Over de master in de theater- en filmwetenschap

De master in de theater- en filmwetenschap biedt een grondige studie aan van theater en film, vroeger en nu. Dit mag je verwachten:

Focus op hedendaagse praktijken

We traceren het creatieproces van theater- en filmmakers, dus zowel van acteurs, dansers en performers als van regisseurs, dramaturgen en choreografen. Daarbij bestuderen we stijl- en werkvormen die persoonlijk, spontaan en improvisatorisch zijn, maar die ook altijd reageren op historisch bepaalde conventies en normen.

Omdat de focus van de opleiding ligt op hedendaagse en ‘moderne’ praktijken, kijken we vooral naar:

  • het vraagstuk representatie
  • de plaats van de avant-garde in relatie tot gangbare conventies
  • de interacties tussen film, theater en andere media

Naast deze hedendaagse klemtoon worden de kunstvormen en -praktijken altijd historisch gekaderd. De gezamenlijke ontstaanscontext van theater en film staat daarbij centraal (de ‘archeologie’ van het medium).

Theater- en filmwetenschap vanuit esthetisch oogpunt

De achterliggende filosofie van deze master is esthetisch. Dat betekent dat we vooral kijken naar de eigenheid van creatieve processen en naar hoe we als toeschouwers kunst beleven. We schenken aandacht aan de ‘ervaring’ van kunst en de esthetische reflectie die daaruit voortvloeit. We streven een kwalitatieve benadering na die zich ent op verschillende domeinen binnen de humane wetenschappen, zoals filosofie, kunsttheorie, mediastudies en etnografie.

Het esthetisch opzet van de opleiding heeft ook een uitgesproken politiek karakter. Vragen naar ‘vrijheid’ en ‘expressie’, de samenhang tussen individuele en maatschappelijke beleving, de politieke impact van ‘spel’ en artistieke verbeelding zijn vandaag zeer relevant.

Theaterworkshop in de master theater- en filmwetenschap Universiteit Antwerpen
Workshop theater 2019-2020, begeleid door regisseur Thomas Ryckewaert.

Interdisciplinair programma

Het studieprogramma bestaat vooral uit opleidingsonderdelen die interdisciplinair van opzet zijn:

  • Beeld, lichaam en expressie in acteren en performance (vanaf 2021-2022 vervangen door Theater-, dans- en filmkritiek): we bestuderen de verschillende acteer- en dansopvattingen die in de loop van de 20e eeuw en het begin van de 21e eeuw richtinggevend zijn geweest.
  • Esthetica van de hedendaagse cinema: we kijken naar de stijlprincipes van de hedendaagse Europese en Aziatische auteurscinema als alternatief op de gangbare principes van de contemporaine Hollywoodcinema.
  • Visuele kritiek: we verdiepen ons in sleutelteksten die bepalend zijn voor ons denken over de relatie tussen woord en beeld in theater en film.
  • Dramaturgie: we bestuderen teksten (of ruimer gesteld: een thema of gegeven) met het oog op concrete ensceneringen.

Centraal staat het klassieke vraagstuk rond ‘ekphrasis’, de vertaling van het ene medium naar het andere (zoals van beeld of scène naar taal, of van literatuur naar theater en film). Dit vormt de aanleiding voor een verregaande bevraging van de dominante opvatting van kritiek en analyse. We willen komen tot een eigentijdse en methodologisch verantwoorde aanpak die alle voordeel haalt uit de onvoorspelbare intuïties en inzichten die eigen zijn aan zowel de creatie als de beleving van het kunstwerk.

Deze opvatting bepaalt ook de kijk op geschiedenis en historische kritiek in veel van de opleidingsonderdelen. Geschiedenis wordt niet gezien als louter een verzameling empirisch feitenmateriaal, maar als een levende geschiedenis die zichtbaar doorwerkt in het heden en waarbij het vooral gaat om inleving in de ‘geest’ van de maker en de tijd.

Evenwicht tussen theorie en praktijk

We maken niet zelf kunst, maar nodigen wel regelmatig kunstenaars uit in de les en maken intensief kennis met de artistieke praktijk via een workshop en een stage:

  • De workshop theater maakt je vertrouwd met het creatieproces en zorgt dat je de praktijk van binnenuit kan ontdekken. Nadat je de workshop inhoudelijk voorbereid hebt, werk je tijdens een korte periode nauw samen met een regisseur of een collectief uit de professionele praktijk. Aan het einde van de workshop volgt er een toonmoment.
  • De stage duurt 1 maand en helpt je om je eerste professionele contacten te leggen. Naargelang je interesses loop je stage bij een regisseur, dramaturg, scenarist, in de cultuurredactie van de radio, een krant of tijdschrift, filmfestival of productiehuis...

Tentoonstelling van theaterworkshop in de master theater- en filmwetenschap, Universiteit Antwerpen
Tentoonstelling "Full of Nothing", toonmoment van de workshop theater 2018-2019.

Masterproef

In je masterproef voer je een zelfstandig onderzoek uit over een onderwerp dat verband houdt met de theater- en filmwetenschap:

  • Je kiest je een vrij onderwerp of een onderwerp uit een lijst.
  • Op basis van je onderzoek schrijf je een wetenschappelijk artikel van ongeveer 10.000 woorden.

Je promotor begeleidt je bij alle stappen van je onderzoek, van het formuleren van je probleemstelling tot de conclusie.

Klaar voor de master in de theater- en filmwetenschap?

Kom studeren in Antwerpen: schrijf je in!