Lezing donderdag 12 maart 2020

8ste Herman Tob-lezing
Hendrik Werkman, Martin Buber en de "Chassidische Legenden"

Dr. Han Steenbruggen (Museum Belvédère) en Prof. Dr. em. Bernd Witte (Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf)

  • Donderdag 12 maart 2020 om 19.00 uur
    Universiteit Antwerpen, Stadscampus, lokaal R.007, Rodestraat 14, 2000 Antwerpen.
    Lezingen in het Nederlands en het Engels in samenwerking met de Vrienden van het M HKA.
    Gratis toegang.
    De lezingen zullen gevolgd worden door een receptie.
    Inschrijven via online inschrijvingsformulier, klik hier.

Hendrik Werkman - verhalend beelden
Dr. Han Steenbruggen - Museum Belvédère, Nederland

Hendrik Werkman (1882-1945) geldt als één van de belangrijkste Nederlandse kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Als schilder sloot hij zich in 1920 aan bij de kunstenaarskring De Ploeg in zijn woonplaats Groningen. Binnen die vereniging kwam hij in contact met gelijkgestemde geesten die net als hij op zoek waren naar artistieke vernieuwing. Het groepsélan resulteerde in een modernistische stroming en bij hem vooral ook in experiment. De belangrijkste uitingen daarvan waren zijn experimenten met drukkersmaterialen. Werkman leidde in de stad Groningen een relatief grote drukkerij en koesterde de klassieke druktechnieken. Met een eenvoudige kniehevelpers en de eenvoudigste materialen uit de zetkast maakte Werkman in 1923-1924 zijn eerste ‘druksels’: krachtige composities die aansloten bij de vormentaal van het constructivisme. Na verloop van tijd werden Werkmans druksels verhalender. Daarbij putte hij uit eigen herinnering, fantasieën over tropische oorden en verhalen uit de literatuur. Als hem tijdens de oorlogsjaren door zijn vriend dominee August Henkels de Chassidische Legenden van Martin Buber worden aangereikt, is hij onmiddellijk gegrepen. De vertellingen inspireren Werkman tot twee suites van elk tien kleurrijke druksels. De suites worden door de clandestiene uitgeverij De Blauwe Schuit verspreid onder vrienden. Tot op de dag van vandaag gelden ze als één van de belangrijkste artistieke manifesten tegen censuur, onderdrukking en cultuurdiscriminatie.   

Han Steenbruggen is directeur-conservator van Museum Belvédère. Daarvoor was hij conservator beeldende kunst van het Groninger Museum en expert op het gebied van het Groninger modernisme. Hij publiceerde veelvuldig over De Ploeg en Hendrik Werkman. In de periode 1995-2005 maakte hij drie grote overzichtstentoonstellingen van Werkmans œuvre. In 2007 promoveerde Steenbruggen op een onderzoek naar het werk van de Groninger constructivist Wobbe Alkema.

Martin Buber's Way to Hasidism
Prof. Dr. em. Bernd Witte - Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf

Growing up in Lemberg (Lviv), the hometown of his grandparents, Martin Buber came into direct contact with Hasidism. His later immersion into the German-speaking culture made it possible for him to introduce these early experiences into the European cultural memory. This lecture will characterise the different modes through which Buber tried to save the “Corpus Chassidicum,” and will briefly interpret his works The Tales of Rabbi Nachman (1906), The Legend of the Baal-Shem (1908), and Tales of the Hasidim (1946/1949). 

Bernd Witte has held various professorships in German Literature, Language, and Culture, including at the University Paris III, the University of Mainz, RWTH Aachen, and Heinrich Heine University in Düsseldorf, where he was Chair for Modern German Literature from 1994 until 2010 and served as Dean of the Division of Arts and Humanities from 2002 to 2006. From 2000 until 2010 he was President of the International Walter Benjamin Society. In 2007 he was elected Chair of the Board of the Freundeskreis des Goethe Museums Düsseldorf. Currently, he is Professor Emeritus and Director of the Martin Buber Arbeitsstelle at Heinrich Heine University. His recent publications include two critically acclaimed volumes: Jüdische Tradition und literarische Moderne. Heine, Buber, Kafka, Benjamin (2007) and Moses und Homer. Griechen, Juden, Deutsche: Eine andere Geschichte der deutschen Kultur (2018). Witte edited with Paul Mendes-Flohr the collected works of Martin Buber in 21 volumes, providing introductions to Vol. 7 (Buber und die Literatur, 2016) and Vol. 16 (Die Entdeckung des Chassidismus als schöne Literatur, 2018).

Het Instituut voor Joodse Studies organiseert jaarlijks een Herman Tob-lezing rond moderne en hedendaagse kunst en jodendom, en dit in samenwerking met de Vrienden van het M HKA en ter ere van wijlen Herman Tob (1936-2011), groot verzamelaar van moderne kunst en actief betrokken bij musea in Israël.

Bovenste afbeelding: Hendrik Werkman - Compositie met letter a, 1924 - handpers, drukinkt op papier - Museum Belvédère, collectie Van Toledo

Contact

Postadres: IJS
Universiteit Antwerpen
Prinsstraat 13, L.400
2000 Antwerpen
Belgiƫ