Thema's

Filosofie, Plato, liefde, onsterfelijkheid

Korte beschrijving van de les

In deze les gaan we op bezoek bij Plato, de vader van alle filosofen. We bespreken zijn visie op liefde in zijn werk Symposium. Is liefde een god? En indien zo: is hij de oudste, de jongste of de schoonste? Of is liefde eerder iets dat tussen mensen en goden zit, tussen stervelingen en onsterfelijken? Of misschien de sleutel naar onsterfelijkheid? En indien zo: naar welk soort onsterfelijkheid? Tja, veel vragen waar we ons over zullen buigen. 

Beschikbaarheid​

• enkel mogelijk op de stadscampus
  

Thema's

Arbeiden, werken en handelen: vrijheid en politiek bij Hannah Arendt

Korte beschrijving van de les

Hannah Arendt is een van de belangrijkste denkers van de twintigste eeuw. Zij schrijft op een originele en verrassende manier over hoe vrijheid en politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, en over hoe we beide kunnen begrijpen tegen de achtergrond van de menselijke bestaansconditie. Tijdens de les gaan we dieper in op de visie van Arendt op de belangrijkste aspecten van die bestaansconditie aan de hand van één van de (naar het Nederlands vertaalde) teksten van Arendt zelf, en denken we in het verlengde daarvan na over het belang van politiek, vrijheid, en het vermogen van mensen om samen te handelen.

Beschikbaarheid​

• fysieke lessen; op school of op de stadscampus
  
• enkel tweede semester (voorjaar 2027)

Thema's

Taalevolutie, taalkunde, computersimulatie

Korte beschrijving van de les

Taal verandert. Het Middelnederlands van Reynaert de Vos verschilt al sterk van de taal die wij nu spreken, en het Oudnederlands van de Wachtendonkse Psalmen is nauwelijks nog herkenbaar als Nederlands. Maar hoe en waarom verandert taal? In deze les leg ik uit hoe we dat kunnen uitvissen met computersimulaties. Zo’n computersimulatie is een kleine spelwereld waarin taalgebruikers interageren volgens heel eenvoudige patronen. Na verloop van tijd kunnen die zulke kleine interacties echter enorme verschuivingen in de taal teweegbrengen. Samen ontdekken we hoe dat gebeurt.

Dit een les, geen hands-on workshop, dus we hoeven niet in een computerlokaal te zitten en de leerlingen hebben geen voorkennis nodig.

Beschikbaarheid​

• Volledig schooljaar
• Max. 3 gastcolleges per jaar
• Enkel de provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg
  
• In het eerste semester niet op woensdag of vrijdag, in het tweede semester niet op dinsdag, woensdagnamiddag en vrijdag
  
  

Thema's

Duits, taalkunde, gender

Korte beschrijving van de les

Je verdiepen in het Duits betekent steeds dat je je met de geslachten (of: genera) moet bezighouden. In dit college gaan we na hoe het Duitse genussysteem in mekaar zit, we onderzoeken of de drie genera een eigen betekenis hebben en welke effecten een dergelijk genussysteem heeft op genderfair taalgebruik in het Duits – in vergelijking met het Nederlands (Liebe Hörerinnen und Hörer vs. Beste luisteraars)

Taal

Duits of Nederlands

Beschikbaarheid

• Op school of op de stadscampus
  

Thema's

Spaans, taalvariatie, dialecten

Korte beschrijving van de les

Spaans is een wereldtaal met als gevolg dat het niet overal op dezelfde manier wordt gebruikt. Andere culturele referenties, meerdere accenten, een verschillende woordenschat, diverse vormen van omgang,... We leren hierover al veel in de lessen, maar hoe kan je daarnaast nog meer leren op een aangename manier? We bekijken samen hoe je het meeste kan halen uit wat de huidige audiovisuele middelen ons te bieden hebben.

Taal: Nederlands/Spaans

Beschikbaarheid​

• Op school in de regio Antwerpen of op de stadscampus
  

Thema's

Duits, literatuur, webliteratuur

Korte beschrijving van de les

Als we aan een roman of een dichtbundel denken, denken we meestal onmiddellijk ook aan een geprint boek. Maar vandaag de dag gebruiken we dagelijks computer, smartphones en het world wide web om te lezen. In deze les onderzoeken we de vraag welke vormen van webliteratuur er ontstaan zijn. We ontdekken onder meer de Duitstalige ‘Twitteratur’ en ‘Instapoesie’: korte literaire teksten op Twitter en Instagram. Met welke traditionele vormen kunnen deze teksten vergeleken worden? Op welke manieren kunnen wij deze teksten lezen en beoordelen? En vooral: is dit eigenlijk nog literatuur?

Taal: graag Duits, Nederlands ook mogelijk

Beschikbaarheid

• volledig schooljaar
  
• Op school regio Antwerpen of Brussel of op de stadscampus

Thema's

Duits, film, geschiedenis Duitsland

Korte beschrijving van de les

Alle leerlingen kijken graag films, maar het is iets anders om een film wetenschappelijk te analysen. Wij zullen ons concentreren op de genres, de verhaallijnen en op het gebruik van taal in verschillende films. Ook de specifiek Vlaamse vorm van ondertiteling van films zullen we onder de loep nemen. De vragen die dit oproept kunnen we vervolgens exemplarisch onderzoeken door naar nazi-personages in Duitse films te kijken: welke types van nazi’s worden gepresenteerd? En hoe veranderen deze types en daardoor ook ons zicht op het nationaalsocialisme in de loop der tijden en in verschillende genres? 

Taal: graag Duits, Nederlands ook mogelijk

Beschikbaarheid

• Op school in de regio Antwerpen of Brussel of op de stadscampus
  

Thema's

Meertaligheid, taalkunde, psycholinguïstiek

Korte beschrijving van de les

De meesten onder ons spreken meer dan één taal, soms zelfs vanaf de geboorte. Hoe organiseren we de informatie over die verschillende talen in ons geheugen? Hoe zorgen we ervoor dat we geen fouten maken (*I have hunger) en wanneer lukt dat minder goed? En vooral: hoe onderzoek je dat? Tijdens deze les leer je hoe je met psycholinguïstische experimenten een kijkje kan nemen in het meertalige brein.

Beschikbaarheid

• Volledig schooljaar
• Max. 4 colleges per jaar
• Op school in de regio Antwerpen of op de stadscampus

Thema's

Frans, literatuur, Franse cultuur

Korte beschrijving van de les

Geuren hebben een krachtig effect: ze kunnen specifieke plaatsen, sensaties of herinneringen oproepen. Maar hoe vat je die ervaring in woorden? De Franse auteur en cineast Philippe Claudel deed het ons voor. Zijn bundel Parfums vormt een literaire cataloog van ruim 60 geuren die hem zijn bijgebleven. Geïnspireerd door enkele van zijn tekstjes discussiëren we over onze favoriete lekkere of vieze geurtjes en hoe die verbonden zijn met bijzondere herinneringen. Onderweg ontdek je een aantal weetjes over geuren in de Franse cultuur en literatuur. We gaan ook neuzen in de werkkamer van de auteur en onderzoeken de kenmerken van zijn teksten. Zo kan jij op jouw beurt een stukje schrijven over een van de geuren van jouw leven.

Beschikbaarheid​

• Max. 20 leerlingen
• Op school in de regio Antwerpen of op de stadscampus
  

Thema's

Engels, literatuur, Young Adult, poëzie

Korte beschrijving van de les

Verse novels are a popular genre in American Young Adult fiction. In this workshop, we read a selection of poems from the award-winning novel The Poet X by the Afro-Dominican slam poet Elizabeth Acevedo. We examine how the typography and figures of speech reflect the adolescent protagonist’s coming of age in a religious migrant family in the US. 

taal: Engels

Beschikbaarheid ​

• Op school in de regio Antwerpen of op de Stadscampus
  

Thema's

Tolken, gebarentaal, meertaligheid

Korte beschrijving van de les

Een tolk zorgt ervoor dat mensen die allebei een andere taal spreken, elkaar tóch kunnen verstaan. In deze les leg ik uit op welke manieren dat gebeurt. Dat kan bijvoorbeeld in een cabine, waarin de tolk tegelijkertijd luistert en tolkt. Maar een tolk kan er ook voor zorgen dat een anderstalige patiënt kan communiceren met een arts in het ziekenhuis. Of, in het geval van een gebarentolk, dat een scholier die doof is toch de lessen kan volgen. We zullen in deze les ook stilstaan bij wat je als tolk allemaal moeten kunnen en kennen om je beroep goed uit te kunnen oefenen.

Beschikbaarheid​

• Liefst op de stadcampus - daar kunnen we gebruik maken van het tolkenlokaal

Thema's

Chinees, taal, cultuur, wereldorde

Korte beschrijving van de les

De naoorlogse wereldorde is in transitie. De 21ste eeuw wordt door velen bestempeld als de eeuw van Azië waarin China een centrale rol speelt. Het land beleeft de heropleving van een glorierijk verleden en groeit opnieuw uit tot een wereldmacht. China weet veel meer over ons dan wij over China op historisch en socio-cultureel vlak. Elk jaar vertrekt meer dan een half miljoen Chinese studenten naar het buitenland. Elk jaar maken meer dan 150 miljoen Chinezen een toeristische uitstap buiten China. Er is duidelijk een onevenwicht op vlak van kennis en interculturele interacties.

Een eerste stap in de goede richting is aandacht te hebben voor het ontwikkelen van kwalitatieve interculturele competenties ingebed in de snel veranderende Chinese maatschappij. In deze introductieles maken we kennis met concepten als ‘guanxi’ (关系), gezicht geven en verliezen, expliciete versus impliciete communicatie. We maken eveneens kennis met de nieuwe generatie van Chinese millennials, bestaande uit balinghou (geboren na 1980) en jiulinghou (geboren na 1990) via neologismen en slang woorden zoals netizens (网友), ‘rijke tweede generatie’ (富二代)‘verse vleesjes’ (小鲜肉), jiong (冏 als icoontje op sociale media, enz.

Beschikbaarheid

• Op school, online of op de stadscampus
  

Thema's

Italiaans, taalbeheersing, introductie Italiaans cultuur

Korte beschrijving van de les

Ciao Italia! Na deze eerste kennismaking kent de Italiaanse uitspraak alvast geen geheimen meer voor jou. Kom het samen met ons ontdekken en proef mee van wat Universiteit Antwerpen jou op Italiaans vlak te bieden heeft. Arrivederci!

Beschikbaarheid

• Op school (regio Antwerpen) of op de stadscampus
• max. 2 sessie per jaar

Thema's

Taalkunde, Nederlands, Vlaams, Standaardtaal

Korte beschrijving van de les

Vlaanderen kent een lange traditie van taalzuivering. Vanaf de 19de eeuw werden taalgebruikers gestimuleerd om Belgisch-Nederlandse of dialectische woorden en klanken te vervangen door algemeen bruikbare varianten – in de praktijk vaak de varianten die in Nederland gangbaar waren. In de inleiding van deze les staan we kort stil bij de keuzes die gemaakt werden in de 19de eeuw en die cruciaal zijn geweest voor de toekomst van de standaardtaal in Vlaanderen. Ook gaan we na wat de motieven (kunnen) zijn om aan taalzuivering te doen, welke metaforen traditioneel met taalzuivering geassocieerd worden (bv. wieden, jagen) en op welke niveaus er aan taalzuivering kan worden gedaan (bv. woordenschat, uitspraak). Vervolgens focussen we op de kanalen die in de loop der jaren werden ingezet om de verspreiding van de standaardtaal in Vlaanderen te bevorderen: radio en televisie, kranten, tijdschriften, scholen en taalgidsen. Daarbij ligt de klemtoon op de jaren 50 tot 80 van de 20ste eeuw. Vandaag zijn taaladviezen o.a. te vinden op websites zoals Taaladvies.net en bij Team Taaladvies.

Duur: 2 uur

Beschikbaarheid

• enkel op de stadscampus
• maximaal vier sessies per academiejaar

Thema's

Taalkunde, meertaligheid

Korte beschrijving van de les

In deze les bespreken we hoe ‘verstaan’ verschilt van ‘begrijpen’. We gaan na welke factoren verstaanbaarheid beïnvloeden (bv. tempo, vertrouwdheid met de taalvariëteit, woordfrequentie), hoe je verstaanbaarheid kunt onderzoeken (bv. beoordeling op een schaal, een gatentekst aanvullen) en hoe onverstaanbare spraak toegankelijk gemaakt kan worden (bv. vertalen, overschakelen op een andere taal). Hierbij gaan we ook in op de concepten receptieve meertaligheid en perceptual learning.

Duur: 1 uur

Beschikbaarheid

• enkel op de stadscampus
• maximaal vier sessies per academiejaar

Thema's

LGBTQ, hedendaagse geschiedenis, historisch onderzoek

Korte beschrijving van de les

Vandaag wordt in heel wat Europese landen de erkenning van holebi’s gezien als een verworvenheid en vaak ook afgezet tegen de onverdraagzaamheid die typerend zou zijn voor ‘andere culturen’ (lees: moslims). In een historisch perspectief lijken er echter weinig redenen te zijn voor Europese zelfgenoegzaamheid op dat vlak. Integendeel, het kolonialisme was mee verantwoordelijkheid voor de globale verspreiding van ‘homofobie’. In deze les wordt dieper ingegaan op deze geschiedenis, met een focus op de periode van de negentiende eeuw tot op vandaag.

Beschikbaarheid

• Op school of op de stadscampus
  

Thema's

Gender, geschiedenis, historisch onderzoek

Korte beschrijving van de les

“Man en vrouw schiep Hij hen.” Zo staat het in de Bijbel (Genesis 5, 2). De opdeling tussen “man” en “vrouw” is er sinds mensenheugenis, en is lange tijd religieus geduid, wettelijk beschermd en wetenschappelijk verklaard. Veel van de zekerheden lijken in de eenentwintigste eeuw te verdwijnen, wat door sommigen wordt toegejuicht, en door anderen juist wordt gezien als uiterst problematisch. In deze presentatie kijken we naar de huidige crisis van het binaire model met een historische bril. Hoe oud is het model dat we vandaag in crisis achten? Was er in de vorige eeuwen helemaal geen ruimte voor ‘fluïde’ genderopvattingen? Was er absoluut geen begrip voor transpersonen? Nadenken over die historische vragen kan ook onze opvattingen vandaag misschien verrijken.

Beschikbaarheid

• Volledig schooljaar
  
• Niet digitaal, enkel live voor de klas

Thema's

Wereldoorlog I, geschiedenis, islam

Korte beschrijving van de les

De internationale islamwereld was op vele manieren bij de Eerste Wereldoorlog betrokken en heeft er ook een diepe impact van ondervonden. Zowel bij de uitbraak als bij de afwikkeling van de oorlog speelde de strijd om de Europese restanten van het Osmaanse Rijk een belangrijke rol. De inzet van honderdduizenden islamitische soldaten op de Europese fronten droeg bij tot de ontwikkeling van hun anti-koloniale gevoelens. Toch zou de Eerste Wereldoorlog niet leiden tot een verzwakking, maar eerder tot een versteviging van de koloniale greep op de islamwereld. Deze ontwikkelingen bepalen de internationale politieke relaties tot vandaag op een ingrijpende wijze. Als concrete en aanschouwelijke ingang tot deze complexe materie dient in deze les de geschiedenis van een Duits krijgsgevangenenkamp voor islamitische soldaten nabij Berlijn. 

Beschikbaarheid

• Op school of op de stadscampus