Het onderwijs in Vlaanderen is sterk verankerd in de pedagogische vrijheid en de vrije schoolkeuze die het garandeert. Toch blijft het Vlaamse onderwijs, ondanks relatief sterke (maar gestaag dalende) resultaten in internationale vergelijkende onderzoeken zoals PISA en TIMSS, kampen met hardnekkige uitdagingen rond diversiteit en inclusie. Leerlingen in kwetsbare situaties en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ervaren in vergelijking met andere Europese onderwijssystemen onevenredig meer barrières en moeilijkheden in het Vlaamse onderwijs. Om die reden staan ‘diversiteit en inclusie’ centraal in onze visie.
Wij begrijpen diversiteit als multidimensionaal en intersectioneel. Dimensies zoals cultuur, religie, etniciteit, gender, seksuele oriëntatie en sociaaleconomische situatie, of combinaties daarvan, kunnen allemaal aan bod komen. De onderzoekers pleiten voor een verbreding van onze gemeenschappelijke definitie van inclusie: van een concept dat vooral gekoppeld is aan ‘disability’ en specifieke onderwijsbehoeften naar een benadering die aandacht heeft voor de volledige bio-psycho-sociale diversiteit.
We zoeken naar manieren om een brede definitie van diversiteit als uitgangspunt te gebruiken binnen ons onderzoek, zonder blind te zijn voor de structurele obstakels en kansen, en de mechanismen van uitsluiting en inclusie die individuen en specifieke gemeenschappen ervaren. Centraal in onze aanpak staat de aandacht voor de perspectieven van individuen – van leerlingen tot ouders, leerkrachten, ander schoolpersoneel en beleidsmakers – in het begrijpen van onderwijsprocessen. In het bijzonder willen we de handelingskracht en ervaringen van leerlingen erkennen als actieve deelnemers die hun onderwijstraject en de bredere leeromgevingen waarin ze zich bewegen mee vormgeven.
Leden Speerpunt
Noel Clycq: Diversiteit – (On)gelijkheid – Identiteit – Sociale rechtvaardigheid – Kwalitatief onderzoek – Mixed-method
Blansefloer Coudenys (geaffilieerd lid): Weekendscholen – Etnisch-culturele minderheden – Onderwijsgelijkheid – Etnische ongelijkheid – Participatief actieonderzoek
Tú Anh Ha: Leerkrachten – Inclusief onderwijs – Leerlingen basisonderwijs – Vietnam – Spanje
Stijn Kerkhofs: Sense of academic futility – Beroepsonderwijs – Onderwijs(on)gelijkheid – Schoolcultuur – Specifieke onderwijsbehoeften
Irene Landini: Sense of belonging – Onderwijs –ouders met migratieachtergrond – Leerkrachten – Communicatie – Digitalisering
Ruud Lelieur: Academisch optimisme (vertrouwen – doeltreffendheid – academische gerichtheid) – Onderwijsongelijkheid – School-effectiviteit
Bea Mertens: Leren – Motivatie – Instructiestijl – Volwassenonderwijs– Mixed-methods onderzoek
Mahar Musleh: Onderwijsliminaliteit – Trauma-sensitieve pedagogieën – Identiteit
Stamatia Savvani: (Taal)leraar-emoties – Instructiepsychologie – Didactiek van taalonderwijs – Actieonderzoek
Brent Theys: Rolmodellen – Perceived similarity – Informeel professioneel leren – Professionele identiteit – Etnisch-culturele diversiteit
Marloes Vrolijk: Diversiteit – Burgerschap(sonderwijs) – Kwalitatieve methodologieën
Speerpunttrekker
Stamatia Savvani
Voormalige leden
Imke Brummer: Etnische diversiteit – Burgerschap – Emoties – Secundair onderwijs – Mixed-methods
Ayla De Schepper: Overgang naar de arbeidsmarkt – Sociale netwerken – Sociale ongelijkheid
Liesbet Claeys: Inclusie – Interprofessionele samenwerking – Gewoon en buitengewoon onderwijs
Saskia Vets: Klasmanagement – Positief klas- en schoolklimaat
Julia Steenwegen: Weekendscholen – Identiteit – Taal – Leerkrachten