Voorstelling USOS

USOS (Universitaire Stichting voor Ontwikkelingssamenwerking) is een kleine vzw, financieel gesteund door Universiteit Antwerpen, VLIR-UOS en de Vlaams-Nederlandse regio van de Jezuïeten, gedragen door de vrijwillige inzet van personeelsleden en studenten. Het is een uniek samenwerkingsverband op de universiteitscampus met een minimale staf en een maximale werking.

USOS faciliteert samenwerkingen tussen UAntwerpen en instellingen in het globale Zuiden. De partnerschappen staan in functie van wederzijdse uitwisseling van kennis, studenten en personeel, waarbij de vereniging tracht om elk jaar minstens één exposure (inleefreis) te organiseren. In november 2021 ontvangen we een groep Congolese studenten. De studenten van UAntwerpen die zich hiervoor inzetten zullen zelf tijdens de zomer van 2022 op exposure gaan naar Congo en Rwanda.

Sinds de pandemie gebeuren de uitwisselingen ook schriftelijk, namelijk via het Global Pen Friends project. 

Missieverklaring USOS

De Universitaire Stichting voor Ontwikkelingssamenwerking (USOS) heeft als opdracht prioritair aandacht te besteden aan het lot van de minder geprivilegieerden in het globale Zuiden. Deze opdracht vult USOS in vanuit de overtuiging dat elke mens recht heeft op een waardig en vrij bestaan. USOS werkt vanuit een kritische houding en in gezamenlijk engagement en overleg. Via de campuswerking scherpt USOS het mondiaal burgerschap aan bij studenten en personeel van de Universiteit Antwerpen. Daarnaast bouwt USOS een gelijkwaardige samenwerking uit met academische partners in het globale Zuiden, via de partnerwerking.

Campuswerking

USOS ontplooit aan de Universiteit Antwerpen een ruim aanbod aan activiteiten over ontwikkelingssamenwerking. Deze activiteiten beogen kennisoverdracht, ervaringsleren en persoonlijk engagement. USOS tracht zo een gemeenschap te vormen van studenten en personeel die betrokkenheid willen delen met het Zuiden. Ze hanteert daarvoor een pedagogie die initieel gebaseerd werd op de kennis en overtuigingen van de stichters (zie verder “Ontstaan USOS”) en die activerend, participatief en democratisch van aard is. Deze pedagogie wordt gevoed door wetenschappelijke kennis, de samenwerkingen met de partners in het globale Zuiden, maar ook door de ervaringen, de inspiratie, en de identiteit van de deelnemers. Zo wil USOS op een niet-hiërarchische manier een hechte samenwerking creëren tussen alle geledingen van de academische gemeenschap.

Partnerwerking

USOS streeft naar gelijkwaardige samenwerkingen met academische partners in het globale Zuiden in functie van armoedebestrijding, bescherming van mensenrechten en wereldwijde ecologische en economische duurzaamheid. De Universiteit Antwerpen is een kenniscentrum waar grensverleggend en vernieuwend onderzoek gebeurt op internationaal niveau met voortdurende aandacht voor onderwijsinnovatie. USOS ondersteunt de faculteiten en instituten van de Universiteit Antwerpen om tot sociaal geëngageerde, lange-termijngerichte, Noord-Zuid samenwerkingen te komen. Op deze manier wil USOS bijdragen tot het uitbouwen van duurzame academische partnerschappen die steunen op vertrouwen en wederzijds begrip, en die functioneren in een open dialoog tussen verschillende vormen van wetenschappelijke en andere kennis.

USOS geeft met haar campus-en partnerwerking uitdrukking aan 1) de wens van de oprichters om solidair te zijn met de armen (32e Algemene Congregatie, 1975, D. 4) en 2) de vraag van Universiteit Antwerpen om studenten en personeel actief te laten zijn in universitaire ontwikkelingssamenwerking, met bijzondere aandacht voor de minst geprivilegieerden​ (beleidsnota 2016-2020, p. 30-31).

Ontstaan USOS

USOS werd in 1985 opgericht door de voormalige Universitaire Faculteiten Sint Ignatius en de voormalige Vlaamse Provincie van de Jezuïetenorde. Bij de fusie van de drie Antwerpse universitaire instellingen in 2003 heeft de nieuwe Universiteit Antwerpen de zorg en het engagement voor USOS overgenomen. USOS dankt haar huidige bestaan aan het pluralistisch geïnspireerde project van Universiteit Antwerpen, aan de Vlaamse Jezuïeten en aan de statutaire samenwerking tussen beiden.

Tijdens de beginjaren bouwde USOS samenwerkingen uit met partners in India, Nicaragua en DRCongo. Conform met het pluralistische project van Universiteit Antwerpen volgde later een samenwerking in Marokko.

Sinds 2017 maakt de campuswerking van USOS een belangrijk deel uit van het luik sensibilisering van het Global Minds programma (2017-2021) van de Universiteit Antwerpen.

Organisatiestructuur

Bestuurlijk is USOS een vereniging zonder winstoogmerk (vzw). Financieel wordt de partnerwerking van USOS gedragen door de Hulp van de Belgische Jezuïeten aan Ontwikkelingslanden (Hubeje vzw). De Universiteit Antwerpen ondersteunt USOS in de vorm van personeel, infrastructuur en financiering van de campuswerking en van de algemene werking. Ze put daarvoordeels uit middelen van het VLIR-UOS Global Minds programma.

Als vzw beschikt USOS over een Algemene Vergadering, die jaarlijks bijeenkomt en de grote lijnen uitzet. In dit orgaan zetelen vertegenwoordigers van de zogeheten "stichters" van USOS, met name Universiteit Antwerpen en de jezuïeten.

De operationele werking wordt bewaakt door de Raad van Bestuur, dat elke twee maanden samenkomt. 

Wie is wie?

Voorzitter
Sara Geenen

Partnerverantwoordelijken
D.R. Congo: Sara Geenen
Nicaragua: Gert Van Hecken & Frédéric Huybrechs
Marokko: Luc Goossens en Steven Gibens
India: Devanshi Saxena

Campuswerking
Campusverantwoordelijke: Vicky Verlinden
Campusmedewerkers: Janus Verrelst & Yasmien Naciri

Nieuw actieplan (2021 - ...)

Tijdens de pandemie was USOS genoodzaakt om haar fysieke uitwisselingen te pauzeren. USOS nam de gelegenheid om na te denken over de toekomst. Na een reflectieproces van anderhalf jaar keurde de Algemene Vergadering in juni 2021 een nieuw actieplan goed. Dit zijn de nieuwe krachtlijnen van het beleid:

  • Verdere verdieping van het exposureprogramma, met één in plaats van twee programma's per jaar
  • Een coherente campuswerking die zich afstemt op de partnerwerkingen en een breed publiek aanspreekt 
  • Verdere investering in de partnerwerkingen, met daarbij ook een nieuw luik van multilaterale samenwerking
  • Investering in fundraising


Jaarverslagen