Leesgroep Jiddisch 2020-2021

Wie ooit taallessen Jiddisch heeft gevolgd of op een andere manier met Jiddisch vertrouwd is, kan in de Leyenkrayz (leeskring) onder begeleiding van Paul Gybels het contact met deze taal onderhouden. Gedurende een jaar wordt, tijdens tweewekelijkse bijeenkomsten, één belangrijk werk uit de Jiddische literatuur integraal gelezen. Om beurten lezen de deelnemers een stuk van de tekst voor (gevorderde lezers enkele bladzijden, wie nog niet zo vlot leest enkele paragrafen), daarna is er tijd voor verklaring en discussie.

Het coronavirus verstoorde ruw onze lectuur van Aaron Zeitlins roman Brenendike erd (1937) tijdens het academische jaar 2019-2020. We hervatten onze lectuur op 30 september 2020. Gebaseerd op historische gebeurtenissen is Brenendike erd tegelijk een spionageroman, liefdesroman, avonturenroman en in zekere mate een parodie op alle drie die genres. In de dorre landschappen van een Palestina waar Turken en Engelsen tijdens de Eerste Wereldoorlog verwoed slag leveren en waar de eerste Joodse nederzettingen zijn ontstaan, weeft het Joodse spionagenetwerk Nili zijn web.

Aaron Zeitlin, een zoon van de bekende godsdienstfilosoof Hillel Zeitlin (1871-1942), werd geboren in Wit-Rusland, bracht een deel van zijn jeugd door in Vilnius, maar begon pas te schrijven, in het Jiddisch en bij gelegenheid ook in het Hebreeuws, toen hij in Warschau woonde. Zijn werk is doordrongen van het gedachtegoed van zijn vader en het probleem van de Joodse identiteit, zowel religieus als politiek.

Zeitlins eerste bundel Jiddische gedichten Shotns oyfn shney en het lange gedicht Metatron verschenen in 1922. Zeitlin schreef talrijke essays en toneelstukken waaronder Yakob Frank (1929), waarin hij die valse messias confronteert met de Ba’al Shem Tov, de grondlegger van het chassidisme, en Jacob Jacobson, dat we in 2018-2019 in de leeskring al hebben gelezen ter voorbereiding op Brenendike erd, Zeitlins enige roman. In zijn toneelstuk In keynems land waarschuwde hij in 1938 tegen het nazisme en zijn verschrikkingen, die hij profetisch voorzag en beschreef. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bevond Zeitlin zich toevallig in New York om er de Amerikaanse première van dat toneelstuk bij te wonen. Zijn hele familie werd door de nazi’s vermoord.

Zeitlin bleef in New York, was er verbonden aan de Jiddische krant Der Morgn-zshurnal en doceerde Hebreeuwse literatuur aan het Jewish Theological Seminary. Hij schreef ook de tekst van het bekende Jiddische liedje Donna donna uit Sholom Secunda’s musical Esterke (1941) dat wereldwijd bekend werd in de vertolking door Joan Baez.

In juni 1997 vond in het Maison de la culture yiddish - Bibliothèque Medem in Parijs het symposium Amour et espionnage sur les terres du nouveau yichouv plaats, gewijd aan Aaron Zeitlin en zijn roman Brenendike erd. Het symposium kan hier integraal bekeken en beluisterd worden.

De tekst van Brenendike erd, een uitgebreide verklarende woordenlijst en een register van persoons- en plaatsnamen worden ter beschikking gesteld door de begeleider. Deze kunnen ook hieronder gedownload worden. Het boek werd in het Frans vertaald door Ariel Sion (Terre brûlante, reeks "Domaine yiddish". Parijs, Liana Levi, 1996, ISBN 2 86746 147 2).

Brenendike erd - boek
Brenendike erd - hebraïsmen
Brenendike erd - register
Brenendike erd - woordenlijst

Concept
Herman Note en Dominique Dossche

Voorbereiding en begeleiding
Ir. Paul Gybels

Tijdstip
Bijeenkomsten 1ste semester 2020-2021: 30 september / 14 en 28 oktober / 4 en 18 november / 2 en 16 december 2020 / 6 en 20 januari 2021.
Telkens op woensdagavond van 19.30 – 21.30 uur.
Bij het opstellen van de kalender voor de bijeenkomsten wordt rekening gehouden met religieuze feestdagen en vakantieperiodes.

Plaats
Universiteit Antwerpen – Stadscampus
Gebouw R - lokaal R.012
Rodestraat 14 - 2000 Antwerpen

Inschrijven
Om u in te schrijven voor de leesgroep, klik hier. Deelname is gratis.

Voor meer informatie: paul.gybels@uantwerpen.be