Onderzoek aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Op deze pagina:

Meer weten over…

Departementen en onderzoeksgroepen

De Faculteit Letteren en Wijsbegeerte is vertakt in vijf departementen en die op hun beurt in twaalf onderzoeksgroepen.

Departement Geschiedenis

Het Centrum voor Stadsgeschiedenis (CSG) onderzoekt de stedelijke cultuur, economie, religie, politiek en instituties van de middeleeuwen tot het heden.

De onderzoeksgroep begrijpt ‘politiek’ als de bewuste vormgeving van de maatschappij en de conflicten die daaruit kunnen ontstaan. Haar studiedomein omvat de geschiedenis van internationale betrekkingen en de politieke instellingen, cultuur, theorieën en ideologieën.

Departement Letterkunde

Het ISLN onderzoekt de letterkunde in de (Zuidelijke) Nederlanden, van ca.1100 tot het heden. Het ISLN overkoepelt studiecentra gewijd aan Guido Gezelle, Louis Paul Boon en Hugo Claus.

Visuele Poëtica is een onderzoeksgroep in theater, film en verwante artistieke media. Het onderzoek is verdeeld over vier gebieden: performatieve poëtica, intermediale poëtica, kunstenaarspoëtica en tekstuele poëtica.

De onderzoeksgroep verenigt een lange traditie aan literatuuronderzoek met de digitale technieken en methodes van de moderne humane wetenschappen.

Departement Taalkunde

CLiPS produceert internationaal erkend toponderzoek en -hulpmiddelen in (ontwikkelings)psycholinguïstiek, (corpus)linguïstiek en computationele linguïstiek.

GaP verenigt onderzoek over grammatica (in een ruime betekenis), pragmatica en hun relatie. De studie naar (linguïstische) betekenis in al haar vormen staat centraal.

Departement Toegepaste Taalkunde

TricS is de onderzoeksgroep voor Vertaalwetenschap, Tolkwetenschap en Interculturele Communicatie, gespecialiseerd in audiovisuele vertaling, mediatoegankelijkheid, wetenschappelijk-technische communicatie en interculturele communicatie.

Departement Wijsbegeerte

De onderzoeksgroep voor Filosofische Psychologie bestudeert de conceptuele en metafysische vooronderstellingen waarop het denken over de menselijke geest berust.

Het Centrum voor Ethiek concentreert zich op twee thema's: fenomenologie en hermeneutiek van de morele ervaring in de Moderniteit en het verband tussen economie en ethiek.

De onderzoeksgroep voor Europese Filosofie bestudeert de relatie tussen rede en cultuur in de moderne en hedendaagse samenleving. De hoofdthema's zijn metafysicakritiek, religie en kunst en literatuur.

Platform Digital Humanities

Het Platform Digital Humanities is geen onderzoeksgroep op zich, maar verzamelt de projecten op vlak van de digitalisering van onderzoek binnen de humane wetenschappen.

Top

Instituten en expertisecentra

Aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte zijn zes instituten en een expertisecentrum verbonden.

ARIA, IPAC en het Urban Studies Institute zijn universitaire instituten, het Ruusbroecgenootschap een facultair instituut en het Instituut voor Joodse Studies en het Centrum voor Mexicaanse Studiën zijn interfacultaire instituten.

Daarnaast zijn verschillende onderzoekers lid van A*- Antwerp Gender & Sexuality Studies Network.

Expertisecentrum Toegankelijke Media en Cultuur: OPEN

Het Expertisecentrum Toegankelijke Media en Cultuur: OPEN voert onderzoek naar en biedt informatie over het wegwerken van fysieke, sensoriële en taalkundige barrières in media en cultuur. Toegankelijkheid neemt vele vormen aan, zoals: ondertiteling, gebarentolken, audiodescriptie van film en theater, liveondertiteling van colleges en rolstoeltoegankelijkheid.

ARIA - Antwerp Research Institute for the Arts

ARIA bundelt de krachten van de Antwerpse Schools of Arts (de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen, het Koninklijk Conservatorium Antwerpen en Sint Lucas Antwerpen) en de Universiteit Antwerpen. ARIA wil door zijn multidisciplinaire samenhang en talrijke externe relaties een unieke plaats bekleden in het artistieke landschap van Vlaanderen. De drie pijlers van zijn activiteiten - onderzoek, onderwijs en dienstverlening - zijn onderling verweven, maar kunnen ook gezien worden als drie ‘basisfuncties’: die van ‘labo’, ‘biotoop’ en ‘baken’.

IPAC - Instituut voor Professionele en Academische Communicatie

Het Instituut voor Professionele en Academische Communicatie (IPAC) van de Universiteit Antwerpen onderzoekt meertaligheidsverwerving en interculturele communicatie, beide in zakelijke en academische contexten. Daarnaast analyseert IPAC zakelijke en economische discoursvormen. Het talencentrum ;Linguapolis is aan IPAC verbonden.

Urban Studies Institute

Het Urban Studies Institute is een platform voor de ontwikkeling van interdisciplinair onderzoek en onderwijs rond steden. Het instituut fungeert bovendien als aanspreekpunt voor contacten met niet-academische actoren, zoals beleidsmakers en mensen uit het middenveld. en voor dienstverlening rond stedelijke ontwikkeling en beleid.

Instituut voor Joodse Studies

Het Instituut voor Joodse Studies stimuleert sinds 2001 de wetenschappelijke studie van het jodendom. De Joodse geschiedenis, literatuur, filosofie en cultuur sinds de moderniteit vormen het zwaartepunt in het onderzoek en onderwijs. Elk academiejaar nodigt het Instituut voor Joodse Studies internationale specialisten uit voor een lezingenprogramma. Het instituut organiseert tevens taalcursussen Jiddisch en hedendaags Hebreeuws.

Ruusbroecgenootschap

Het Ruusbroecgenootschap is een interdisciplinair onderzoeksinstituut voor de wetenschappelijke studie van de geschiedenis van de spiritualiteit in de Nederlanden. Het genootschap werd door de Jezuïteiten opgericht in 1925 om het erfgoed van de religieuze cultuur van de Nederlanden te bewaren, onderzoeken en verder ontwikkelen. De bibliotheek bevat een ongeëvenaarde collectie aan primaire en secundaire bronnen over de geschiedenis van christelijke mystiek en devotie.

Centrum voor Mexicaanse Studies

Het interfacultair Centrum voor Mexicaanse Studies (CMS) is een studie- en documentatiecentrum dat in 1990 werd opgericht als een bilaterale overeenkomst tussen de Mexicaanse overheid en de Vlaamse Gemeenschap. Het centrum omvat een Leerstoel voor Mexicaanse Studies en een gespecialiseerde onderzoeksbibliotheek.

Top

Leerstoelen

'Trends Leerstoel Economie van de Hoop'

Trends Leerstoel Economie van de hoop

Momenteel beleven we in de samenleving onderling verbonden economische, technologische, ecologische en sociale omwentelingen. Dit met belangrijke gevolgen voor de samenleving in haar geheel en voor de economie en het bedrijfsleven in het bijzonder. Zowel de maatschappij als de individuele mens en ondernemer zoeken actief naar hoopvolle structuren en netwerken voor de huidige uitdagingen. Een op de mens en het milieu betrokken economie dringt zich meer dan ooit op.

Een optimaler evenwicht tussen economie, technologie, ecologie en maatschappij staat hierbij centraal. Tegen deze achtergrond komt ook het cruciaal belang van zingeving in het vizier. Mensen voelen zich te weinig betrokken en geraken vervreemd. Alleen al het fenomeen van steeds meer burn-out op de werkvloer naast het onaanvaardbaar hoge percentage aan depressies en zelfdoding in onze samenleving, wijzen op de nood aan wat vanuit deze leerstoel een Economie van de Hoop genoemd wordt.

Deze ‘Trends Leerstoel Economie van de Hoop’ krijgt concreet gestalte in initiatieven zoals workshops, lezingenreeksen, congressen en diverse vormen van communicatie op basis van onderzoek omtrent de geschetste problematiek.

Leerstoelhouder: Hendrik Opdebeeck, Departement Wijsbegeerte

Actief: sinds 2020

Meer informatie en activiteiten op de website Leerstoel Economie van de hoop.

 

Leerstoel Europese waarden: discoursen en perspectieven

Deze leerstoel legt zich toe op het kritisch bestuderen van de discoursen over 'Europese waarden'. Deze thema's staan de laatste jaren vaak centraal in politieke en publieke discoursen omtrent het samenleven binnen en tussen Europese landen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de continue etnisch-culturele diversifiëring tengevolge van de verschillende vormen van oudere en meer recente migratiestromen.

Dit doet bij velen namelijk vragen rijzen over de verbindende elementen, visies en relaties die kunnen worden gevormd. Deze vragen zijn des ter pertinenter bij de vastelling van grote en blijvende ongelijkheden tussen verschillende groepen in de samenleving.

Aangezien waarden gaan over de 'articulatie van het goede' in 'interactie met de andere', is een belangrijke vraag hierbij of iedereen min of meer gelijke mogelijkheden heeft om dit 'goede' te articuleren en zich voor te stellen. Het zijn deze en nog vele andere vragen die in het kader van de leerstoel worden onderzocht, onderwezen en bediscussieerd.

De Antwerpse leerstoel werkt nauw samen met de gelijknamige leerstoel aan de UCL, met houder Wim Weymans.

Leerstoelhouder: Heleen Touquet, Departement Geschiedenis

Actief: sinds 2019

Sponsor: Fonds Baillet-Latour

Meer informatie en activiteiten op de website Leerstoel Europese waarden.

Deze leerstoel staat open voor vrije giften via het Universiteitsfonds.

Top

Onderzoeks- en valorisatiemanager

Géraldine De Visscher Stadscampus, Gebouw SJ (Het Brantijser)
SJ.128
Sint-Jacobsmarkt 13
2000 Antwerpen
België
Tel. +32 3 265 42 03
geraldine.devisscher@uantwerpen.be