kiest voor prof. dr. Noura Erakat (Rutgers University). Haar expertise omvat onder andere humanitair recht, sociale rechtvaardigheid en kritische rassentheorie. De juriste is een prominente onderzoeker op het gebied van Palestijnse juridische en politieke vraagstukken.